Ambrowiec balsamiczny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ambrowiec balsamiczny
Liquidambar styraciflua sjh.JPG
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd skalnicowce
Rodzina altyngiowate
Rodzaj ambrowiec
Gatunek ambrowiec balsamiczny
Nazwa systematyczna
Liquidambar styraciflua L.
Sp. pl. 2:999. 1753
Synonimy

Liquidambar macrophylla Oerst.[2]

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Owocostany i nasiona
W formie bonsai

Ambrowiec balsamiczy, ambrowiec amerykański, styrakowiec amerykański (Liquidambar styraciflua L.) – gatunek drzewa pochodzący z Ameryki Północnej i Środkowej[2]. Jest to gatunek charakterystyczny dla lasów łęgowych wiązowo-klonowych oraz bagiennych lasów cypryśnikowo-tupelowych. Rozprzestrzenia się agresywnie na glebach żyznych i bardzo wilgotnych, nawet długotrwale zalewanych

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Dorasta do 45 m wysokości. Korona jest szeroka, kopulasta.
Pień
Masywny, często wspierany korzeniami deskowymi. Korowina popielata do brązowej, głęboko bruzdowana w waskie płytki lub grzbiety. Pędy czerwonawe, kanciaste lub pokryte gąbczastymi, korkowatymi listewkami na drugorocznych przyrostach. Po przełamaniu ukazują twardy, biały lub brązowy rdzeń, wielokątny lub gwiazdkowaty w przekroju. Pędy, pączki i liście po skaleczeniu wydzielają przyjemny, balsamiczny aromat.
Liście
Podobne do liści klonu, tylko bardziej powcinane z piłkowanym brzegiem i ułożone są skętolegle. Blaszki liściowe mają długie ogonki liściowe. Jesienią przebarwiają się czerwono i fioletowo.
Kwiaty
Rozdzielnopłciowe, niepozorne. Kwiaty męskie żółtawe, zebrane w gronach, kwiaty żeńskie zielonkawe, kuliste rosną na długich szypułkach. Główkowate kwiatostany męskie i żeńskie znajdują się na wspólnej, długiej, zwisającej osi (roślina jednopienna).
Owoce
Zdrewniałe torebki zebrane w owocostany wyglądające jak kolczaste kulki na długiej szypule. Utworzone ze zrośniętych nasadami, dwuklapowych, na szczycie "dzióbkowato" zaostrzonych torebek, zawierających drobne, oskrzydlone nasiona.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Kwitnie w maju, jest wiatropylny. Wymaga żyznej gleby. Może być uprawiany w strefach mrozoodporności od 10A do 5B (znosi mrozy do -26 °C)[3].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Balsamiczna żywica ambrowców używana jest w medycynie, przemyśle kosmetycznym i spożywczym (kiedyś aromatyzowano nią gumę do żucia). Drewno czerwonawo-brązowe z ciemniejszymi smugami i cętkami, dość twarde i ciężkie, w stolarstwie cenione na równi z dębowym. Zawiera wonną oleożywicę, znaną jako "styraks amerykański", wykorzystywaną w celach leczniczych jako środek wykrztuśny i bakteriobójczy, a także jako surowiec do produkcji gumy do żucia.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-19].
  2. 2,0 2,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-07-20].
  3. Edward F. Gilman, Dennis G. Watson: Liquidambar styraciflua (ang.). W: Fact Sheet ST-358, a series of the Environmental Horticulture Department, Florida Cooperative Extension Service, Institute of Food and Agricultural Sciences, University of Florida. [on-line]. 1993. [dostęp 2013-08-15].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Seneta W., Dolatowski J. 2000. Dendrologia. PWN Warszawa
  2. Węglarscy J. i K. 2007. Dział geografii roślin Ogrodu Botanicznego UAM w Poznaniu – Przewodnik geobotaniczny. Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań.