Żywica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy substancji. Zobacz też: Żywica (potok).
Owad w kropli żywicy
Żywica świerka

Żywicasubstancja wytwarzana w niektórych roślinach, najczęściej w drzewach, szczególnie iglastych. Znajduje się w specjalnych przestrzeniach międzykomórkowych, lub przewodach żywicznych, i wytwarzana jest przez otaczające je komórki wydzielnicze (żywicorodne). U sosny przewody żywiczne są liczne, długie, biegną wzdłuż pnia i konarów, ponadto połączone są przewodami poprzecznymi, wskutek czego z miejsca uszkodzonego wypływają duże ilości żywicy przez długi czas. Żywica służy do zabezpieczania miejsc będących ranami drzewa. Barwa żywicy zależna jest od gatunku drzewa, z którego została pozyskana (od białej, przezroczystej do szarej)[1].

Skład żywic[edytuj | edytuj kod]

Żywice są nierozpuszczalnymi w wodzie, bezpostaciowymi lub częściowo krystalicznymi mieszaninami nielotnych związków organicznych, głównie terpenoidów (kwasy żywiczne i ich pochodne) oraz związków fenolowych (kwasów fenolowych, fenoli)[2].

Rodzaje żywic[edytuj | edytuj kod]

Niektóre rodzaje żywic:

Krople żywicy na szyszce jodły koreańskiej
Resins wwalas 1.jpg

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Żywicę pozyskuje się z żywych drzew przez tzw. żywicowanie lub ze ściętych drzew, konarów i igliwia. Otrzymana tym drugim sposobem jest jednak gorszej jakości[5].

Żywice w zależności od rodzaju znajdują bardzo różnorodne zastosowanie. Niektóre wykorzystywane są w farmakologii jako lekarstwa lub składniki do produkcji lekarstw[3], z niektórych produkuje się naturalną kalafonię, szelak i terpentynę (stosowane m.in. do wyrobu farb i lakierów)[2]. W Chinach już 3 tysiące lat temu z żywic wytwarzano lak[2]. Poza tym żywice to surowiec do produkcji izolacji podwodnych przewodów elektrycznych, narkotyków, kosmetyków, tworzyw sztucznych i wielu innych produktów.

Na Syberii żywicę tamtejszych gatunków modrzewia (syberyjskiego i dahurskiego) pozyskuje się w celu żucia (сера байкальская, жевательная смолка) i wg producentów ma ona własności oczyszczające i dezynfekujące jamę ustną[6][7][8]

Kopalna żywica – bursztyn – ma szerokie zastosowanie w jubilerstwie[2].

Przypisy

  1. Edmund Malinowski: Anatomia roślin. Warszawa: PWN, 1966.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 1057. ISBN 83-214-1305-6.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Janusz Supniewski: Farmakologia. Warszawa: PZWL, 1966.
  4. Zofia Włodarczyk: Rośliny biblijne. Leksykon. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2011. ISBN 978-83-89648-98-3.
  5. Resin. W: Non-wood forest products from conifers. Food and Agriculture Organization of the United Nations, 1998, seria: Non-Wood Forest Products – 12. ISBN 92-5-104212-8.
  6. [1]
  7. [2]
  8. [3]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]