Jon wodorotlenowy
| Jon wodorotlenkowy | |||||
|
|||||
| Nazewnictwo | |||||
|
|||||
|
|||||
| Ogólne informacje | |||||
| Wzór sumaryczny | OH− | ||||
| Masa molowa | 17,077 g/mol | ||||
| Identyfikacja | |||||
| Numer CAS | 14280-30-9 | ||||
| PubChem | 961[2] | ||||
Jon wodorotlenkowy (jon hydroksylowy), OH− – jednowartościowy anion (jon jednoujemny) zbudowany z dwóch atomów, tlenu i wodoru. Jon wodorotlenkowy wraz z jonem hydroniowym (oksoniowym) stanowi produkt autodysocjacji wody:
- 2H2O ⇌ H3O+ + OH−
Związki nieorganiczne oraz niektóre związki organiczne (np. czwartorzędowe wodorotlenki amoniowe) zawierające grupę hydroksylową nazywane są wodorotlenkami. Stopień dysocjacji jonów wodorotlenkowych w wodnych roztworach wodorotlenków decyduje o zasadowości danego związku; związki, które łatwo oddysocjowują jony hydroksylowe noszą nazwę zasad, a ich roztwory wodne to ługi. Do często spotykanych wodorotlenków należą:
- wodorotlenek sodu, NaOH
- wodorotlenek potasu, KOH
- wodorotlenek wapnia, Ca(OH)2
Jon wodorotlenkowy może też pełnić rolę ligandu w wielu związkach kompleksowych, np. [Al(OH)4]−, [Al(OH)6]−, [Au(OH)4]− oraz [Zn(OH)4]−. W takich związkach anion wodorotlenkowy jest donorem wolnej pary elektronowej (zasadą Lewisa) i nosi nazwę hydrokso[3] (np. tetrahydroksoglinian potasu).
Grupa hydroksylowa (-OH) występująca w m.in. alkoholach i kwasach jest związana kowalencyjnie i nie ulega dysocjacji z wytworzeniem jonu wodorotlenkowego (w związkach tych oddysocjowywać może jedynie jon wodorowy (H+).
Przypisy
- ↑ John McMurry: Chemia organiczna. Wyd. 3. T. 2. Warszawa: PWN, 2005, s. 344. ISBN 83-01-14406-8.
- ↑ Jon wodorotlenowy – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
- ↑ Adam Bielański: Podstawy chemii nieorganicznej. Warszawa: PWN, 1987. ISBN 83-01-06542-7.
