Anna Braude-Hellerowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Grób Eliezera Hellera, Olo Hellera i symboliczny grób Anny Braude-Hellerowej na cmentarzu żydowskim w Warszawie
Tablica upamiętniająca Annę Braude-Hellerową na budynku dawnego Szpitala Dziecięcego im. Bersohnów i Baumanów w Warszawie (od strony ulicy Śliskiej)

Anna Braude-Hellerowa (ur. 6 stycznia 1888 w Warszawie, zm. 19 kwietnia 1943 tamże) – polska lekarz-pediatra, doktor nauk medycznych, działaczka społeczno-polityczna i radna Warszawy żydowskiego pochodzenia, w latach 1930–1942 lekarz naczelna Szpitala Dziecięcego im. Bersohnów i Baumanów w Warszawie, dama Orderu Virtuti Militari[1]

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Anna Braude-Hellerowa była córką Lejby (kupiec) i Tauby z domu Litwin[1]. Uczennica szkoły im. F. Thalgrünowej, a następnie w Kijowie zdała maturę jako eksternistka. W Zurychu studiowała początkowo nauki społeczne, a później medyczne, a dyplom uzyskała w Berlinie. Była członkinią Bundu. W 1913 roku pracowała w Szpitalu Żydowskim na Czystem w Warszawie. Współorganizatorka Towarzystwa Przyjaciół Dzieci w 1916 roku, a pracowała tam w ambulatorium i jako lekarz naczelny w zorganizowanym przez nią Domu Wychowawczym i później w Stacji Opieki nad Matką i Dzieckiem[1]. Szpitalem Dziecięcym im. Bersohnów i Baumanów związana była od czasu zakończenia studiów. To dzięki jej zaangażowaniu i interwencjom szpital wznowił działalność, po tym jak został zamknięty w 1923. Przyczyniła się również do jego znacznej rozbudowy w 1930. Od tego czasu była dyrektorem placówki i ordynatorem oddziału niemowląt. Zorganizowała w 1919 roku przy TPD i kierowała do 1923 roku pierwszą w Polsce szkołą pielęgniarek dziecięcych[1].

W listopadzie 1940 szpital znalazł się w granicach getta warszawskiego. Dr Anna Braude-Hellerowa kierowała nim aż do jego ostatecznej likwidacji w sierpniu 1942[2]. Od września 1942 roku była wicedyrektorką szpitala przy ul. Gęsiej 6/8[1]. Była współautorką badań nad chorobą głodową w getcie – w książce będącej wynikiem badań medycznych na temat wpływu głodu na człowieka opublikowała rozdział dotyczący wpływu głodu na dzieci. Była także przewodniczącą Komisji Zdrowia Rady Żydowskiej. Zginęła razem z chorymi dziećmi i częścią personelu podczas powstania w getcie warszawskim w bunkrze w podziemiach szpitala przy ulicy Gęsiej 6.

20 kwietnia 2001 na ścianie budynku Wojewódzkiego Szpitala Zakaźnego im. Dzieci Warszawy, gdzie dawniej mieścił się Szpital Dziecięcy, odsłonięto tablicę pamiątkową upamiętniającą jej osobę. Jej mężem był inżynier Eliezer Heller (1885–1934)[3], z którym miała syna Olka (1921–1926), zmarłego przedwcześnie w wieku 5 lat. Małżonkowie Hellerowie byli fundatorami Stacji Opieki nad Matką i Dzieckiem przy ul. Bonifraterskiej 31[1]. Jej symboliczny grób znajduje się na cmentarzu żydowskim przy ulicy Okopowej w Warszawie[4].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Michalska 1988 ↓, s. 49.
  2. Barbara Engelking, Jacek Leociak, Getto warszawskie. Przewodnik po nieistniejącym mieście, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa 2001, s. 265
  3. Grób Eliezera Hellera w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie
  4. Grób Olo Hellera i symboliczny grób Anny Braude-Hellerowej w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Janusz Korczak: Pamiętnik. Wrocław: Wydawnictwo Siedmioróg, 1996. ISBN 8371621140.
  • Hanna Michalska: Słownik uczestniczek walki o niepodległość Polski 1939-1945; poległe i zmarłe w okresie okupacji niemieckiej. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1988, s. 49. ISBN 83-06-01195-3.