Cyjanamid wapnia

Cyjanamid wapnia
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny	CaCN2
Masa molowa	80,10 g/mol
SMILES C(#N)N=[Ca]
Identyfikacja
Numer CAS	156-62-7
PubChem	4685067
Właściwości Gęstość i stan skupienia 2,29 g/cm³ (20 °C); ciało stałe Temperatura topnienia 1340 °C Temperatura wrzenia sublimacja przy 1150-1200 °C
Niebezpieczeństwa Numer RTECS GS6000000
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Cyjanamid wapnia (lub cyjanamidek wapnia), CaCN₂ – nieorganiczny związek chemiczny, sól wapniowa cyjanamidu.

Cyjanamid wapnia jest bezbarwnym proszkiem (produkt techniczny ma zabarwienie szare lub czarne), rozkładającym się pod wpływem wody. Powoduje opadanie liści, kwiatów i owoców drzew oraz innej roślinności.

Cyjanamid wapniowy otrzymywany poprzez prażenie w temperaturze około 1100 °C karbidu (węgliku wapnia) z azotem cząsteczkowym:

CaC₂ + N₂ $\rightarrow$ CaCN₂ + C

Przed opracowaniem wydajnych metod produkcji saletry amonowej na skalę przemysłową, był stosowany jako nawóz sztuczny o nazwie azotniak. Od lat 60. XX w. nie jest stosowany w Polsce. Zawiera około 20% azotu. Jako nawóz był koloru czarnego, zabarwiony pozostałościami węgla z procesów produkcyjnych. Ze względu na toksyczne działanie na rośliny i kiełkujące nasiona stosowany był tylko przedsiewnie. Azotniak jest nawozem fizjologicznie zasadowym.

Stosuje się go także do utwardzania stali w procesie obróbki cieplno-chemicznej zwanym cyjanowanie, które jest jednocześnie azotowaniem i nawęglaniem stali.

Jest toksyczny dla ludzi i zwierząt. Objawy zatrucia: silne zabarwienie skóry twarzy na kolor sinoczerwony, bóle i zawroty głowy, uczucie zimna i gorąca oraz ogólne osłabienie. Objawy ustępują po 1-2 dniach. Zatrucia nie są zazwyczaj śmiertelne. Cyjanamid wapnia działa również drażniąco na skórę.

Był stosowany przez lotnictwo amerykańskie podczas wojny wietnamskiej.

Zobacz też

• węglik wapnia (karbid)