Bartsja alpejska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bartsja alpejska
Bartsia alpina a3.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd jasnotowce
Rodzina zarazowate
Rodzaj bartsja
Gatunek bartsja alpejska
Nazwa systematyczna
Bartsia alpina L.[2]
Sp. Pl. 2: 602. 1753
Synonimy

Bartschia alpina L.

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Kwiat

Bartsja alpejska, barczja alpejska (Bartsia alpina L.) – gatunek rośliny należący do rodziny zarazowatych (Orobanchaceae). Jest gatunkiem arktyczno-apejskim. Występuje w Ameryce Północnej, na Grenlandii, Islandii i w górach Europy. W Polsce występuje w Karkonoszach, na Babiej Górze oraz w Tatrach. Łacińską nazwę rodzajową nadano jej na cześć żyjącego w XVIII w holenderskiego lekarza Johanna Barscha.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Morfologia
Łodyga
Podnosząca się, silnie owłosiona długimi włoskami. Roślina ma wysokość 5–20 cm.
Kłącze
Rozgałęzione, okryte suchymi łuskami.
Liście
Ulistnienie naprzeciwległe. Liście jajowate, o brzegach tępo karbowano-piłkowanych. Są siedzące, obejmują szeroką nasadą łodygę. Mają długość do 2,5 cm, brudnozielony kolor i są owłosione. W dolnej części łodygi są wyraźnie mniejsze, a u jej nasady przechodzą w łuski. Liście podkwiatowe (przysadki) pełniące rolę powabni są fioletowo nabiegłe (w kolorze kwiatów).
Kwiaty
Wyrastają gęsto na szczycie łodygi z kątów fioletowych przysadek tworząc zbite grono. 4-działkowy kielich jest owłosiony i również fioletowo nabiegły. Korona kwiatów ma fioletowy kolor, jest grzbiecista, dwuwargowa i również owłosiona. Górna hełmiasta warga jest niepodzielona i dłuższa od dolnej, dolna warga ma 3 niewygięte łatki. Wewnątrz korony pojedynczy słupek z długą nitkowatą szyjką i pałeczkowatym znamieniem oraz 4 dwusilne pręciki o pylnikach zakończonych dzióbkiem.
Owoc
Otoczona puchem kielichowym jajowata i zakończona dzióbkiem torebka zawierająca płaskie i oskrzydlone nasiona o długości ok. 2 mm.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Rozwój
Bylina. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Jest półpasożytem. Wnika ssawkami do korzeni roślin, pobierając od nich wodę wraz z solami mineralnymi.
Siedlisko
Wilgotne skały, murawy, hale. Występuje zarówno na podłożu wapiennym, jak i bezwapiennym. W Tatrach główny obszar jej występowania to piętro kosówki i piętro alpejskie, ale występuje również w reglu dolnym i górnym, a sporadycznie można ją spotkać nawet w piętrze turniowym.
Fitosocjologia
Gatunek charakterystyczny dla klasy (Cl.) Seslerietea variae i Ass. Bartsio-Caricetum[3]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-24].
  2. The Plant List. [dostęp 2012-05-28].
  3. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Kwiaty Tatr. Przewodnik kieszonkowy. Warszawa: MULTICO Oficyna Wyd.. ISBN 83-7073-385-9.
  2. Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.