Batyskaf

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy Batyskafu - łodzi podwodnej. Zobacz też: Batyskaf - grupa muzyczna.
Batyskaf Trieste

Batyskaf (gr. bathos – głębokość i skaphos – statek) – statek podwodny z własnym napędem przeznaczony do badań głębinowych.

Batyskaf składa się z dwóch części. Pierwszą z nich jest kabina załogi: stosunkowo mała, w kształcie kuli, odlewana (w pierwszym batyskafie) lub kuta ze stali wysokiej jakości. Musi wytrzymać ciśnienie na głębokości do jakiej została zaprojektowana (max 120 MPa czyli 1,20 T/cm²) i zapewnić środowisko do życia i pracy załogi. Ze względu na trudności technologiczne i wagę, mieści nie więcej niż 2-3 ludzi. Drugą z zasadniczych części jest pływak, zapewniający batyskafowi odpowiednią wyporność. Jest o wiele większy od kabiny, wypełniony najczęściej benzyną (co zapewnia dodatnią pływalność i, z uwagi na nieściśliwość cieczy, przeciwdziała zgnieceniu przez ciśnienie wody). Ponieważ benzyna jest cieczą to, z uwagi na jej nieściśliwość, nie powstaje różnica ciśnień pomiędzy pływakiem i otaczającą wodą, a zatem konstrukcja pływaka może być o wiele słabsza niż kabiny. Batyskaf jest też wyposażony w zbiorniki z balastem, urządzenia pozwalające na kontrolowane zrzucanie balastu lub benzyny dla manewrowania w pionie, silniki elektryczne ze śrubami, pozwalające na przemieszczanie batyskafu w poziomie, oświetlenie oraz przyrządy kontrolne i sprzęt naukowy. Zasilanie zapewniają baterie akumulatorów.

Wynalazcą batyskafu był Szwajcar August Piccard. Pierwszy batyskaf został zbudowany przez niego w Belgii w 1948. Był to napędzany silnikiem elektrycznym 2 FNRS. Nazwany na cześć Belgijskiego Funduszu Narodowego Badań Naukowych. Numer 2 odróżniał od pierwszego balonu stratosferycznego, również konstrukcji Piccarda, sponsorowanego przez Fundusz.

Drugim batyskafem Piccarda był Trieste, zbudowany w 1952. W 1957 kupiła go Marynarka Wojenna Stanów Zjednoczonych. 23 stycznia 1960 Trieste dotarł do najgłębszego punktu na Ziemi - Głębi Challengera, znajdującego się w Rowie Mariańskim (głębokość - 10 912 metrów). W zbudowanym batyskafie syn konstruktora Jacques Piccard oraz porucznik Don Walsh opuścili się na dno Rowu Mariańskiego. Największa głębokość na jaką zanurzył się batyskaf w wodzie słodkiej wynosi 1680 m - dno Bajkału.[1]

Obecnie, w związku z rozwojem robotyki, batyskafy są zastępowane przez zdalnie sterowane pojazdy podwodne o charakterze robotów.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło batyskaf w Wikisłowniku

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

August Piccard: Do stratosfery i w głąb mórz. Warszawa: Iskry, 1964.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg