Belina (herb szlachecki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Herb Belina w wersji średniowiecznej
Herb Belina
Guzik herbowy

Belina (Beliny, Bilina, Bylina, Byliny) – polski herb szlachecki.

Opis herbu[edytuj | edytuj kod]

Opis zgodnie z klasycznymi regułami blazonowania:

W polu błękitnym między dwiema podkowami srebrnymi zwróconymi do niego barkami miecz srebrny ze złotą rękojeścią obrócony w górę. Ostrze miecza wbite w trzecią podkowę srebrną ocelami w dół. W klejnocie ramię zbrojne złote z tym samym mieczem.

Uwaga: pierwotnie zamiast miecza był krzyż kawalerski ćwiekowy. Najwcześniejsza wersja Beliny miała pole czerwone a podkowy złote[1].

Najwcześniejsze wzmianki[edytuj | edytuj kod]

Najstarszy zapis pochodzi z 1398 roku, najstarszy wizerunek pieczętny z 1447 roku[1].

Herbowni[edytuj | edytuj kod]

Nazwiska przynależne do herbu: Barzymowski, Belina, Bielinowicz, Bordzikowski, Borkowski, Borysław, Borysławski, Borzym, Borzymowski, Borzysławski, Brwinowski, Brzeznicki, Brzozowski, Buka, Byczkowicz, Bylina, Chwalęcki, Czechowski, Dusza, Falęcki, Golaniewski, Goleniewski, Goleniowski, Gólczewski, Grocki, Grodzki, Gruszczyński, Gruszecki, Gulczewski, Jasczułtowski, Jaszczółtowski, Jaszczułtowski, Jaworski, Kadłubowski, Kęcierski, Kędzierski, Kędzierzyński, Kolzan, Kołwzan, Konotopski, Kotkowski, Kraska, Kurpiński, Krupiński, Kwilecki, Leszczyński, Lewsza, Lochowski, Łochowski, Miastkowski, Młochowski, Młynarski, Nadroski, Naropiński, Niałecki, Nowoszyński, Okoń, Okun, Okuń, Orzeszkowski, Piotrkowicz, Podhorecki, Podorecki, Pogórecki, Ponikowski, Porudeński, Porudyński, Porudziński, Pożarowski, Prażmowski, Proskowski, Pyrski, Rachowski, Sarbiński, Sczytnicki, Sekucki, Sempelborski, Sękucki, Siekuć, Skarbiński, Skup, Skupieński, Skupiewski, Skupiński, Stawski, Suski,Strzelecki, Szczytnicki, Szpakowski, Tabulski, Taranowski, Tarapowski, Wandrowski, Wągroski, Wągrowski, Węgierski, Węgrowski, Węsierski, Wierciochowski, Wilniewczyc, Wolski, Zalutyński, Zdanowski, Zdunowski, Zeligowski, Żeligowski.[potrzebne źródło]

Pochodzenie Belińczyków[edytuj | edytuj kod]

Jak podaje Jan Długosz "herb ten wywodził się od Jastrzębca i z dawna był w Polsce nabyty". Marcin Kromer na praszczura tego rodu uznał Żelisława rycerza Bolesława Krzywoustego.Natomiast Bartosz Paprocki (w swych Herbach Rycerstwa Polskiego) jako pierwszy wymienia pod rokiem 1199 Jarosława (z przydomkiem) Belina. Wiekszość badaczy współczesnych uważa Beline za ród pochodzący z Polski. Bardzo ciekawą hipotezę postawił dr. Franciszek Piekosiński stwierdzając że "Belina jest poźniejszą odmianą Czewoi za czym ma świadczyć fakt że w najstarszej redakcji Klejnotów Długoszowych herbu tego nie ma, a pojawia sie dopiero w poźniejszych pracach"

Dość oryginalną legendę rzekomego pochodzenia rodu Belinów przedstawił w 1883r Adam Amilkar Kosiński (lecz należy nadmienić że n/w legenda nie ma poparcia w żadnych źródłach naukowych):

Ród Belinów należy do najdawniejszych rodów Czeskich. Gniazdową jego posiadłością był gród i powiat Beliny. Przez pewien czas ok. 880 r. udało mu się opanować najwyższą władzę w swojej ojczyźnie gdy na tron powołano Stomira Belińczyka. Był on spokrewniony z dynastią Przemysławów bowiem jego pradziad Biwoy poślubił Biłę, córkę władcy czeskiego Kroka. Ustąpienie Stomira z kraju, nie złamało potęgi Belińczyków, pozostali bowiem przy swym grodzie Belinie, brali tytuł hrabiów i dzierżyli najwyższe dostojności ojczyzny. Potęga Belińczyków złamana została w 1041 roku. Wyrugowani z ojczyzny Belińczykowie, jak ich współziomkowie Okrzyce, Odrowąże, Poraje i Rawiczanie, znaleźli przytułek w Polsce, a opatrzenie w hojnych nadaniach na Mazowszu, głównie w Ziemi Czerskiej. Pierwszym wzmiankowanym Belińczykiem był Żelisław, Wojewoda Hetman i jeden z najdzielniejszych wodzów Bolesława Krzywoustego, doświadczony w wielu okazjach wojownik, otrzymał w 1104 r. naczelne dowództwo w wyprawie przeciw Jaropełkowi Księciu Morawskiemu, a gdy w jednej z bitew utracił prawą rękę Bolesław wynagrodził go szczerozłotą. Belińczycy zamieścili ją w swym herbie. Umarł pierwszym dostojnikiem kraju, kasztelanem Krakowskim. Paprocki podaje, że od wnuków jego pochodzą wszystkie domy w Polsce herb Belina biorące. Do Belińczyków należały w XIV stuleciu majątki Młochów, Jaszczołty, Prażmów, Falencin, Stara Brzoza, Okunie, Szczyty, Wola, Czechy itp. Pozostałe rody Belińczyków w Ziemi Czerskiej i Warszawskiej gniazd rodowych nie posiadające są pochodzenia litewskiego lub ruskiego a herb Belina przybrały po pierwszej unii Litwy z Polską[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Alfred Znamierowski: Herbarz rodowy. Warszawa: Świat Książki, 2004. ISBN 83-7391-166-9.
  2. Przewodnik Heraldyczny Adam Kosiński Warszawa 1883

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tadeusz Gajl: Herbarz polski od średniowiecza do XX wieku : ponad 4500 herbów szlacheckich 37 tysięcy nazwisk 55 tysięcy rodów. L&L, 2007. ISBN 978-83-60597-10-1.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Poprzedni

Belgram
POL COA blank.svg
Herby ułożone alfabetycznie

Belina
POL COA blank.svg
Następny

Bełdowski