Bitwa pod Pydną

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy bitwy III wojny Rzymu z Macedonią w roku 168 p.n.e.. Zobacz też: Bitwa pod Pydną (148 p.n.e.).
Bitwa pod Pydną
III wojna Rzymu z Macedonią 171168 p.n.e.
Plan battle of Pydna-fr.svg
Bitwa pod Pydną
Czas 22 czerwca 168 r. p.n.e.
Miejsce rejon Pydny
Wynik wygrana Rzymian
Strony konfliktu
Macedonia
Trakowie
Rzym
Dowódcy
Perseusz Antygonida Lucjusz Emiliusz Paulus Macedoński
Siły
44 000 38 000
Straty
ok. 25 000 zabitych i rannych ok. 1 000 zabitych
Wojny rzymsko-macedońskie

Apollonia - Lissos - Elis - Antipatreja - Chalkis - Ateny - Ottobolos - Lynkos - Oreos - Aoos - Eretria - Korynt - Elateja - Kynoskefalaj - Korynt (II) - Leukas - Karia - Callicinus - Pydna - Pydna (II)

Bitwa pod Pydną – starcie zbrojne, które miało miejsce 22 czerwca 168 p.n.e.[1] pomiędzy armią rzymską pod wodzą Emiliusza Paulusa a Macedończykami.

Podstawową formacją armii macedońskiej była falanga, tworzona przez uzbrojonych w długie, 7-metrowe włócznie, miecze i niewielkie tarcze żołnierzy, walczących w zwartym, ciasnym szyku. Atakujące frontalnie oddziały falangistów siały postrach w całym świecie hellenistycznym.

Rzymianie stawiali na doskonale zorganizowane, złożone z licznych, dobrze współpracujących pododdziałów (centurii, manipułów) legiony. W przeciwieństwie do Macedończyków większość legionistów (principes i hastati) była ciężko uzbrojona w oszczepy (pilum) do miotania i krótkie miecze. Rzymianie nosili też większe od Macedończyków, owalne tarcze. Biedniejsi, lekko uzbrojeni żołnierze (velites) stanowili wsparcie podstawowych linii legionów, a ich zadaniem było prowokowanie wroga do walki (najczęściej przez ostrzał z broni dystansowych - proc). Żołnierze najstarsi (triarii) nie byli uzbrojeni w oszczepy, mieli za to dłuższe włócznie i walczyli w sposób podobny do greckiej falangi. Rzymscy dowódcy liczyli na olbrzymią manewrowość i dyscyplinę swoich podwładnych.

Emiliusz Paulus zmusił Macedończyków do walki w trudnym terenie. Na początku bitwy falanga macedońska uderzyła frontalnie na legiony, długie włócznie falangistów wbiły się w tarcze Rzymian i obydwie armie – sczepione – stały się przez pewien czas niezdolne do manewru. Jednakże nierówności terenu oraz ostrzał z linii rzymskich spowodowały powstanie wyrw w zwartym szyku Macedończyków. Rzymianie wprowadzali w nie natychmiast swoje pododdziały, poszerzając je i "skracając dystans". W ten sposób falanga – nie mogąc atakować długimi włóczniami – stała się bezbronna wobec Rzymian. Rozpoczęła się rzeź.

Rzymianie zabili w ciągu godziny 20 000 Macedończyków przy stosunkowo niewielkich startach własnych (około 1 000 legionistów). Wojska rzymskie wygrały bitwę, jak i całą wojnę – trzecią z kolei. Skutkiem bitwy pod Pydną było podporządkowanie Macedonii Rzymowi.

Mimo to falanga nie zniknęła z historii wojen aż do XVI w. - stosowali ją Anglosasi[2], Wikingowie, Normanowie[3][4] i piechota krajów muzułmańskich (Ajjubidzi czy piechota Timurydów - ci ostatni nadal stosowali sarissy[5]).

Przypisy

  1. Praca zbiorowa pod redakcja Aleksandra Krawczuka, 2005, Wielka Historia Świata Tom 3 Świat okresu cywilizacji klasycznych, str. 278, Oficyna Wydawnicza FOGRA, ISBN 83-85719-84-9.
  2. Mark Harrison, Anglo-Saxon Thegn AD 449–1066, wyd. Osprey November 1993; 64 pages; ISBN 9781855323490
  3. Andrzej Michałek, Słowianie. Słowianie Wschodni (2005)
  4. Ian Heath, The Vikings, wyd. Osprey, May 1985; 64 pages; ISBN 9780850455656
  5. A.Michałek, Wyprawy Krzyżowe, Armie Ludów Tureckich 2003

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]