Brama Żuraw w Gdańsku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Żuraw
Obiekt zabytkowy nr rej. 71 z 18.12.1959[1]
Żuraw od strony zewnętrznej (Motławy)
Żuraw od strony zewnętrznej (Motławy)
Państwo  Polska
Miejscowość POL Gdańsk COA.svg Gdańsk
Rozpoczęcie budowy 1442
Ukończenie budowy 1444
Położenie na mapie Gdańska
Mapa lokalizacyjna Gdańska
Żuraw
Żuraw
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Żuraw
Żuraw
Ziemia 54°21′02,20″N 18°39′27,27″E/54,350611 18,657575Na mapach: 54°21′02,20″N 18°39′27,27″E/54,350611 18,657575
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Żuraw od strony wewnętrznej (miasta)

Żuraw (niem. Krantor) – zabytkowy (wpisany do rejestru zabytków od 18.12.1959[2]) dźwig portowy Gdańska, usadowiony pomiędzy pylonami Bramy Szerokiej nad Motławą. Jest jedną z filii Centralnego Muzeum Morskiego w Gdańsku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Brama Szeroka (jedna z tzw. bram wodnych Głównego Miasta) istniała już w 1363, a z 1367 zachowała się łacińska wzmianka o dźwigu (caranum).

W obecnym kształcie żuraw zbudowano w latach 1442-1444. Służył przede wszystkim jako urządzenie portowe do załadunku towarów (głównie piwa) i balastu na statki, oraz do stawiania ich masztów. Urządzenie było w stanie podnieść ciężar czterech ton, na wysokość jedenastu metrów. Mechanizmem są dwa bębny o średnicy około sześciu metrów. Jako siłę napędową wykorzystywano ludzi stąpających wewnątrz tych bębnów (tzw. kół deptakowych).

Żuraw został podpalony w 1945, gdy miasto zdobyła Armia Czerwona. Ocalały mury okalające drewnianą konstrukcję. Po II wojnie światowej zrekonstruowano część drewnianą.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy