Brzanka sumatrzańska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Brzanka sumatrzańska
Puntigrus tetrazona[1]
(Bleeker, 1855)
Rysunek z oryginalnego opisu Bleekera z 1855
Rysunek z oryginalnego opisu Bleekera z 1855
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada promieniopłetwe
Rząd karpiokształtne
Rodzina karpiowate
Rodzaj Puntigrus
Gatunek brzanka sumatrzańska
Synonimy
  • Capoeta tetrazona Bleeker, 1855
  • Systomus tetrazona (Bleeker, 1855)
  • Barbus tetrazona (Bleeker, 1855)
  • Barbus tetrazona tetrazona (Bleeker, 1855)
  • Puntius tetrazona (Bleeker, 1855)
  • Systomus (Capoeta) sumatranus Bleeker, 1860
  • Systomus (Capoeta) sumatrensis Bleeker, 1860

Brzanka sumatrzańska[2] (Puntigrus tetrazona[3]) – gatunek słodkowodnej ryby karpiokształtnej z rodziny karpiowatych (Cyprinidae).

Taksonomia i nazewnictwo polskie[edytuj | edytuj kod]

Gatunek opisany naukowo przez Pietera Bleekera w 1855 z Palembang (Sumatra Południowa), pod nazwą Capoeta tetrazona[4][3]. W późniejszych pracach z 1860 roku Bleeker, z nieznanych powodów, użył dla tego gatunku nazw Systomus (Capoeta) sumatranus[5] i Systomus (Capoeta) sumatrensis[6] – obydwie zostały uznane przez późniejszych autorów za nazwy synonimiczne[4][3][7]. W kolejnych latach gatunek był przenoszony do rodzajów: Puntius, Systomus oraz Puntigrus[3]. W polskiej literaturze, najpierw w czasopiśmie Akwarium, został opisany pod nazwą zwyczajową brzanka z Sumatry[8], a następnie brzanka sumatrzańska (jako Puntius tetrazona tetrazona[2] i Barbus tetrazona tetrazona[9]).

Opis[edytuj | edytuj kod]

Występowanie
Borneo i Sumatra[7].
Wielkość
Do 6 cm długości.
Wygląd
Boki ciała błyszczące, o żółtawozłocistym kolorze. Znajdują się na nich 4 pionowe, czarne pasy. W opisie gatunku Bleeker określił barwę płetw grzbietowej i brzusznych jako prawie całe czarne, z czerwoną podstawą i czerwono obrzeżone; pozostałe płetwy czerwone (łac.pinnis dorsali et ventrali totis fere nigris basi tanturu rubris et rubro marginatis; pinnis ceteris pulchre rubris”)[10]. W czasie odpoczynku ryby pochylają ciało pyskiem do dołu.
Hodowla
Brzanki nie są rybami trudnymi w hodowli, dlatego często polecane są początkującym akwarystom. Optimum termiczne to 20–26 °C, twardość wody powinna wynosić 2–10°n, pH 6,0–7,0. Akwarium powinno być spore – ryby powinny mieć swobodną przestrzeń do pływania, co najmniej 80x30x30 cm toni wodnej. W pozostałej części może być zarośnięte roślinami lub może być pozbawione roślin i przypominać biotop czarnych wód Sumatry. Brzanki są rybami stadnymi, towarzyskimi i ruchliwymi. Nie należy ich hodować wraz z rybami o długich i delikatnych płetwach.
Rozmnażanie
Ryba jajorodna. Samce są smuklejsze od samic, a czubek pyska i płetwy bardziej zaczerwienione. Brzanki należą do ryb rozrzucających ikrę. Rozmnażanie przeprowadza się w akwarium tarliskowym z dużą ilością roślin i miękką wodą, w temperaturze ok. 26 °C. Po tarle rodziców należy odłowić, ponieważ mogą zjadać ikrę (można zastosować siatkę osłaniającą dno zbiornika). Młode wykluwają się po 2–3 dniach. Należy je karmić pierwotniakami i drobnym planktonem.
Pokarm 
Rureczniki, wazonkowce, oczliki, sałata, pokarmy firmowe.

Krytyka akwarystyczna[edytuj | edytuj kod]

W źródłach internetowych sygnalizowane jest możliwe pomylenie w literaturze akwarystycznej gatunków P. tetrazona z P. anchisporus[11].

Przypisy

  1. Puntigrus tetrazona, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 2,0 2,1 Nazewnictwo ryb egzotycznych. „Akwarium”. 9–10 (1–2/70), 1970 (pol.). 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Maurice Kottelat. The Fishes of the Inland Waters of Southeast Asia: A Catalogue and Core Bibliography of the Fishes Known to Occur in Freshwaters, Mangroves and Estuaries. „The Raffles Bulletin of Zoology”. Supplement 27, 22 listopada 2013 (ang.). 
  4. 4,0 4,1 W. N. Eschmeyer: Catalog of Fishes electronic version (3 Jan 2014) (ang.). California Academy of Sciences. [dostęp 14 stycznia 2014].
  5. Pieter Bleeker. De visschen van den Indischen Archipel, Beschreven en Toegelicht. Deel II. [Also:Ichthyologiae Archipelagi Indici Prodromus. „Acta Societatis Regiae Scientiarum Indo-Neêrlandicae”. 7, 1960. 
  6. Pieter Bleeker. Achtste bijdrage tot de kennis der vischfauna van Sumatra (Visschen van Benkoelen, Priaman, Tandjong, Palembang en Djambi). „Acta Societatis Regiae Scientiarum Indo-Neêrlandicae”. 9, 1860. 
  7. 7,0 7,1 Systomus tetrazona. (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org [dostęp 14 stycznia 2014]
  8. Zbigniew Trojanowski. Brzanka z Sumatry - Barbus / Puntius / Tetrazona / Blesker / 1855. „Akwarium”. 1, 1959. 
  9. Eugeniusz Grabda, Tomasz Heese: Polskie nazewnictwo popularne krągłouste i ryby - Cyclostomata et Pisces. Koszalin: Wyższa Szkoła Inżynierska w Koszalinie, 1991.
  10. Pieter Bleeker. Nalezingen op de vischfauna van Sumatra. Visschen van Lahat en Sibogha. Natuurkundig Tijdschrift voor Nederlandsch Indië. . 9, s. 257-280, 1855.  (pdf)
  11. Jules "Killifish" Killi. „Brzanka sumatrzańska, Puntius tetrazona” – najbardziej pokrzywdzona ryba w historii akwarystyki, czyli ciąg dalszy „W krainie brzanek część 1”. „Krytyka @kwarystyczna”, 2013 (pol.).  [1]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]