Cięcie cesarskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy zabiegu chirurgicznego. Zobacz też: film fabularny „Cesarskie cięcie”.
Cięcie cesarskie

Cięcie cesarskie (łac. sectio caesarea) - (potocznie zwane cesarką) – zabieg chirurgiczny, polegający na rozcięciu powłok brzusznych oraz macicy (dawniej pionowo, obecnie coraz częściej poziomo na granicy trzonu i szyjki macicy) i wyjęciu dziecka. Zazwyczaj wykonuje się go, gdy naturalny poród jest niemożliwy. Gdy zabieg jest planowany, przeprowadza się go w znieczuleniu (zewnątrzoponowo lub podpajęczynówkowo). Jeśli zabieg wykonuje się w trybie ostrym (nieplanowo), najczęściej znieczula się ogólnie (narkoza).

Według zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) odsetek ciąż rozwiązywanych przez cięcie cesarskie w żadnym kraju nie powinien przekraczać 15%. W 2006 roku w USA wyniósł on 31,1%[1].

Wskazania[edytuj | edytuj kod]

Wskazania do cięcia cesarskiego stanowią przedmiot dużych kontrowersji w piśmiennictwie medycznym. Według rekomendacji Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego wskazania do cięcia są następujące[2]:

  • Wskazania położnicze:
  • Wskazania pozapołożnicze:
    • choroby sercowo-naczyniowe powodujące III i IV stopień niewydolności krążenia w skali NYHA
    • choroby płuc przebiegające z ograniczeniem pojemności życiowej
    • zaawansowane retinopatie
    • odwarstwienie siatkówki
    • patologie położnicze w obrębie miednicy, patologie kręgosłupa uniemożliwiające poród drogami natury
    • wskazania neurologiczne
    • wskazania psychiatryczne (tokofobia)

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa operacji – cięcie cesarskie – wiąże się jeszcze ze starożytnym Rzymem, gdzie prawo zakazywało pogrzebania ciężarnej kobiety bez wyciągnięcia z jej łona płodu. Nazwa ta wywodzi się od słowa łac. caedere = ciąć, pruć)[potrzebne źródło]. Niektóre źródła podają jakoby w ten sposób miał przyjść na świat Juliusz Cezar, ok. 102 p.n.e. Przeczy temu fakt, że matka Cezara zmarła w 54 p.n.e. czyli 10 lat przed śmiercią syna. W starożytnym Rzymie cesarskie cięcie wykonywano jedynie na zmarłych kobietach w ciąży i było to usankcjonowane prawem (lex regia Numy Pompiliusza).

W ten sposób przyszli na świat m. in. w starożytności: Publius Cornelius Scipio (Afrykański), Manius Manilius – konsul i wódz rzymski, zdobywca Kartaginy, w średniowieczu: Andrea DoriaDoża Genui, admirał i kondotier; Ulryk Wirtemberski; Grzegorz IVpapież; Edward VIkról angielski, syn Henryka VIII i Joanny Seymour. Przypuszcza się, że Joanna Seymour była pierwszą kobietą, u której wykonano cesarskie cięcie za życia, choć tuż przed śmiercią (1537).

Autentyczny opis urodzenia żywego dziecka datuje się na 508 r. p.n.e. Wg innych, niezbyt pewnych źródeł pierwsze udane cięcie cesarskie na żywej kobiecie w 1500 roku wiąże się z osobą szwajcarskiego trzebiciela świń Jakuba Nufera z kantonu Thurgau, który wydobył żywy płód z łona swojej żony, która zmarła w parę tygodni po zabiegu. Z przeprowadzonego zabiegu cesarskiego cięcia dnia 22 kwietnia 1622 w Wittenberdze zachował się szczegółowy protokół, z którego wynika, że chirurg Jeremias Trautmann przeprowadził go u Orszuli Opitz. Było to pierwsze cesarskie cięcie, ratujące życie zarówno dziecka jak i matki. W 1794 przeprowadzono pierwszy zabieg w USA[3], pomimo prymitywnych warunków zakończony sukcesem.

Dopiero zdobycze nowożytnej medycyny (aseptyka, nowoczesna technika chirurgiczna, anestezjologia i leki bakteriostatyczne) pozwoliły na szersze zastosowanie cesarskiego cięcia w przypadkach, które dawniej często kończyły się śmiercią płodu i niekiedy również matki.

Autorem pierwszej nowoczesnej techniki wykonywania cięcia cesarskiego był włoski położnik Eduardo Porro (1842–1902). Opracowana przez niego metoda polegała na jednoczesnym nadszyjkowym wycięciu macicy z wszyciem kikuta szyjki w powłoki jamy brzusznej co ograniczało możliwość rozwoju infekcji. Cięcie cesarskie przed wprowadzeniem metody Porro niemal w 100% wiązało się ze śmiercią rodzącej. Śmiertelność przy metodzie Porro wynosiła blisko 60% co w tamtych czasach było przełomem.

Przypisy

  1. Rubin R. "Answers prove elusive as C-section rate rises". usatoday.com 7-1-2008
  2. Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego: Cięcie cesarskie: rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego
  3. Tony Long: Jan. 14, 1794: First Successful Cesarean in U.S. (ang.). Wired, 2011-01-14. [dostęp 2011-01-14].
Commons in image icon.svg
Zobacz hasło cesarskie cięcie w Wikisłowniku

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.