Coaching
Coaching – proces doskonalenia kwalifikacji pod kierunkiem trenera przez nabywanie nowych umiejętności, korygowanie nieskutecznych zachowań. Polega na obserwacji osoby szkolonej w trakcie wykonywanej pracy, samoocenie, informacji zwrotnej i planowaniu nowych strategii postępowania[1]. Jego istotnym elementem jest partnerska relacja i wzajemne zaufanie między osobistym trenerem (z ang. tzw. coach), a jego uczniem/klientem/sportowcem/pracownikiem. Zasadniczym zadaniem coachingu jest wsparcie osoby objętej coachingiem w osiągnięciu przez nią uzgodnionych z coachem celów. Istotą jest wykorzystanie zasobów: wiedzy i umiejętności już posiadanych i odpowiednie zmotywowanie i towarzyszenie podopiecznemu w celowym usprawnianiu jego funkcjonowania[2].
Spis treści |
[edytuj] Co odróżnia coaching od innych form wspomagania rozwoju?
Mentoring – starszy, bardziej doświadczony kolega udziela rad. Demonstrowane przez niego zachowania stanowią wzorzec do naśladowania. Wspomaga w ten sposób rozwój kompetencji. Bardzo użyteczna metoda wdrażania do pracy nowo zatrudnionego pracownika.
Doradztwo – praca z klientem nie usatysfakcjonowanym swoim życiem (lub efektami swoich działań zawodowych), potrzebującym przewodnictwa i porady.
Terapia – praca z klientem, który potrzebuje usunięcia psychologicznych lub fizycznych symptomów. Najczęściej ukierunkowana jest na poszukiwanie w przeszłości przyczyn stanu aktualnego, aby dokonać pożądanych zmian (uwolnienia od "emocjonalnego bólu").
Consulting – konsultant zapewnia ekspertyzę i rozwiązuje problemy biznesowe lub pomaga w rozwoju biznesu jako całości. Konsultant ma do czynienia z nadrzędnymi organizacjami lub ich poszczególnymi częściami, a nie z jednostkami składającymi się na nie. Konsultanci mają jedynie pośredni wpływ na jednostki.
Nauczanie – nauczanie jest przekazywaniem wiedzy przez nauczyciela uczniowi. Nauczyciel wie coś, czego nie wie uczeń. Odwrotnie dzieje się w przypadku coachingu. Klient jest ekspertem i to klient zna odpowiedzi, a nie coach.
[edytuj] Osoba trenera osobistego
"Coach", to inaczej osobisty trener. Nie musi mieć własnych wybitnych wyników w dziedzinie, która jest przedmiotem coachingu, lecz posiadać odpowiednie doświadczenie w danej dziedzinie. Podobnie jak w sporcie – dobry trener np. zespołu skoczków narciarskich nie musi mieć na swoim koncie tytułu mistrza świata w tejże dyscyplinie sportu, aby osiągnąć ze swoim zespołem sukces. W obydwu przypadkach najistotniejsze będą zatem kwalifikacje trenera (coacha) związane z kierowaniem procesami uczenia.
[edytuj] Wątpliwości
Coaching jest odpowiedzią na ludzkie stresy i zapotrzebowanie bycia ciągle bardziej efektywnym we współczesnym konkurencyjnym społeczeństwie. Nie ma jasnych relacji między twórcami i praktykującymi coaching a środowiskami akademickimi. Z drugiej strony, specjaliści od coaching obiecują pomoc we wszystkich problemach na zasadzie, "sam powinieneś wiedzieć jak to rozwiązać", przypomina to psychoanalizę, ale jeszcze bez solidnych naukowych podstaw i konsensusu dotyczących w szczególności oceny, pomiarów wyników i etycznych norm tej nowej aktywności. Jak dotychczas, coaching jest najbardziej zaawansowany w dziedzinie sportu. Obecnie teorie coachingu można zaliczyć jeszcze do paranauki, jednakże wydaje się, że mimo licznych wątpliwości, które jeszcze budzi, prędzej czy później, coaching stanie się istotnym i praktycznym działem psychologii stosowanej z teoretycznymi naukowymi podstawami bazującymi na modelach socio-kognitywistycznych takich, jak inteligencji, samo-świadomości, czy zarządzania racjonalnymi i irracjonalnymi motywacjami (ang. motivation management).
| PRZYCZYNA OPORU PRACOWNIKÓW | METODY PRZECIWDZIAŁANIA OPOROM |
|---|---|
| Zmiana uniemożliwia działanie w sposób, do którego przywykli pracownicy | Wskazanie korzyści płynących z działania nowych metod |
| Brak zrozumienia istoty zmiany i wiary w realność jej powodzenia | Szczegółowe zapoznanie pracowników z istotą i korzyściami coachingu |
| Pracownicy stają wobec konieczności zmiany głęboko zakorzenionych przekonań | Przedstawienie jak inni, np. menedżerowie zmieniają swoje przekonania w wyniku pojawienia się badań przeczących ich poprzednim poglądom. Wykazanie, że nowe przekonania niekoniecznie muszą się wiązać ze zmianą starych i mogą je wzbogacać |
| Brak zaufania do coacha | Uświadomienie pracownikom, że profesjonalista nie jest związany z danym przedsiębiorstwem, a więc jest zdystansowany wobec jego wewnętrznych spraw |
| Panuje przekonanie, że zmiana została narzucona odgórnie. | Przekonanie zespołu do słuszności wprowadzenia tej zmiany przez władze, przedstawianie korzyści płynących ze zmian bezpośrednio dla pracowników oraz firmy. |
| Opór przed nową sytuacją, lęk przed odczuciem swojej niekompetencji | Uświadomienie pracowników o roli coacha, jego indywidualnym podejściu i nakierowaniu na pomoc i rozwój |
| Strach przed brakiem czasu na bliżej nieokreślone rozmowy o rozwoju zawodowym | Wprowadzenie coachingu ma na celu usprawnienie pracy oraz efektywne gospodarowanie czasem |
| Obawa przed zmianą organizacji pracy | Uświadomienie pracownikom, że rutyna źle wpływa na ich rozwój osobisty |
[edytuj] Rodzaje coachingu
- Coaching personalny – nastawiony na rozbudowę sfery wewnętrznej człowieka
- Life coaching - nastawiony na relacje i życie osobiste
- Coaching zawodowy – związany z rozwojem, karierą
- Executive coaching – praca z kadrą zarządzającą przedsiębiorstw
- Coaching inwestycyjny – związany zazwyczaj z osobistymi inwestycjami (patrz też: Doradztwo finansowe, Doradztwo inwestycyjne)
- Coaching biznesowy – nastawiony na rozwój biznesu
- Coaching grupowy – nastawiony na radzenie sobie z podobnymi wyzwaniami, przed którymi stoją uczestnicy szkolenia np. problemy w związkach, relacjach w środowisku pracy, efektywność, leadership wg Coaching Institute Polska
Przypisy
- ↑ wg definicji stosowanej przez International Coaching Community – A. Ratajczyk i P. Pilipczuk: Coaching a inne dyscypliny. [dostęp 2011-03-18].
- ↑ I. Krasiejko, Metodyka działania asystenta rodziny. Podejście skoncentrowane na rozwiązaniach, wyd. Śląsk, Katowice 2010, s. 125.