Commodore PET

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Commodore PET
Commodore PET2001.jpg
Typ Komputer domowy
Premiera styczeń 1977[1]
Koniec produkcji 1982[1]
Procesor MOS 6502 @ 1 MHz
Pamięć operacyjna 4 KB – 96 KB
System operacyjny Microsoft BASIC 1.0~4.0

PET (Personal Electronic Transactor) – jeden z wczesnych komputerów domowych (osobistych) produkowany przez firmę Commodore International pod koniec lat 70.

W porównaniu z późniejszymi produktami Commodore'a takimi jak VIC-20 czy Commodore 64, PET nie zyskał wielkiej popularności na rynkach światowych, ale był dość powszechnie używanym komputerem edukacyjnym w Kanadzie, Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych.

Historia[edytuj | edytuj kod]

PET powstał po zakupie przez Commodore'a firmy MOS Technology, Inc. która właśnie stworzyła procesor 6502. Jeden z pracowników MOS-a, Chuck Peddle zaprojektował wtedy hobbystyczny komputer KIM-1, który miał być sprzedawany w częściach do złożenia w domu. Peddle'owi udało się przekonać ówczesnego szefa Commodore'a Jacka Tramiela, że nie ma już przyszłości w kalkulatorach, w których wówczas specjalizował się Commodore i należy skoncentrować się na budowie "prawdziwych" komputerów, których sprzedaż przyniesie znacznie większe zyski. Tramiel zgodził się pod warunkiem, że Peddle wraz z synem Tramiela, Leonardem, zaprojektują nową maszynę w ciągu sześciu miesięcy na nadchodzące targi COMDEX.

Wersje produkcyjne[edytuj | edytuj kod]

PET 2001[edytuj | edytuj kod]

PET 2001

Pierwsza wersja produkcyjna PET-a miała 4 lub 8 kB RAM-u, do generowania obrazu używała chipa MOS 6545. Wyświetlał on obraz na wbudowanym monitorze o rozdzielczości 40*25 znaków. Komputer miał także wbudowany magnetofon kasetowy i raczej niewygodną, bardzo małą klawiaturę.

Komputer sprzedawał się nieźle, ale często krytykowano jego klawiaturę w wyniku czego Commodore wprowadził na rynek nowe wersje 2001-N i 2001-B, w których magnetofon nie stanowił już integralnej części obudowy co pozwoliło na użycie większej i wygodniejszej klawiatury. Dodatkowo wprowadzono także zmiany na płycie głównej i produkowano modele z powiększoną pamięcią 2001-N-8, -N-16 oraz -N-31 (z kolejno 8, 16 i 32 kilobajtami pamięci).

CBM 3000[edytuj | edytuj kod]

Trzy modele CBM 3000 to europejskie wersje PET-a 2001 (Commodore nie mógł użyć nazwy "PET" która była zastrzeżona przez Philipsa), w tej serii sprzedawano trzy komputery 3008, 3016 i 3032 (odpowiedniki 2001-N-8, -N-16 oraz -N-31).

CBM 4000[edytuj | edytuj kod]

CBM 4032

Ostatnia wersja "klasycznego" PET-a, wewnętrznie identyczna z 2001, ale z większym monitorem monochromatycznym i z nowszą wersją BASIC-a, podobnie jak poprzednie modele sprzedawana była w trzech odmianach 4008, 4016 i 4032. W tym czasie Commodore zorientował się, że wiele osób kupowało tańsze modele, z mniejszą pamięcią i powiększało RAM we własnym zakresie i aby temu zapobiec modele 4008 i 4016 miały wycięte dziury w płycie głównej w miejscu, gdzie można było zamontować dodatkową pamięć. Model 4032 był bardzo popularny w szkołach do czego przyczyniła się także jego bardzo solidna konstrukcja i wytrzymała, metalowa obudowa oraz łącze IEEE 488, które pozwalało na budowanie prostych sieci i wykorzystywanie przez wiele komputerów jednej drukarki czy stacji dysków.

CBM 8000[edytuj | edytuj kod]

CBM 8000 został wyposażony w nowy układ graficzny o rozdzielczości 80*25 znaków co jednak powodowało liczne problemy z kompatybilnością i model ten nie zdobył znacznej popularności. Pierwsza wersja 8032 została wyposażona w 32kB pamięci z możliwością jej rozszerzenia o 64kB, druga wersja 8096 miała 96kB pamięci montowanej fabrycznie.

Późniejsze modele znane jako SK i Execudesk miały osobną klawiaturę i monitor.

SP9000[edytuj | edytuj kod]

Ostatnia wersja PET-a SP9000 znana także jako SuperPET i MicroMainframe bazowała na wersji CBM 8000 i została wyprodukowana na zamówienie University of Waterloo, gdzie komputer ten używany był do nauki programowania. Komputer został wyposażony w drugi mikroprocesor (Motorola 6809), a w pamięci ROM umieszczono dodatkowe języki programowania – BASIC dla 6502 i APL, COBOL, Fortran i Pascal dla 6809 (dodatkowo na dyskietce dostępny był asembler dla 6809).

SP9000 mogły służyć jako "inteligentne terminale" i były podłączone do komputerów mainframe – po napisaniu i przetestowaniu programów na SP9000 można je było załadować na mainframe.

Grafika[edytuj | edytuj kod]

Screenshot ekranu z językiem Commodore BASIC

W porównaniu z komputerami, które ukazały się na rynku wkrótce po nim (np. Apple II, Atari 400/800 oraz następny projekt Commodore'a VIC-20) PET miał bardzo ubogie możliwości graficzne – ograniczenia układu graficznego sprawiały, że nie mógł on wyświetlać grafiki rastrowej, ale jedynie znaki graficzne zdefiniowane w ROM-ie, które nie mogły być w żaden sposób zmodyfikowane. Dostępny zbiór znaków PET-a znany jako PETSCII (rozszerzenie ASCII) był co prawda dość bogaty, ale nie mógł on konkurować z komputerami z grafiką rastrową czy nawet z maszynami, które pozwalały na zdefiniowanie nowych znaków graficznych.

Magazyn "Cursor"[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec lat 70. ukazywał się dostępny tylko przez prenumeratę magazyn "Cursor" zawierający programy dla Peta. Był to niezwykle nowatorski jak na tamte czasy projekt, bowiem magazyn ukazywał się w postaci kompatybilnej z PET-em kasety magnetofonowej.

"Killer poke"[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Zobacz też: Killer poke.

We wczesnych modelach PET-a zmiana wartości jednej z komórek (używając BASIC-owej komendy POKE – stąd nazwa) znacznie przyspieszała wyświetlanie obrazu na ekranie i była to często używana sztuczka. Po wejściu na rynek nowszej wersji PET-a z nieco zmienionym układem graficznym okazało się, że ta sama sztuczka nieodwracalnie uszkadzała wbudowany monitor. Jest to jeden z bardzo rzadkich przypadków tzw. "killer poke" – programowalnego uszkodzenia sprzętu komputerowego.

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

Seria PET 20001, 2001-N i -B, CBM 3000[edytuj | edytuj kod]

  • procesor: 6502, 1 MHz
  • RAM: 4, 8 lub 16kB / 8, 16 lub 32 kB
  • ROM: 18 kB,z BASIC-iem 1.0, 20 kB z BASIC-iem 2.0
  • grafika: MOS 6545, 9-calowy monitor monochromatyczny, rozdzielczość 40*25 znaków

Seria PET 4000, CBM 8000[edytuj | edytuj kod]

  • procesor: 6502, 1 MHz
  • RAM: 8, 16 lub 32 kB, 32 lub 96 kB
  • ROM: 20kB z BASIC-iem 4.0
  • grafika: MOS 6549 z 9" lub 12", rozdzielczość 40*25 lub 80*25 znaków

SuperPET 9000[edytuj | edytuj kod]

  • procesor: 6502 i Motorola 6809, 1 MHz
  • RAM: 96kB
  • ROM: 48kB z kilkoma językami programowania
  • grafika: MOS 6549 z 12" monitorem monochromatycznym, rozdzielczość 80*25 znaków
  • interfejsy: MOS 6520 PIA, MOS 6522 VIA, MOS 6551 ACIA, RS-232, 2 porty magnetofonowe, IEEE 488

Urządzenia peryferyjne[edytuj | edytuj kod]

Stacja dysków 4040

Firma Commodore produkowała szereg urządzeń peryferyjnych dla PET-a wykorzystujących interfejs IEEE 488:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]