Rodzina 8-bitowych Atari

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Rodzina 8-bitowych Atari. W roku 1978, po sukcesie konsoli Atari 2600, firma Atari Inc. postanowiła spróbować swych sił na rodzącym się dopiero rynku komputerów domowych. W lutym 1979 roku wypuszczono dwie wersje – tańszą i droższą – tej samej maszyny, zwane Coleen i Candy, a znane szerzej jako Atari 400 i Atari 800.

Lista 8-bitowych mikrokomputerów Atari (6502)[edytuj | edytuj kod]

  • Atari 400 (1979)
  • Atari 800 (1979)
  • Atari 1200XL (1982)
  • Atari 1450XLD (1982)
  • Atari 600XL (1983)
  • Atari 800XL (1983)
  • Atari 65XE (1985)
  • Atari 130XE (1985)
  • Atari 800XE
  • Atari XEGS (1987)

Atari 400/800[edytuj | edytuj kod]

Atari 400 (1979 r)
Atari 800
  • mikroprocesor MOS 6502 taktowany zegarem 1,792 MHz (wersja NTSC) i 1,77 MHz (wersja PAL)
  • pamięć ROM: 16kB (z czego wykorzystane było tylko 10)
  • pamięć RAM: 16kB (model 400) i 48kB (model 800)
  • grafika: układy ANTIC i CTIA
    • 5 trybów tekstowych o rozdzielczości od 20x12 do 40x24 znaków w 2 lub 5 kolorach
    • 8 trybów graficznych o rozdzielczości od 40x24 do 320x192 pikseli w 2 lub 4 kolorach
    • paleta barw: 128 kolorów (16 kolorów po 8 odcieni)
    • do ośmiu "duszków", zwanych w terminologii Atari "graczami i pociskami"; w istocie dostępne są 4 duszki większe (gracze) oraz 4 duszki mniejsze (pociski), które można opcjonalnie połączyć w piątego "gracza"; każdy z graczy i pocisków ma niezależny kolor, a układy graficzne wykrywają i sprzętowo sygnalizują kolizje między nimi oraz pomiędzy każdym z obiektów a tłem (zwanym w terminologii Atari "polem gry")
  • dźwięk: układ POKEY, cztery ośmiobitowe kanały syntezy generujące obwiednię w teorii prostokątną, w istocie zaś falę o dość skomplikowanym przebiegu; każdy z kanałów ma niezależny rejestr głośności, trójzakresowy generator zakłóceń losowych (szumu); istnieje też możliwość wyboru jednej z trzech częstotliwości bazowych dla wszystkich generatorów, to jest 15 kHz, 64 kHz oraz 1,77 MHz; ponadto pary generatorów (1+2 oraz 3+4) można niezależnie połączyć w jeden generator szesnastobitowy

Peryferia:

  • układ PIA 6520: 4 porty joysticków, każdy po 4 linie programowalne niezależnie jako wejście albo wyjście
  • układ POKEY: 56-klawiszowa klawiatura QWERTY
  • układ POKEY: pamięci masowe i inne peryferia obsługiwane przez złącze szeregowe, do ośmiu (w praktyce do czterech) stacji dysków (prędkość transmisji 19200 bitów na sekundę), jeden magnetofon kasetowy (600 bitów na sekundę), modem itd.

W roku 1981 pojawiła się ulepszona wersja układu CTIA zwana GTIA. Paleta barw została w min rozszerzona do 256, a liczba trybów graficznych zwiększona o trzy nowe, o rozdzielczości 192x80 pikseli w 16 odcieniach jednego koloru, 192x80 pikseli w 16 barwach o jednym odcieniu, lub 192x80 pikseli w 9 barwach dowolnie wybranych z palety 128 barw (układ CTIA/GTIA miał tylko 9 rejestrów kolorów, stąd ta dziwna liczba).

Seria XL[edytuj | edytuj kod]

Atari 800XL
Atari 1200XL
Atari 600XL

W roku 1983 firma Atari wprowadziła na rynek ulepszoną wersję Atari 800 nazwaną Atari 800XL.

Dane techniczne:

  • mikroprocesor MOS 6502C taktowany zegarem 1,792 MHz (wersja NTSC) i 1,77 MHz (wersja PAL)
  • pamięć ROM: 24kB (z czego 16kB zajmował system operacyjny, a 8kB wbudowany interpreter języka BASIC)
  • pamięć RAM: 64kB (w rzeczywistości dostępne 62kB)
  • grafika: ukady ANTIC i GTIA
    • 5 trybów tekstowych o rozdzielczości od 20x12 do 40x24 znaków w 2 lub 5 kolorach
    • 11 trybów graficznych o rozdzielczości od 40x24 do 320x192 pikseli w 2, 4 lub 16 kolorach
    • paleta barw: 256 kolorów (16 kolorów po 16 odcieni)

Pozostałe dane komputera pokrywały się z Atari 800.

W Atari 800XL sprzęt nie uległ większym zmianom, rozwinięty natomiast został system operacyjny. Oprócz poprawienia błędów poprzedniej wersji wprowadzono nową klasę urządzeń zewnętrznych podłączanych do szyny równoległej. Opracowano standardowy sposób wywoływania tych urządzeń przez system operacyjny oraz wymagania, jakie powinny one spełniać, by być automatycznie rozpoznane i zainicjowane przez OS. Takie urządzenie miało dysponować własną pamięcią ROM z programem obsługi, który miał się w sposób standardowy rejestrować w systemie.

Koncepcja ta mocno przypomina wynalezione 12 lat później w świecie PC urządzenia "Plug&Play". Pozwoliło to na bezkonfliktowe podłączenie do ośmiobitowego Atari twardych dysków bez konieczności modyfikowania systemu operacyjnego oraz istniejącego oprogramowania.

  • 600XL
  • 800XL
  • 800XLF

Seria XE[edytuj | edytuj kod]

Atari 65XE

W roku 1985 wprowadzono na rynek modele Atari 65XE oraz Atari 130XE. Pierwszy z modeli to praktycznie Atari 800XL w nowej, dostosowanej wzorniczo do serii ST, obudowie. Jedyną ważniejszą innowacją była wymiana interpretera Atari BASIC z wersji B na pozbawioną błędów wersję C.

Atari 130XE

130XE - sprzedawany w Polsce od 1986 roku, był to komputer 65XE z rozszerzeniem pamięci do 128 kB i dodanym złączem ECI (Enhanced Cartridge Interface) - późniejsze wersje Atari 65XE były montowane na płycie 130XE i również zawierały to złącze. Ponieważ ośmiobitowy mikroprocesor 6502 może zaadresować jedynie 64kB pamięci, dodatkowa pamięć w 130XE była dostępna w postaci wymiennych banków pamięci po 16k każdy, przełączanych w obszarze $4000–$7FFF.

800XE - ostatni model z serii. Stylistycznie taki sam jak 65XE. Był to komputer zbudowany na płycie 130XE bez dodatkowych kości pamięci i ich kontrolera. Wersja niskobudżetowa na rynek europejski.


XE Game System[edytuj | edytuj kod]

pistolet świetlny XG-1 do konsoli XEGS

Konsola do gier sprzedawana od 1987 roku. Przerobiony 65XE w obudowie z oddzielaną klawiaturą i wbudowaną grą Missile Command, uruchamianą poprzez uruchomienie komputera bez podłączonej klawiatury lub z wciśniętym klawiszem SELECT. Można było nabyć wersję bez klawiatury. W komplecie z konsolą sprzedawano dżojstik oraz w niektórych zestawach Kartridże z Flight Simulator II i instrukcją oraz cartrigde z grą Bug Hunt wraz z pistoletem XG-1. Konsolę wyposażono w wyjścia composite video oraz audio typu RCA zamiast stosowanych w serii XL i XE złączy monitora typu DIN.


Urządzenia peryferyjne[edytuj | edytuj kod]

Magnetofon XC 12

Magnetofony kasetowe:

  • ATARI 1010 - produkowany w dwóch odmianach C i S, przy czym wersja S ma lepsze rozwiązania techniczne. Wymaga użycia zewnętrznego zasilacza.
  • XC 11 - przeznaczony dla modeli XE.
  • XC 12 - produkowany także przez inne firmy pod podobnymi oznaczeniami, np. CA 12 firmy California Access.

Stacje dyskietek:

  • ATARI 1050 - stacja dyskietek 5 1/4 cala. Stacja była także poddawana przeróbkom umożliwiającym zwiększenie gęstości zapisu.
  • ATARI XF551 - stacja dyskietek 5 1/4 cala.Przeznaczona dla modeli ATARI XE.
  • ATARI 810 - stacja dyskietek 5 1/4 cala.Przeznaczona do modeli ATARI 800 i 400.

Drukarki:

  • ATARI 1025 - mozaikowa, starszy model.
  • ATARI 1029 - mozaikowa, nowszy model. Posiada matrycę 5x7 punktów, drukuje 80 lub 40 kolumn, prędkość 50 znaków na sekundę, możliwość stosowania papieru perforowanego lub w arkuszach.
  • ATARI 1027 - znakowa. Drukuje 12 znaków na cal (80 kolumn), prędkość 20 znaków na sekundę.
  • ATARI 1020 - drukarka/ploter. Może pracować w trybie tekstowym i graficznym posługując się czterema kolorami.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Wiesław Migut: ATARI BASIC. Wyd. 2. Warszawa: Krajowa Agnecja Wydawnicza, 1987. ISBN 83-03-02049-8. (pol.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons