Curtiss No. 1

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
„Złoty lotnik”

Curtiss No. 1 – pierwszy samolot zbudowany i zaprojektowany przez Glena Curtissa w 1909, a zarazem pierwszy amerykański samolot zbudowany na zamówienie prywatnej organizacji. W 1909 samolot zdobył Scientific American Trophy pokonując trasę o długości 25 kilometrów. Tuż po ustanowieniu tego rekordu samolot uległ poważnemu wypadkowi, nie został naprawiony, a na jego podstawie zaprojektowano i zbudowano ulepszony Curtiss-Herring No. 1

Tło historyczne[edytuj | edytuj kod]

W 1907 Glenn Curtiss przystąpił do stowarzyszenia Aerial Experimental Association (AEA) którego zadaniem było zaprojektowania i skonstruowanie „praktycznego aeroplanu z własnym napędem mechanicznym i będącego w stanie udźwignąć człowieka”[a][1]. W ramach pracy stowarzyszenia w latach 1907-09 zaprojektowano i zbudowano między innymi cztery udane samoloty i duży latawic skrzynkowy będący w stanie udźwignąć człowieka[2]. Późniejsze kontrowersje i procesy sądowe braci Wright dotyczące metod sterowania samolotów pochodzą między innymi z okresu istnienia AEA kiedy to Curtiss odwiedził braci Wright pragnąc sprzedać im jeden ze swoim silników[2]. Bracia Wright uważali, że Curtiss przybył do nich na przeszpiegi pragnąc dowiedzieć się jak najwięcej na temat budowanych przez nich samolotów[2]. Wiedza i doświadczenie zdobyte przez Curtissa zaowocowały jego pierwszymi, własnymi i samodzielnymi konstrukcjami które powstały w 1909 przy pełnej wiedzy i aprobacie AEA[2].

Jeszcze przed planowym samorozwiązaniu AEA 31 marca 1909 Curtiss rozpoczął projektowanie i budowanie własnych samolotów w jego zakładach G. H. Curtiss Manufacturing Companyw Hammondsport[3]. 4 marca 1909 Curtiss zawiązał spółkę z Augustusem Herringiem[3]. Herring był jednym z najbardziej znanych ówczesnych pionierów awiacji który co prawda nie miał praktycznie żadnych uznawanych osiągnięć ale posiadał za to znakomitą reputację[4]. Jedynym wkładem Herringa do spółki miały być rzekomo posiadane przez niego patenty które miały pomóc Curtissowi w nadchodzącej batalii sądowej z braćmi Wright, ale w rzeczywistości Herring nie wniósł do spółki praktycznie nic[4]. Choć sama spółka została wkrótce rozwiązana to związane z nią sprawy sądowe towarzyszyły Curtissowi aż do jego śmierci w 1930[4].

Historia samolotu[edytuj | edytuj kod]

Pierwszym samolotem całkowicie zaprojektowanym i zbudowanym przez Curtissa był Curtiss No. 1 zamówiony przez New York Aeronautical Society[4][5]. „Złoty lotnik” był pierwszym amerykańskim samolotem cywilnym zbudowanym na zamówienie i sprzedanym prywatnemu właściwielowi[4][5]. Samolot został zamówiony 2 marca 1909, zapłacono za niego pięć tysięcy dolarów (około 128 tysięcy dolarów według współczesnych cen[6]), w co wliczone były lekcje pilotażu dla dwóch członków stowarzyszenia[7]. No. 1 był zbudowany już po zawiązaniu spółki z Herringiem ale nie był wliczony do inwentarza tej spółki i nie był oznaczony nazwiskiem Herringa[7]. Samolot był początkowo znany nieoficjalnie jako Golden Bug („Złoty robak”) z powodu złotawego odcienia lakieru który go pokrywał, w późniejszym czasie został oficjalnie nazwany Golden Flyer („Złoty lotnik”)[7][5].

Samolot mierzył 33,5 stóp długości, a jego skrzydła miały 28,75 stóp szerokości (odpowiednio 10,2 i 8,8 m)[8][5]. Masa własna konstrukcji wynosiła 550 funtów (250 kg), samolot napędzany był czterocylindrowym silnikiem spalinowym Curtissa o mocy 25 KM[8][5]. Prędkość maksymalna samolotu wynosiła około 45 mil na godzinę (72 km/h)[8][5]. Szkielet samolot skonstruowany był z bambusa, powierzchnie nośne i sterowe były pokryte płótnem[5].

W lipcu 1909 pilotowany przez Curtissa samolot zdobył Scientific American Trophy (było to drugie zwycięstwo Curtissa pod rząd)[4][8][9], główną nagroda wynosiła dziesięć tysięcy dolarów[8]. Aby zdobyć nagrodę „Scientific American” samolot musiał pokonać trasę o długości 25 kilometrów[9].

16 lipca Curtiss odbył próbny lot w czasie którego przeleciał prawie cały wymagany dystans ale do oficjalnej próby pokonania dwudziestu pięciu kilometrów przystąpił dzień później[9]. Na pierwszy, krótki lot w tym dniu wystartował o 5:15 rano, lot trwał tylko dwie minuty ale wystarczył do zdobycia nagrody Cortlandt Field Bishop za jednokilometrowy lot dokonany przez amerykańskiego lotnika (nagroda wynosiła 250 dolarów)[9]. W kilka minut później Curtiss wystartował do drugiego lotu, pomimo wczesnej godziny na lotnisku i w jego okolicach przebywało około trzech tysięcy widzów[9]. Samolot wystartował o 5:23:16 i pod okiem oficjalnej komisji „Scientific American” rozpoczął pokonywanie specjalnie wyznaczonej, zamkniętej trasy[9]. Aby zdobyć nagrodę samolot musiał pokonać wyznaczoną przez chorągiewki, trójkątną trasę dwanaście razy co Curtissowi udało się dokonać bez żadnego problemu[9]. Kontynuował on lot jeszcze po dwunastym okrążeniu, łącznie przebywając w powietrzu 46,4 km w 52 minuty[9].

Konstrukcja Curtissa została oceniona bardzo pozytywnie i z pomocą Aeronautic Society, Curtiss zgłosił ten samolot do międzynarodowego konkursu lotniczego którym miał odbyć się z Reims we Francji[8]. Na miesiąc przed zawodami[8], pilotowany przez niedoświadczonego pilota Flyer uległ poważnemu wypadkowi ciężko uderzając w ziemię spadają z wysokości około dziesięciu metrów[10]. Curtiss zdecydował nie odbudowywać samolotu ale zaprojektował i zbudował wówczas nową konstrukcję znaną jako Reims Racer lub Curtiss-Herring No. 1[8][7].

Współcześnie w Cradle Of Aviation Museum znajduje się replika tego samolotu[5][11]

Uwagi

  1. „for the purpose of constructing a practical aerodrome, driven by its own motive power, and carrying a man”

Przypisy

  1. P. Bowers: Curtiss Aircraft. s. 24.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 P. Bowers: Curtiss Aircraft. s. 25.
  3. 3,0 3,1 P. Bowers: Curtiss Aircraft. s. 30.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 P. Bowers: Curtiss Aircraft. s. 31.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 5,7 Joshua Stoff: Historic Aircraft and Spacecraft in the Cradle of Aviation Museum. s. 10.
  6. Seven Ways to Compute the Relative Value of a U.S. Dollar Amount - 1774 to Present (ang.). measuringworth.com. [dostęp 2013-03-23].
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 P. Bowers: Curtiss Aircraft. s. 37.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 8,5 8,6 8,7 Glenn H. Curtiss (ang.). centennialofflight.gov. [dostęp 2013-03-23].
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 9,6 9,7 Curtiss Golden Flyer (ang.). stephenesherman.com. [dostęp 2013-03-23].
  10. The Curtiss Aeroplane Damaged (ang.). flightglobal.com, 1909-24-07. [dostęp 2013-03-23].
  11. Cradle Of Aviation Museum - Curtiss Golden Flyer (ang.). williammaloney.com. [dostęp 2013-03-23].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons