Czas wolny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dziewczynka spędzająca czas na basenie

Czas wolnyczas, którym dysponuje człowiek po wykonaniu obowiązków takich jak nauka, praca, czynności związane z codziennym życiem.

Czas wolny dziecka – okres, który pozostaje mu po wypełnieniu obowiązków szkolnych, domowych, czynności organizacyjno-porządkowych, związanych z zachowaniem zdrowia i higieny, czas, w którym może ono wykonywać czynności według swego upodobania, związane z wypoczynkiem, rozrywką i zaspokajaniem potrzeb wynikających z zainteresowań. Czas wolny dzieci obejmuje także okres, w którym wypełniają one dobrowolnie przyjęte obowiązki społeczne[1]

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Pojęcie i problem czasu wolnego pojawił się wraz ze społeczeństwem przemysłowym i związaną z nim standaryzacją produkcji. W społeczeństwie tradycyjnym problem ten nie był istotny, gdyż nie rozgraniczano czasu wolnego od czasu pracy. W dużej mierze na pojawienie się tego problemu wpływ miało miejsce wykonywania pracy, różne od miejsca poza pracą, co z kolei wiązało się z przebywaniem w dwóch różnych społecznościach.

Rodzaje czasu wolnego[edytuj | edytuj kod]

W czasie wolnym organizacja i rodzaj zajęć zależy między innymi od:

  • preferencji, zainteresowań, przyzwyczajeń danej osoby
  • wieku
  • rodzaju wykonywanej pracy
  • innych obowiązków
  • ilości dostępnego czasu (dzień powszedni, weekend, urlop, wakacje)
  • możliwości finansowych

Ze względu na okres, w jakim rozpatrywany jest czas wolny, mówimy o:

  • czasie wolnym krótkim – w ciągu jednego dnia;
  • czasie wolnym średnim – w ciągu tygodnia;
  • czasie wolnym długim – w ciągu roku[2].

Takie rozgraniczenie ma uzasadnienie w przypadku form rekreacyjnych (uprawianych w czasie wolnym), które najczęściej rozpatrywane są w kategoriach dnia, tygodnia, lub sezonu (najczęściej rocznego).

Niemałą rolę w przekazywaniu wzorców spędzania wolnego czasu spełnia rodzina oraz grupa rówieśnicza. Organizacją wolnego czasu dla dzieci i młodzieży zajmują się różnego rodzaju instytucje, stowarzyszenia, organizacje młodzieżowe i społeczne takie jak szkoły, świetlice, biblioteki, kluby osiedlowe, młodzieżowe domy kultury, PTTK, ZHP, TPD, TKKF, zakłady pracy, organizacje chrześcijańskie, np. Ruch Światło-Życie, KSM, młodzieżowe Kluby Opus Dei. Oferują one takie formy zajęć jak koła zainteresowań, zajęcia artystyczne, sportowe, odczyty, wycieczki i inne.

Czas wolny przeznaczany jest zazwyczaj na różnego rodzaju zajęcia rekreacyjne:

W nauce trwa współcześnie dyskusja, mająca na celu ustalenie, czy czasu wolnego średnio przybywa, czy ubywa, w porównaniu do przeszłości.

Warunki dobrego odpoczynku[edytuj | edytuj kod]

  • własne mieszkanie – miejsce, gdzie człowiek czuje się bezpiecznie, posiada możliwość urządzenia go według własnych upodobań
  • kontakt z przyrodą – czyste powietrze, przestrzeń, słońce, woda, zieleń
  • życzliwość – kultura codziennych kontaktów w rodzinie, zakładzie pracy, w sąsiedztwie i miejscach publicznych, wykluczenie arogancji, nacisków i wymuszeń
  • bezpieczeństwo socjalne – posiadanie stabilnej pracy i zarobków
  • satysfakcja z dobrze wykonanej pracy

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Przecławski K., Czas wolny dzieci i młodzieży. Wydawnictwo szkolne i pedagogiczne, Warszawa 1978
  2. J. B. Bączek: Animacja czasu wolnego w turystyce. Praktyczny podręcznik dla animatora. Wyd. Stageman Polska, Warszawa 2009

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Arlie R. Hochshild, Anne Machung: The second shift. New York: Avon Books, 1990. (ang.)
  • Arlie R. Hochshild: The time bind: When work becomes home and home becomes work. New York: Metropolitan, 1997. (ang.)
  • Czajka S., Z problemów czasu wolnego. Instytut wydawniczy CRZZ, Warszawa 1974.
  • Jerry A. Jacobs, Kathleen Gerson. Overworked Individuals or Overworked Families?. „Work and Occupations”. 28 (1), s. 40-63, 2001 (ang.). 
  • Leslie A. Perlow: Finding Time. How Corporations, Individuals, and Families Can Benefit from New Work Practices. Ithaca-London: ILR Press, 1997. (ang.)
  • Małgorzata Orłowska. Problemy czasu wolnego w pedagogice społecznej. „Pedagogika społeczna”, 2001. Toruń: A. Marszałek. 
  • Pięta Jan, Pedagogika czasu wolnego wyd. 3, Wydawnictwo FREL, Nowy Dwór Maz. 2014
  • Przecławski K., Czas wolny dzieci i młodzieży w Polsce. Wydawnictwo szkolne i pedagogiczne, Warszawa 1978.
  • Juliet Schor: The Overworked American: The Unexpected Decline of Leisure. New York: Basic Books, 1991. (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]