Opus Dei

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Opus Dei
Pieczęć Prałatury personalnej Świętego Krzyża i Opus Dei
Pieczęć Prałatury personalnej Świętego Krzyża i Opus Dei
Siedziba Rzym
viale Bruno Buozzi 73
Data powołania 28 listopada 1982
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
kościół prałacki Kościół Najświętszej Marii Panny Królowej Pokoju w Rzymie
Prałat Javier Echevarría Rodríguez
Wikariusz generalny Fernando Ocariz
Dane statystyczne (2011)
Liczba wiernych 90 260[1]
Liczba kapłanów 2015
Położenie na mapie Rzymu
Mapa lokalizacyjna Rzymu
Kościół prałacki
Kościół prałacki
Położenie na mapie Włoch
Mapa lokalizacyjna Włoch
Kościół prałacki
Kościół prałacki
Ziemia 41°55′18,4″N 12°29′02,6″E/41,921778 12,484056Na mapach: 41°55′18,4″N 12°29′02,6″E/41,921778 12,484056
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Opus Dei (łac. Dzieło Boże; pełna nazwa: Prałatura Świętego Krzyża i Opus Dei) – prałatura personalna w Kościele katolickim.

Powstała w Madrycie, 2 października 1928 (za pontyfikatu papieża Piusa XI), z inicjatywy św. Josemarii Escrivy de Balaguera. Jest obecna w 68 krajach (2012)[2]. W 2011 należało do niej 90,2 tys. osób[3]. W Polsce jest około 500 członków prałatury Opus Dei (2011).

Cele i działania[edytuj | edytuj kod]

Opus Dei jest instytucją Kościoła katolickiego, której celem jest realizacja jego ewangelizacyjnej misji oraz rozpowszechnianie świadomości powszechnego powołania do świętości i uświęcającej wartości codziennej pracy, tj. dobrego wypełniania obowiązków zawodowych i rodzinnych.

Główną misją Dzieła jest chrześcijańskie kształtowanie jego członków, jak również innych osób, które pragną taką formację otrzymać[4]. Escrivá streszczał także misję Opus Dei jako wielką katechezę[5].

Założenia Opus Dei[edytuj | edytuj kod]

Według nauczania św. Josemarii wszyscy ludzie są powołani do świętości.

Praca dla świeckich ma być codzienną drogą do świętości. Uświęcać pracę oznacza wykonać ją z ludzką doskonałością i z miłości do Boga. Stosunek Opus Dei do świata jest optymistyczny. Św. Josemaria głosił miłość do świata, gdyż jest on miejscem naszej pracy, gdyż jest on naszym polem walki o świętość. Św. Josemaria zwracał uwagę na list Do Diogneta z II w. n.e., w którym jest opisane zwykłe życie pierwszych chrześcijan. Chrześcijanie nie różnią się od innych ludzi ani miejscem zamieszkania, ani językiem, ani strojem. [...] Jednym słowem: czym jest dusza w ciele, tym są w świecie chrześcijanie[6].

Człowiek jest dzieckiem Bożym. Synostwo staje się podstawą duchowości Opus Dei.

W Opus Dei podkreśla się, że obowiązek apostolstwa należy nie tylko do osób duchownych, ale także do wiernych świeckich. Apostolstwo w duchu Opus Dei jest, jak mówił założyciel, apostolstwem przyjaźni i zaufania. Każdy świecki może apostołować i dawać przykład chrześcijańskiego życia w swojej pracy, rodzinie, w swoim otoczeniu.

Św. Josemaria zachęcał, aby umieścić Maryję we wszystkich sprawach. Widział w niej kobietę, która wiodła życie podobne do życia tysięcy innych kobiet, również oddanych obowiązkom rodzinnym i wychowaniu dzieci.

Przypominał, że nie można sprowadzać chrześcijaństwa do zespołu praktyk lub aktów pobożności, "bez łączenia ich z sytuacjami codziennego życia". Konsekwentny chrześcijanin, jakiego wyobrażał sobie założyciel, nie prowadzi podwójnego życia.

Dla chrześcijanina msza staje się "ośrodkiem i centrum życia wewnętrznego". Całe jego życie powinno stać się prawdziwą ofiarą, aby dokonało się pełne utożsamienie z Chrystusem. Msza święta dostarcza Bożej energii do pracy, świętości i apostolstwa. Wierni Opus Dei starają się łączyć kapłańską duszę świecką mentalnością. Kapłańska dusza w przypadku świeckich polega na "ofiarowaniu Bogu pracy, odpoczynku, radości i przeciwności dnia, całopalenia ciał zmęczonych nieustanną posługą", z duszą stale zwróconą ku tabernakulum.

Św. Josemaria chciał, aby modlitwa była pełną miłości i prostoty rozmową z Bogiem obecnym w duszy. "Dzieci Boże nie potrzebują sztucznych pedantycznych metod, aby zwracać się do swego Ojca". Zachęcał wszystkich, aby poświęcali codziennie Bogu konkretny czas na modlitwę myślną (rozważania). Zachęcał także do codziennego uciekania się do modlitw i praktyk pobożności wynikających z wielowiekowej tradycji Kościoła.

Życie chrześcijanina powinno odzwierciedlać 30 lat ukrytej pracy Jezusa, o której Ewangelie ledwie wspominają. W codziennych zajęciach nie ma nic bezużytecznego czy małego. "Wytrwać z Miłości w małych sprawach, to heroizm". Życie wszystkich chrześcijan powinno cechować się więc: posłuszeństwem, pokorą i ubóstwem.

Podstawowym celem działalności Opus Dei jest przekazywanie formacji duchowej wszystkim, którzy tego pragną. Formacja ta pomaga każdemu żyć jako konsekwentnemu chrześcijaninowi wśród codziennych okoliczności życia. Rozszerzanie wśród świeckich wiedzy teologicznej i ascetycznej odbywa się na różnego rodzaju spotkaniach formacyjnych, prowadzonych przez księży i świeckich z Opus Dei.

Do założeń Opus Dei należy także wierność papieżowi. Św. Josemaria mówił, że jedynym celem Opus Dei jest służyć Kościołowi tak, jak Kościół tego pragnie. Nawoływał on do modlitwy za papieża "kimkolwiek by był". Św. Josemaria zamieszkał w Rzymie, otworzył międzynarodowe ośrodki formacji w celu romanizacji swoich duchowych dzieci i całego Opus Dei. Dziś Opus Dei prowadzi w Rzymie Uniwersytet św. Krzyża.

Członkowie Opus Dei realizując swoje zawodowe i rodzinne obowiązki działają na własną odpowiedzialność z zachowaniem autonomii przynależnej laikatowi. Dotyczy to także wyborów w sferze politycznej, społecznej i gospodarczej. Opus Dei zajmuje się wyłącznie ich formacją doktrynalną i ascetyczną. Opus Dei nie tworzy, ani nie kieruje świecką działalnością jej członków – inspiruje jedynie rozwój ich życia religijnego. Wolność, jakiej nauczał Św. Josemaria, oznacza dobrowolną służbę Bogu, Kościołowi i ludziom, "bo tak chcę". Mówił, że "to najbardziej nadprzyrodzony powód"[7]. W praktyce tolerowane są także inne powody.

Św. Josemaria nauczał, że małżeństwo i jego codzienność są także drogą do świętości[8]. Większość osób w Opus Dei to małżonkowie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Opus Dei powstało 2 października 1928. Tego dnia Josemaría Escrivá zobaczył – określenia tego używał zawsze, gdy mówił o początku Opus Dei – misję, którą miał wypełniać przez całe swoje życie. Początkowo organizacja działała w Hiszpanii jako pobożne stowarzyszenie erygowane przez biskupa Madrytu. Od 16 czerwca 1950 uzyskało akceptację Stolicy Apostolskiej (Pius XII) wraz z powstałym w 1943 Stowarzyszeniem Kapłańskim Świętego Krzyża, związanym z Opus Dei. Jan Paweł II w 1982 zmienił status Opus Dei z instytutu świeckich na prałaturę personalną.

Information icon.svg Osobny artykuł: Droga prawna Opus Dei.

Papież Jan Paweł II: "Instytucja ta od swoich początków usilnie stara się o to, aby nie tylko jasno określić powołanie świeckich w Kościele i w społeczności ludzkiej, lecz również zrealizować je w praktyce oraz, żeby urzeczywistniać naukę o powszechnym powołaniu do świętości i szerzyć uświęcenie pracy i, poprzez pracę zawodową, w każdym środowisku społecznym."[9]

W różnych momentach historii organizacji, założyciel Opus Dei powierzał je wstawiennictwu różnych świętych. Są nimi: Św. Katarzyna ze Sieny, Św. Mikołaj z Bari, Św. Tomasz Morus, Św. Pius X i Św. Proboszcz z Ars[10].

Kraje, w których działa Opus Dei[edytuj | edytuj kod]

Kraje, w których działa Opus Dei, według dat rozpoczęcia pracy

Źródło[11]:

Planowane w najbliższych latach:

Prałaci Opus Dei[edytuj | edytuj kod]

Bp Javier Echevarria, Prałat Opus Dei

Papieże i Opus Dei[edytuj | edytuj kod]

W 1941 Pius XII zatwierdził Opus Dei jako Pobożne Stowarzyszenie, a w 1950 jako instytut świecki.

28 listopada 1982 r. Jan Paweł II erygował Opus Dei jako prałaturę personalną w Konstytucji Ut sit. Mianował w niej księdza prałata Álvaro del Portillo prałatem Opus Dei. 17 maja 1992 r. beatyfikował, a 6 października 2002 r. kanonizował ks. Josemaríę Escrivá.

Jan Paweł II mianował kilku członków Opus Dei na wysokie stanowiska, np. Julián Herranz został przewodniczącym Rady Kurii Rzymskiej, Juan Luis Cipriani Thorne, arcybiskup Limy, został kardynałem. Członkiem Opus Dei jest były rzecznik prasowy Stolicy Apostolskiej Joaquín Navarro-Valls.

Liczba członków Opus Dei w Kurii Rzymskiej za czasów pontyfikatu Jana Pawła II wynosiła 20 na jej 2659 pracowników (0,7 proc.) (dane z grudnia 2004 r.)[13].

Opus Dei jako prałatura[edytuj | edytuj kod]

Opus Dei jest prałaturą personalną od 28 listopada 1982. Jest strukturą jurysdykcyjnie należącą do organizacji duszpasterskiej i hierarchicznej Kościoła. Na czele prałatury stoi Prałat. Opus Dei podlega rzymskiej Kongregacji ds. Biskupów[14]. Siedziba władz prałatury mieści się w rzymskiej Villa Tevere, gdzie znajduje się również świątynia NMP Królowej Pokoju, będąca kościołem katedralnym Opus Dei.

Wikariuszem Generalnym Prałatury od 1994 r. jest ks. Fernando Ocariz.

Na 31 grudnia 2007 do Prałatury Opus Dei było inkardynowanych 1956 księży (1 ksiądz na 44 świeckich z Opus Dei), w tym 24 biskupów[1].

Członkowie Opus Dei[edytuj | edytuj kod]

Członkowie Opus Dei dzielą się na numerariuszy, supernumerariuszy i przyłączonych. Numerariusze i przyłączeni (odp. także numerarie i przyłączone) żyją w celibacie (w tym także kapłani). Supernumerariusze i supernumerarie (ok. 70% członków) mogą założyć rodzinę. Wszyscy członkowie Opus Dei, z wyjątkiem ok. 2% księży, są świeckimi[15].

Do byłych członków Opus Dei, których procesy kanonizacyjne zostały otwarte, należą: Ernesto Cofiño, Montserrat Grases, bp Alvaro del Portillo, José María Hernández Garnica, Eduardo Ortiz de Landázuri, Guadalupe Ortiz de Landázuri, Izydor Zorzano i Toni Zweifel.

Aby dołączyć do Opus Dei, zawierając umowę, należy być pełnoletnim oraz napisać list do prałata lub wikariusza Opus Dei. Po upływie odpowiednio długiego okresu dochodzi do zawarcia ustnej umowy. Czas jej obowiązywania wynosi zazwyczaj rok. Po roku następuje potwierdzenie lub odwołanie powziętej decyzji. Po minimum pięciu latach, za obopólną zgodą, można zawrzeć umowę, która obowiązuje do końca życia. W zawieranej umowie Opus Dei zobowiązuje się do dostarczania stałej formacji doktrynalno-religijnej, duchowej, ascetycznej i apostolskiej, oraz opieki duszpasterskiej ze strony kapłanów Prałatury.

Na sposób stały, poprzez inkardynację i przyrzeczenie posłuszeństwa, z prałaturą złączeni są jedynie duchowni[16]. Wśród kleru prałatury są także kardynałowie i biskupi, którzy pełnią posługę w Kościele powszechnym, m.in. kard. Julián Herranz, kard. Juan Luis Cipriani Thorne, abp José Horacio Gómez, abp Antonio Arregui Yarza, bp Juan Ignacio Arrieta Ochoa de Chinchetru, bp Klaus Küng czy Philippe Jean-Charles Jourdan. Niektórzy z nich już zmarli, wśród nich abp Juan Ignacio Larrea Holguín.

Opus Dei w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Opus Dei zaczęło swą pracę w Polsce 2 listopada 1989 r., wraz z przybyciem do kraju 2 członków organizacji, z zamiarem osiedlenia się na stałe. Jednym z nich był ks. Stefan Moszoro-Dąbrowski.

Od 19 kwietnia 1990 istnieje w Polsce Prałatura Personalna Świętego Krzyża i Opus Dei w Polsce, wydzielona ze struktury administracyjnej Kościoła katolickiego Polsce jednostka Opus Dei[17]

Pierwsze ośrodki Dzieła w Polsce zostały założone w 1991 w Szczecinie, na mocy porozumienia ks. Stefana Moszoro-Dąbrowskiego z biskupem Szczecińsko-Kamieńskim Kazimierzem Majdańskim.

Dziś Ośrodki Opus Dei w Polsce istnieją w następujących miastach:

Jak można przeczytać w informacji z KAI, regularne spotkania Opus Dei odbywają się też w Gdańsku[30] (gdzie zresztą wkrótce powstanie kolejny stały ośrodek), Wrocławiu[31], Lublinie, Łodzi[32], Toruniu[33] i Katowicach[34], a od czasu do czasu również m.in. w Białymstoku, Rzeszowie i Radomiu[35].

W Bożej Woli koło Siennicy (woj. mazowieckie) działa Centrum Konferencyjno-Formacyjne "Dworek"[36], używane na potrzeby Opus Dei.

Od 19 kwietnia 2013 wikariuszem regionalnym prałata Opus Dei w Polsce jest ks. Stefan Moszoro-Dąbrowski[37].

Opus Dei a Kościoły lokalne[edytuj | edytuj kod]

W statucie Opus Dei, wydanym przez Stolicę Apostolską, są zawarte wszystkie przepisy dotyczące relacji Opus Dei z biskupami lokalnymi[38]. Biskupi z Polski wysyłają co rok licznych kapłanów swoich diecezji na studia kościelne na uniwersytety prowadzone przez Opus Dei (Uniwersytet Nawarry i Papieski Uniwersytet św. Krzyża). Liczba polskich księży absolwentów tych uniwersytetów od 1990 roku wynosi ok. 200[39].

Wierni Opus Dei pomagają też w parafiach, do których sami należą. Z niektórych ośrodków Opus Dei prowadzone są w parafiach katechezy, zgodnie z potrzebami proboszczów, m.in. w Warszawie i Poznaniu. Wierni Opus Dei angażują się też w akcje wolontariackie organizowane przez Kościół.

Niektóre dzieła apostolskie[edytuj | edytuj kod]

Czasami Opus Dei podejmuje się prowadzenia większych, wspólnych dzieł apostolskich, tzw. dzieł korporacyjnych. Niektóre z nich to:

Prałatura Opus Dei opiekuje się też m.in. Sanktuarium maryjnym w Torreciudad, Kościołem św. Piotra w Wiedniu, kościołem Św. Eugeniusza w Rzymie, parafią św. Josemarii w Walencji, parafią św. Tomasza Morusa w Londynie.

Z okazji kanonizacji św. Josemarii powstał program charytatywny na rzecz pomocy w Afryce: Harambee.

Dostępność informacji[edytuj | edytuj kod]

Villa Tevere – siedziba centralna Opus Dei w Rzymie

Opus Dei zarzucano, że ujawnia fragmentaryczne i ogólne informacje dotyczące działalności. Po ustanowieniu Opus Dei Prałaturą w 1982 r. jej status prawny został unormowany oraz udostępniony. Opus Dei zwiększyła dostęp do informacji na swój temat także przy okazji beatyfikacji oraz kanonizacji Josemarii Escrivy.

Obecnie wszystkie ważne dokumenty o Opus Dei są udostępnione na stronie OpusDei.pl (statut, Konstytucja apostolska Ut sit[40]).

Opus Dei oraz jego członkowie, współpracownicy i przyjaciele tworzą nowe strony internetowe, informujące o celach Dzieła oraz ich realizacji w świecie. Swoje strony posiadają wszystkie, męskie i żeńskie, ośrodki Opus Dei w Polsce.

Książki[edytuj | edytuj kod]

Po polsku zostały wydane również m.in.:

  • 5 książek o Opus Dei[41] (autorzy: Vittorio Messori, Rafael Gomez Perez, Giuseppe Romano, Le Tourneau, Martin Rhonheimer);
  • różne biografie o założycielu:
    • "Śladami Boga" Francois Gondran,
    • "Święci się nie skarżą" Aardwega,
    • "Josemaria Escriva" Pedro Casciaro,
    • "Escriva. Mistrz dobrego humoru" Jose Luisa Sorii,
    • 3-tomowa Vazqueza de Prady,
    • "Wspomnienie o świętym Josemarii Escrivie założycielu Opus Dei" bpa Javiera Echevarii,
    • "Człowiek z Villa Tevere. Rzymskie lata św. Josemarii Escrivy" autorstwa Pilar Urbano,
    • "Moja matka Kościół. Życie świętego Josemarii Escrivy, założyciela Opus Dei" Michaela Dolza,
    • "O założycielu Opus Dei" ks. Alvaro del Portillo,
    • "O chłopcu, który powiedział 'TAK'" - dla dzieci,
    • "Poprzez góry" - komiks.
  • wiele wydań samych dzieł św. Josemarii, np. seria: Droga (Escrivy), Bruzda, Kuźnia.

Książki dostępne są w katolickich księgarniach w całej Polsce, także w księgarniach w internecie.

Biuro Informacyjne[edytuj | edytuj kod]

W Polsce działa Biuro Informacyjne Opus Dei[42], podobnie jak w każdym kraju, gdzie Prałatura działa. Celem Biura jest informowanie o działalnościach Opus Dei w Polsce; o miejscach, gdzie odbywają się środki formacyjne Opus Dei dla mężczyzn i kobiet na terenie Polski oraz ułatwianie pracy dziennikarzom zajmującym się tematem Opus Dei.

Kontrowersje wokół Opus Dei[edytuj | edytuj kod]

Opus Dei od samego początku swojego istnienia było atakowane ze wszystkich stron[43]. Kontrowersje rozpoczęły się na początku lat 40. w Hiszpanii, kiedy pewni zakonnicy, nie uznając, że świeccy mogą zostać świętymi przez uświęcanie zwykłej pracy, rozpoczęli kampanię pomówień i dezinformacji. Najbardziej przyczynił się do tego ojciec Angel Carrillo de Albornoz, który należał do jezuitów (choć w latach 50. porzucił stan zakonny i kapłański)[44].

Krytyka ze strony niektórych byłych członków[edytuj | edytuj kod]

Wśród zarzutów wobec organizacji, wysuwanych przez niektórych byłych członków (zrzeszonych np. w Opus Dei Awareness Network), najczęściej pojawiają się:

  • Zobowiązanie do przekazywania przez członków zarobków na rzecz Opus Dei.
  • "Agresywny werbunek" osób w wieku 15-18 lat oraz starszych, głównie w placówkach oświatowych kierowanych przez Opus Dei.
  • Zachęcanie członków do zerwania kontaktów z dotychczasowymi przyjaciółmi i rodziną oraz zastępowanie ich kontaktami wewnątrz organizacji.
  • Wywieranie nacisków wobec członków, którzy chcą opuścić Opus Dei.

Komisja śledcza Parlamentu włoskiego[edytuj | edytuj kod]

Parlament włoski w 1986 roku zakończył dochodzenie w sprawie rzekomej tajności Opus Dei. Raport końcowy przygotował ówczesny minister spraw wewnętrznych, Oscar Luigi Scalfaro. Wnioski, jakie sformułował, można streścić w następujących punktach (cytaty dosłowne):

  • "Opus Dei nie jest tajne ani w świetle prawa, ani w rzeczywistości".
  • "Obowiązek posłuszeństwa członków Opus Dei dotyczy tylko spraw duchowych".
  • "W rzeczywistości śledztwo w sprawie Opus Dei stanowiłoby niedopuszczalne pogwałcenie swobód obywatelskich"[45].

Działalność niektórych członków Opus Dei w polityce[edytuj | edytuj kod]

Stosunkowo mało członków Opus Dei pracuje w polityce, a samo Opus Dei nie ma żadnego celu politycznego. Specyfiką ich ewentualnego zaangażowania w politykę jest działanie zgodnie z ich wiarą katolicką i przekonaniami, których się nie wypierają.

W mediach pojawiają się publikacje o zaangażowaniu politycznym Opus Dei.

Istnieje opinia, że wbrew deklaracjom Opus Dei dąży do szerzenia wiary katolickiej przy pomocy władz państwowych, np. nieoficjalnej współpracy z hiszpańskimi partiami prawicowymi lub lewicowymi w Portugalii. Zdaniem części dyplomatów strategią Opus Dei nie jest tworzenie partii politycznej, której elektorat w Europie byłby marginalny, lecz osadzanie "swoich ludzi" na kluczowych stanowiskach państwowych. (le Monde Diplomatique 1996, artykuł: Résurrection de l'Opus Dei en Espagne).

Do znanych hiszpańskich polityków – członków Opus Dei należał Alberto Ullastres.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 Opus Dei: Datos
  2. Opus Dei - CZYM JEST OPUS DEI - Historia>
  3. http://www.opusdei.es/art.php?p=35770
  4. Josemaría Escrivá, Rozmowy z prałatem Escrivá, Punkt 27
  5. Josemaría Escrivá, To Chrystus przechodzi, Przez Maryję do Jezusa, Punkt 149
  6. Do Diogeneta>
  7. Na podstawie: Dominique le Tourneau, Czym jest Opus Dei, IW PAX, ISBN 83-211-1701-5, Warszawa 2004.
  8. Opus Dei - WIADOMOŚCI - Szósty dzień ze Św. Josemaríą>
  9. Erygowanie Prałatury Personalnej Opus Dei przez Jana Pawła II bullą, wydaną 28 listopada 1982. Konstytucja Apostolska "Ut sit" (łac. Niech się stanie).
  10. O Założycielu Opus Dei... - Álvaro del Portillo - Onet.pl Czytelnia>
  11. Historia Opus Dei
  12. Opus Dei - QUÉ ES EL OPUS DEI - Cronología>
  13. John Allen, "Opus Dei" (Świat Książki 2006), ss. 211-215
  14. Dokumenty i artykuły o Prałaturze Opus Dei
  15. CZYM JEST OPUS DEI – Osoby z Opus Dei
  16. Jak wstąpić do Opus Dei
  17. Prałatura Opus Dei w składzie instytucji hierarchicznych Kościoła katolickiego w Polsce - na www.episkopat.pl
  18. Ośrodek Akademicki "Rejs" – Opus Dei w Szczecinie
  19. Centrum Kulturalne "Bursztyn" – Opus Dei w Szczecinie
  20. Ośrodek Akademicki "Przy Filtrowej" – Warszawa
  21. Klub "Potok" – Warszawa
  22. http://www.wawerplus.pl/home
  23. Klub "Iskierka" – Opus Dei w Warszawie
  24. Ośrodek Kulturalny "Fontanna" – Opus Dei w Warszawie
  25. Ośrodek Filary – Warszawa
  26. Ośrodek Akademicki "Barbakan" – Kraków
  27. Ośrodek Akademicki "Skała" – Kraków
  28. Ośrodek Kulturalny "Sołek" – Poznań
  29. Ośrodek "Antrejka" – Poznań
  30. Opus Dei w Gdańsku
  31. Opus Dei we Wrocławiu
  32. Opus Dei w Łodzi
  33. Opus Dei w Toruniu
  34. Opus Dei w Katowicach
  35. "Raport" KAI o Opus Dei
  36. Rekolekcje w Dworku koło Mińska Maz.
  37. http://www.opusdei.pl/art.php?p=53140
  38. Statuty Opus Dei
  39. Tu egzaminów się nie przekłada, 9 lutego 2004
  40. Konstytucja Apostolska Ut sit
  41. Książki o Opus Dei
  42. Biuro Informacyjne Opus Dei w Polsce
  43. Kto stworzył mity dotyczące Opus Dei? - www.opusdei.pl
  44. Z. Siemiątkowski, Biała Masoneria. Trybuna, 5-6/08/2006
  45. Vittorio Messori, Śledztwo w sprawie Opus Dei, s. 25. Fronda, Warszawa 1998.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Publikacje św. Josemaríi Escrivá

Publikacje o św. Josemaríi Escrivá

  • Flavio Capucci, Tak, dziś również dzieją się cuda. Łaski za przyczyną bł. Josemaríi Escrivy, Księgarnia św. Wojciecha, ISBN 83-7015-604-5, Poznań 2002.
  • Jan O'Dogherty, Św. Josemaría Escrivá, W serii „Rekolekcje z...”, Wydawnictwo M, ISBN 83-7221-204-X, Kraków 2006.
  • François Gondrand, Śladami Boga. Biografia Josemaríi Escrivy de Balaguer założyciela Opus Dei, Apostolicum, ISBN 83-7031-223-3, Warszawa 2000.
  • Álvaro del Portillo, O Założycielu Opus Dei. Rozmowa z biskupem Álvaro del Portillo przeprowadzona przez Cesare Cavalleri, Wydawnictwo Księży Marianów, ISBN 83-7119-433-1, Warszawa 2004.
  • Andrés Vázquez de Prada, Założyciel Opus Dei. Życie Josemaríi Escrivy. Tom I. Panie, żebym przejrzał!, Wydawnictwo M, Wydawnictwo św. Jacka, ISBN 83-7221-261-9, ISBN 83-7030-212-2, Kraków 2002. Fragment książki...
  • Andrés Vázquez de Prada, Założyciel Opus Dei. Życie Josemaríi Escrivy. Tom II. Bóg i odwaga, Wydawnictwo M, Wydawnictwo św. Jacka, ISBN 83-7221-883-8, ISBN 83-7030-230-0, Kraków 2003.
  • Andrés Vázquez de Prada, Założyciel Opus Dei. Życie Josemaríi Escrivy. Tom III. Boże drogi na ziemi, Wydawnictwo M, Wydawnictwo św. Jacka, Kraków 2006.
  • José Luis Soria, Escrivá. Mistrz dobrego humoru, Apostolicum, ISBN 83-7031-296-9, Warszawa 2003.
  • Salvador Bernal, Josemaría Escrivá de Balaguer. Szkic biografii Założyciela opus Dei, Księgarnia św. Jacka, ISBN 83-7030-063-4, Katowice 1991.
  • Miguel Cárceles i Isabel Torra, O chłopcu, który powiedział „tak”, Historia życia św. Josemaríi Escrivy (dla dzieci), Verbinum, Warszawa 2009.
  • Michele Dolz, Moja matka Kościół. Życie świętego Josemarii Escrivy, założyciela Opus Dei, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 2010.
  • J. Gillissen - E. Gabriel, Paule Fostroy, Poprzez góry (komiks). POLWEN 2006.
  • bp Javier Echevarría, Wspomnienie o świętym Josemarii Escrivie założycielu Opus Dei, Wydawnictwo Księży Marianów, Warszawa 2006
  • Pilar Urbano, Człowiek z Villa Tevere. Rzymskie lata św. Josemaríi Escrivy, Salwator, Bernardinum, Pelplin 2009.
  • Grzegorz Polak (red.), Kuglarz Pana Boga, odcinek nr 44 Księgi świętych, Edipresse, Warszawa 2002.
  • Paweł Zuchniewicz, Świadkowie XX wieku (jeden z rozdziałów o św. Josemarii), Wyd. Księży Marianów, Warszawa 2000.

Publikacje o Opus Dei

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Katolickie strony Opus Dei

Krytyczne strony o Opus Dei