Opus Dei

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Prałatura personalna Opus Dei
Pieczęć Prałatury personalnej Świętego Krzyża i Opus Dei
Przynależność Kościół katolicki
Zasięg cały świat (Prałatura personalna)
Kościół prałacki Kościół NMP Królowej Pokoju (Rzym)
Hasło Omnes cum Petro ad Iesum per Mariam
(Wszyscy z Piotrem do Jezusa przez Maryję)
Liczba wiernych 88 245[1] (2010)
Liczba kapłanów 2015 (2010)
Liczba Polaków 500 (2010)
Prałat bp Javier Echevarría Rodríguez
Data erygowania 28 listopada 1982
Założyciel św. Josemaría Escrivá de Balaguer
Data założenia 2 października 1928
Strona internetowa

Opus Dei (łac. Dzieło Boże; pełna nazwa: Prałatura Świętego Krzyża i Opus Dei) – prałatura personalna w Kościele katolickim.

Powstała w Madrycie, 2 października 1928 (za pontyfikatu papieża Piusa XI), z inicjatywy św. Josemarii Escrivy de Balaguera. Jest obecna w 68 krajach (2012)[2]. Według danych watykańskich w 2010 należało do niej 88,2 tys. osób. W Polsce jest około 500 członków prałatury Opus Dei (2010).

Spis treści

Cele i działania [edytuj]

Opus Dei jest instytucją Kościoła katolickiego, której celem jest realizacja jego ewangelizacyjnej misji oraz rozpowszechnianie świadomości powszechnego powołania do świętości i uświęcającej wartości codziennej pracy, tj. dobrego wypełniania obowiązków zawodowych i rodzinnych.

Św. Josemaría tak mówił o misji Opus Dei:

"Większość chrześcijan otrzymuje od Boga misję uświęcania świata od środka, przebywając pośród struktur doczesnych, Opus Dei poświęca się temu, by pozwolić im odkryć ową boską misję, ukazując im że powołanie ludzkie – powołanie zawodowe, rodzinne i społeczne – nie przeciwstawia się powołaniu nadprzyrodzonemu – wprost przeciwnie: tworzy jego nierozłączną część składową. Jedyną i wyłączną misją Opus Dei jest rozpowszechnianie tego przesłania – które jest przesłaniem ewangelicznym – wśród wszystkich osób, które żyją i pracują w świecie, w każdym środowisku i zawodzie. Tym zatem, którzy rozumieją ten ideał świętości, Dzieło udostępnia środki duchowe, również formację doktrynalną, ascetyczną i apostolską niezbędną do tego, by go wprowadzić w życie."[3]

Główną misją Dzieła "jest chrześcijańskie kształtowanie jego członków, jak również innych osób, które pragną taką formację otrzymać"[4]. Escrivá streszczał także misję Opus Dei jako "wielką katechezę"[5].

Założenia Opus Dei [edytuj]

Świętość osobista [edytuj]

Św. Josemaria czuł, że Bóg prosi go o przypominanie ludziom, że wszyscy są powołani do świętości. Prawda ta, choć od zawsze obecna w Kościele, przez wieki była zapomniana, a świętość rezerwowano dla księży i zakonników.

Św. Josemaria wyprzedził w pewnym sensie nauczanie Soboru Watykańskiego II, który zaznaczył, że świeccy są powołani do świętości i apostolstwa pośród świata.

Uświęcanie pracy [edytuj]

Praca dla świeckich ma być codzienną drogą do świętości. Uświęcać pracę oznacza wykonać ją z ludzką doskonałością i z miłości do Boga.

Skoro Bóg stworzył świat, stosunek Opus Dei do świata jest optymistyczny. Św. Josemaria głosił miłość do świata, gdyż "jest on miejscem naszej pracy, gdyż jest on naszym polem walki o świętość".

Św. Josemaria bardzo lubił list Do Diogneta z II w. n.e., w którym jest opisane zwykłe życie pierwszych chrześcijan. "Chrześcijanie nie różnią się od innych ludzi ani miejscem zamieszkania, ani językiem, ani strojem. [...] Jednym słowem: czym jest dusza w ciele, tym są w świecie chrześcijanie"[6].

Synostwo Boże [edytuj]

Całe nauczenie św. Josemarii cechuje głębokie przekonanie, że człowiek jest dzieckiem Bożym. Synostwo uczy chrześcijan przebywania z ich Ojcem Niebieskim, poznawania Go i kochania. Napełnia nadzieją wewnętrzne zmagania oraz daje ufną prostotę małych dzieci.

Synostwo staje się podstawą duchowości Opus Dei, tak że gdy założyciel Opus Dei mówi o wierze, mówi o wierze dzieci Bożych, jeżeli wspomina nawrócenie, ma na myśli nawrócenie dzieci Bożych...

Apostolstwo [edytuj]

W Opus Dei podkreśla się, że obowiązek apostolstwa należy nie tylko do osób duchownych, ale także do wiernych świeckich. Kościół przypomniał tę prawdę na Soborze Watykańskim II, w dekrecie Apostolicam actuositatem. Apostolstwo w duchu Opus Dei jest, jak mówił założyciel, apostolstwem "przyjaźni i zaufania". Każdy świecki może apostołować i dawać przykład chrześcijańskiego życia w swojej pracy, rodzinie, w swoim otoczeniu.

Kult Najświętszej Maryi Panny [edytuj]

Św. Josemaria zachęcał, aby "umieścić Maryję we wszystkich sprawach". Widział w niej niewiastę, która wiodła życie podobne do życia tysięcy innych niewiast, również oddanych obowiązkom rodzinnym i wychowaniu dzieci.

"Maryja uświęca to, co najmniejsze, co wielu mylnie uważa za nieznaczące i bez wartości: codzienną pracę, troszczenie się o kochane osoby, rozmowy i odwiedziny krewnych lub przyjaciół".

Jedność życia [edytuj]

Św. Josemaria przypominał, że nie można sprowadzać chrześcijaństwa do zespołu praktyk lub aktów pobożności, "bez łączenia ich z sytuacjami codziennego życia". Chrześcijanin musi być człowiekiem "z jednej bryły". Konsekwentny chrześcijanin, jakiego wyobraża sobie założyciel, nie prowadzi podwójnego życia, życia wiarą w pewnych momentach, i życia pogańskiego w pracy, w rozrywkach. Chrześcijaninem jest się cały czas.

Msza Święta [edytuj]

Dla chrześcijanina msza święta staje się "ośrodkiem i centrum życia wewnętrznego". Całe jego życie powinno stać się prawdziwą ofiarą, aby dokonało się pełne utożsamienie z Chrystusem. Msza święta dostarcza Bożej energii do pracy, świętości i apostolstwa.

Wierni Opus Dei starają się łączyć kapłańską duszę świecką mentalnością. Kapłańska dusza w przypadku świeckich polega na "ofiarowaniu Bogu pracy, odpoczynku, radości i przeciwności dnia, całopalenia ciał zmęczonych nieustanną posługą", z duszą stale zwróconą ku tabernakulum.

Modlitwa [edytuj]

Św. Josemaria chciał, aby modlitwa była pełną miłości i prostoty rozmową z Bogiem obecnym w duszy. "Dzieci Boże nie potrzebują sztucznych pedantycznych metod, aby zwracać się do swego Ojca". Zachęcał wszystkich, aby poświęcali codziennie Bogu konkretny czas na modlitwę myślną (rozważania).

Św. Josemaria zachęcał także do codziennego uciekania się do modlitw i praktyk pobożności wynikających z wielowiekowej tradycji Kościoła. Są to m.in. Różaniec, rachunek sumienia, Anioł Pański, Memorare czy modlitwy do Aniołów Stróżów.

Życie codzienne [edytuj]

Życie chrześcijanina powinno odzwierciedlać 30 lat ukrytej pracy Jezusa, o której Ewangelie ledwie wspominają. W codziennych zajęciach nie ma nic bezużytecznego czy małego. "Wytrwać z Miłości w małych sprawach, to heroizm".

Życie wszystkich chrześcijan powinno cechować się więc: posłuszeństwem, pokorą i ubóstwem.

Wielka katecheza [edytuj]

Podstawowym celem działalności Opus Dei jest przekazywanie formacji duchowej wszystkim, którzy tego pragną. Formacja ta pomaga każdemu żyć jako konsekwentnemu chrześcijaninowi wśród codziennych okoliczności życia.

Rozszerzanie wśród świeckich wiedzy teologicznej i ascetycznej odbywa się na różnego rodzaju spotkaniach formacyjnych, prowadzonych przez księży i świeckich z Opus Dei. Są nimi m.in.: kręgi, dni skupienia, rekolekcje, rozważania oraz kierownictwo duchowe.

Kościół i Papież [edytuj]

Do założeń Opus Dei należy także wierność papieżowi. "Chrystus, Maryja, papież. Czyż w tych trzech słowach nie wskazujemy na miłość, która streszcza całą katolicką wiarę?". Św. Josemaria mówił także, że jedynym celem Opus Dei jest służyć Kościołowi tak, jak Kościół tego pragnie. Nawoływał on do modlitwy za papieża "kimkolwiek by był".

Miłość do Kościoła skłoniła go do zamieszkania w Rzymie, do otwarcia międzynarodowych ośrodków formacji w celu "romanizacji" swoich duchowych dzieci i całego Opus Dei. Dziś Opus Dei prowadzi w Rzymie Uniwersytet św. Krzyża.

Osobista wolność [edytuj]

Członkowie Opus Dei realizując swoje zawodowe i rodzinne obowiązki działają na własną odpowiedzialność z zachowaniem autonomii przynależnej laikatowi. Dotyczy to także wyborów w sferze politycznej, społecznej i gospodarczej. Opus Dei zajmuje się wyłącznie ich formacją doktrynalną i ascetyczną. Opus Dei nie tworzy, ani nie kieruje świecką działalnością jej członków – inspiruje jedynie rozwój ich życia religijnego.

Wolność, jakiej nauczał Św. Josemaria, oznacza dobrowolną służbę Bogu, Kościołowi i ludziom, "bo tak chcę". Mówił, że "to najbardziej nadprzyrodzony powód"[7].

Rodzina i małżeństwo drogą do świętości [edytuj]

Do dziś pokutuje jeszcze przekonanie, że świętym może zostać tylko osoba żyjąca w celibacie. Większość świętych na przestrzeni wieków nie zawierała w istocie małżeństwa. Jednak Kościół na Soborze Watykańskim II przypomniał, że małżeństwo i jego codzienność są także drogą do świętości. Od początku nauczał o tym także Św. Josemaria[8]. Dziś większość osób w Opus Dei to małżonkowie.

Historia [edytuj]

W skrócie [edytuj]

Opus Dei powstało 2 października 1928. Tego dnia Josemaría Escrivá zobaczył – określenia tego używał zawsze, gdy mówił o początku Opus Dei – misję, którą miał wypełniać przez całe swoje życie. Początkowo organizacja działała w Hiszpanii jako pobożne stowarzyszenie erygowane przez biskupa Madrytu. Od 16 czerwca 1950 uzyskało akceptację Stolicy Apostolskiej (Pius XII) wraz z powstałym w 1943 Stowarzyszeniem Kapłańskim Świętego Krzyża, związanym z Opus Dei. Jan Paweł II w 1982 zmienił status Opus Dei z instytutu świeckich na prałaturę personalną.

Information icon.svg Osobny artykuł: Droga prawna Opus Dei.

Papież Jan Paweł II: "Instytucja ta od swoich początków usilnie stara się o to, aby nie tylko jasno określić powołanie świeckich w Kościele i w społeczności ludzkiej, lecz również zrealizować je w praktyce oraz, żeby urzeczywistniać naukę o powszechnym powołaniu do świętości i szerzyć uświęcenie pracy i, poprzez pracę zawodową, w każdym środowisku społecznym."[9]

W różnych momentach historii organizacji, założyciel Opus Dei powierzał je wstawiennictwu różnych świętych. Są nimi: Św. Katarzyna ze Sieny, Św. Mikołaj z Bari, Św. Tomasz Morus, Św. Pius X i Św. Proboszcz z Ars[10].

Krótkie kalendarium [edytuj]

Kraje w których działa Opus Dei [edytuj]

Opus Dei narodziło się w Hiszpanii w 1928 r. założyciel od początku widział, że jego zasięg ma być ogólnoświatowy, powszechny.

Oto daty, w jakich Opus Dei zaczynało swą pracę apostolską w poszczególnych krajach świata[11]:

Kraje, w których działa Opus Dei, według dat rozpoczęcia pracy

Planowane w najbliższych latach:

Prałaci Opus Dei [edytuj]

Bp Javier Echevarria, Prałat Opus Dei

Papieże i Opus Dei [edytuj]

Poprzedni papieże [edytuj]

Jak podaje na swojej stronie Watykan: "Papieże Pius XII i Jan XXIII wielokrotnie wyrażali swą miłość i poważanie dla Opus Dei, Paweł VI nazywa je w 1964 r. “żywym wyrazem nieustającej młodości Kościoła”"[13].

W 1941 Pius XII zatwierdził Opus Dei jako Pobożne Stowarzyszenie, a w 1950 jako instytut świecki. Papież ten pozostawał z ks. Escrivą w znakomitych relacjach.

Jan Paweł I i Opus Dei [edytuj]

Jak pisze dziennikarz John Allen: "Jan Paweł I, papież trzydziestu trzech dni, był entuzjastą Escrivy; powtarzał, że o ile święty Franciszek Salezy dostosował duchowość zakonników do świeckich, to Escriva opracował duchowość świecką w swej istocie"[13].

Jan Paweł II i Opus Dei [edytuj]

28 listopada 1982 r. Jan Paweł II erygował Opus Dei jako prałaturę personalną w Konstytucji Ut sit. Mianował w niej księdza prałata Álvaro del Portillo prałatem Opus Dei. 17 maja 1992 r. beatyfikował, a 6 października 2002 r. kanonizował ks. Josemaríę Escrivá.

Jan Paweł II mianował kilku członków Opus Dei na wysokie stanowiska, np. Julián Herranz został przewodniczącym Rady Kurii Rzymskiej, Juan Luis Cipriani Thorne, arcybiskup Limy, został kardynałem. Członkiem Opus Dei jest były rzecznik prasowy Stolicy Apostolskiej Joaquín Navarro-Valls.

Liczba członków Opus Dei w Kurii Rzymskiej za czasów pontyfikatu Jana Pawła II wynosiła 20 na jej 2659 pracowników (0,7 proc.) (dane z grudnia 2004 r.)[13].

Jedna z wypowiedzi Jana Pawła II o Opus Dei: "Kościół z wielką nadzieją kieruje swoją macierzyńską troskę i myśl na Opus Dei (Dzieło Boże), które, pod wpływem natchnienia Bożego, założył w Madrycie w dniu 2 października 1928 roku Sługa Boży Josemaría Escrivá de Balaguer, aby się stało mocnym i skutecznym narzędziem zbawczego posłannictwa Kościoła dla życia świata". (28 listopada 1982, Rzym)[14]

Benedykt XVI i Opus Dei [edytuj]

Benedykt XVI, zarówno jeszcze jako kard. Ratzinger, jak i po wyborze na papieża, wielokrotnie okazywał nadzieje, jakie pokłada w Opus Dei. W latach 2006-2008 znalazło to wyraz w słowach, jakie skierował do młodzieży zgromadzonej w Rzymie na Kongresie UNIV[15][16][17].

Po przylocie do Australii na Światowe Dni Młodzieży 2008 na 3 dni przed ich rozpoczęciem, Benedykt XVI mieszkał w Ośrodku Opus Dei Kenthurst Study Centre[18].

Biskupi i Opus Dei [edytuj]

Oto niektóre wypowiedzi biskupów i hierarchów kościelnych na temat Opus Dei i jego charyzmatu:

  • Abp Józef Kowalczyk, Prymas Polski: "Kościół w Polsce dziękuje Trójcy Przenajświętszej za dar nowego Świętego i za dar założonego przez niego Opus Dei. Modlimy się więc, by kanonizacja św. Josemarii stała się dla nas zachętą do szukania świętości i do apostołowania na co dzień w naszym życiu."[19]
  • Abp Józef Michalik, książka pt. Idziemy: "Św. Josemaria to święty, który ma bardzo rozwiniętą – może najlepiej ze współczesnych świętych – teologię rzeczywistości ziemskich. Przez to mnie bardzo interesował i był mi bliski. Rozwinął Pawłową teologię pracy i uświęcania się przez codzienne obowiązki. Czyli: bądź dobrym ojcem, matką, teologiem, lekarzem, dobrym biskupem, księdzem. Nie szukaj w przestworzach czasu czy w wyobraźni okazji do zasług. Uświęcaj się tam, gdzie jesteś. Myślę, że to bardzo bogata i inspirująca postać. Założone przez niego Opus Dei próbuje być bardzo wierne Kościołowi i solidnie wykonywać to, czego się podejmuje. To bardzo pozytywne świadectwo w naszych czasach. Myślę w ogóle, że ci nowi święci szczególnie usługują naszym czasom"[20].
  • Abp Józef Życiński, Tygodnik Powszechny 2007: "Patrząc na rolę Opus Dei w polskim Kościele, jego zaangażowanie w nasze apostolstwo świeckich oceniam pozytywnie. Mimo że członkowie Dzieła w wielu krajach bywają atakowani jako przedstawiciele prawicy, w Polsce nie angażują się oni w absurdalne licytacje towarzyszące pytaniu, które ugrupowanie gromadzi największych patriotów. Cenię ich także, bo stawiają wysokie wymagania potencjalnym członkom"[21].
  • Abp Stanisław Gądecki: "Istota duchowości Opus Dei polega na tym, że nie zabiera ona nikogo z miejsca, w którym się znajduje, lecz prowadzi do tego, by każdy wypełniał zadania i obowiązki właściwe jego stanowi i jego misji w Kościele i społeczeństwie, możliwie z największą dokładnością i doskonałością"[22]
  • Kard. Marian Jaworski, luty 2010. "Uważam, że Opus Dei jest dziełem Ducha Świętego, ażeby ten świat nie odszedł od Pana Boga. Naprawdę, myślę, że wasz święty założyciel zrozumiał, że zbawienie czy odrodzenie świata może się urzeczywistnić tylko wtedy kiedy ludzie w swoich codziennych obowiązkach będą do końca chrześcijanami"[23].
  • Bp Piotr Jarecki, do członków Opus Dei: "Wy jesteście środowiskiem pogłębiania duchowości świeckiej. (...) Jeśli nie zrealizujemy powołania do świętości w świeckości to nie zrealizujemy go nigdy"[24].
  • Ambriogo Eszer OP, Relator Generalny Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych: "Josemaría Escrivá de Balaguer doprowadził tylu chrześcijan różnych stanów i warstw społecznych do całkowitej i zażyłej jedności ze Zbawicielem, udzielając im energicznego porywu apostolskiego, tak iż uczynił ich świadomymi powołania do zdobywania innych dla Chrystusa; ci „inni” to chrześcijanie, którzy ostygli, i ci, którzy pozwolili się pochłonąć świeckości"[25].
  • Arcybiskup Edward Nowak, sekretarz Kongregacji do Spraw Kanonizacyjnych (1992): "Jest obecnych kilka insynuacji dotyczących postępowania [kanonizacyjnego św. Josemarii] podjętego w specyficznym przypadku przez Kongregację do Spraw Kanonizacyjnych. Takie insynuacje są pozbawione wszelkich podstaw, jak pokazuje dokładna znajomość drogi procesu"[26].
  • Kard. Edouard Gagnon, członek Kongregacji ds. Świętych (1992): "W osobie prałata Escriva największe wrażenie wywarła na mnie jego wiara w człowieka. Jego wiara w Chrystusa, oparta na głębokim przeniknięciu tajemnicy Odkupienia, dawała mu poczucie nieograniczonej ufności w zdolność człowieka do przezwyciężenia samego siebie i do osiągnięcia świętości."[27].

Opus Dei jako prałatura [edytuj]

Opus Dei jest prałaturą personalną od 28 listopada 1982. Jest więc strukturą jurysdykcyjnie należącą do organizacji duszpasterskiej i hierarchicznej Kościoła. Na czele prałatury stoi Prałat. Opus Dei podlega rzymskiej Kongregacji ds. Biskupów[28]. Siedziba władz prałatury mieści się w rzymskiej Villa Tevere, gdzie znajduje się również świątynia NMP Królowej Pokoju, będąca kościołem katedralnym Opus Dei.

Wikariuszem Generalnym Prałatury od 1994 r. jest ks. Fernando Ocariz.

Na 31 grudnia 2007 do Prałatury Opus Dei było inkardynowanych 1956 księży (1 ksiądz na 44 świeckich z Opus Dei), w tym 24 biskupów[1].

Członkowie Opus Dei [edytuj]

Członkowie Opus Dei dzielą się na numerariuszy, supernumerariuszy i przyłączonych. Numerariusze i przyłączeni (odp. także numerarie i przyłączone) żyją w celibacie (w tym także kapłani). Supernumerariusze i supernumerarie (ok. 70% członków) mogą założyć rodzinę. Wszyscy członkowie Opus Dei, z wyjątkiem ok. 2% księży, są świeckimi[29].

Św. Josemaria kładł duży nacisk na modlitwę i umartwienie, mające pomóc w drodze do świętości przez pracę zawodową i wypełnianie codziennych obowiązków. Najważniejszym z założeń Opus Dei jest świadomość tego, że pierwotnym powołaniem każdego człowieka, który przychodzi na świat, jest powołanie do świętości a w momencie Chrztu świętego Bóg nakłada na nas przywilej i obowiązek dążenia do świętości. Ci z katolików, którzy przyjęli to wyzwanie zostają wypełniającymi Dzieło Boże, starając się tym samym być godnymi Jego ojcostwa a Dzieło czyli człowiek, które swoim życiem dąży do uświęcenia za sprawą łaski Bożej daje jednocześnie wyraz największej miłości i wdzięczności za darowane życie i możliwość przebywania z Nim.

Niektórzy członkowie Opus Dei zmarli w opinii świętości, których procesy kanonizacyjne zostały otwarte (Słudzy Boży):

Przynależność [edytuj]

Aby dołączyć do Opus Dei, zawierając umowę, wystarczy być pełnoletnim. Należy w tym celu napisać list do prałata lub wikariusza Opus Dei. Po upływie odpowiednio długiego okresu – w którym kandydat lepiej poznaje Dzieło i życie w jego duchu, a Opus Dei roztacza nad nim opiekę duszpasterską – dochodzi do zawarcia ustnej umowy. Czas jej obowiązywania wynosi zazwyczaj rok. Po roku następuje potwierdzenie lub odwołanie powziętej decyzji. Po minimum pięciu latach, za obopólną zgodą, można zawrzeć umowę, która obowiązuje do końca życia. W zawieranej umowie Opus Dei zobowiązuje się do dostarczania stałej formacji doktrynalno-religijnej, duchowej, ascetycznej i apostolskiej, oraz opieki duszpasterskiej ze strony kapłanów Prałatury. Osoba wstępująca do Opus Dei postanawia dążyć do świętości i prowadzić apostolstwo według ducha i zwyczaju Opus Dei, podejmuje konkretne zobowiązania ascetyczne, formacyjne oraz obowiązki apostolskie, które wynikają ze statusu (numerariusza, przyłączonego lub supernumerariusza) w Opus Dei.

Na sposób stały, poprzez inkardynację i przyrzeczenie posłuszeństwa, z prałaturą złączeni są jedynie duchowni[30]. Wśród kleru prałatury są także kardynałowie i biskupi, którzy pełnią posługę w Kościele powszechnym, m.in. kard. Julián Herranz, kard. Juan Luis Cipriani Thorne, abp José Horacio Gómez, abp Antonio Arregui Yarza, bp Juan Ignacio Arrieta Ochoa de Chinchetru, bp Klaus Küng czy Philippe Jean-Charles Jourdan. Niektórzy z nich już zmarli, wśród nich abp Juan Ignacio Larrea Holguín.

Apostolstwo powołaniowe [edytuj]

Wiele osób wstępuje do Opus Dei po uczestnictwie w jego środach formacyjnych oraz poznaniu jego celów i ducha. Ale wiele innych osób uczestniczących w spotkaniach Opus Dei odkrywa powołania kapłańskie, zakonne, albo po prostu najczęściej umacnia się w swym zwykłym świeckim powołaniu chrześcijańskim.

Na temat powołań do zakonów św. Josemaria mówił tak:

Quote-alpha.png
Członkowie i członkinie nie będą egoistami, w tym znaczeniu, ze nie będą przyciągać powolna tylko dla siebie (ani w żadnym innym). Wręcz przeciwnie, będą wspierać powołania do instytutów, zakonów i zgromadzeń zakonnych oraz seminariów diecezjalnych. Dobrze wiecie że właściwa naszemu duchowi jest radość na widok wielu powołań do seminariów i do rodzin zakonnych. Więcej, składamy dzięki Bogu, ponieważ niemało z tych powołań wzrasta jako owoc pracy formacyjnej – duchowej i doktrynalnej, która prowadzimy z młodzieżą, kiedy rozpalamy po chrześcijańsku nasze otoczenie, kiedy czynimy je bardziej nadprzyrodzonym i bardziej apostolskim. To prowadzi w oczywisty sposób więcej dusz do wszystkich instytucji Kościoła

[31].

Opus Dei w Polsce [edytuj]

Opus Dei zaczęło swą pracę w Polsce 2 listopada 1989 r., wraz z przybyciem do kraju 2 członków organizacji, z zamiarem osiedlenia się na stałe. Jednym z nich był ks. Stefan Moszoro-Dąbrowski.

Od 19 kwietnia 1990 istnieje w Polsce Prałatura Personalna Świętego Krzyża i Opus Dei w Polsce, wydzielona ze struktury administracyjnej Kościoła katolickiego w Polsce jednostka Opus Dei[32]

Pierwsze ośrodki Dzieła w Polsce zostały założone w 1991 w Szczecinie, na mocy porozumienia ks. Stefana Moszoro-Dąbrowskiego z biskupem Szczecińsko-Kamieńskim Kazimierzem Majdańskim.

Dziś Ośrodki Opus Dei w Polsce istnieją w następujących miastach:

Jak można przeczytać w informacji z KAI, regularne spotkania Opus Dei odbywają się też w Gdańsku[45] (gdzie zresztą wkrótce powstanie kolejny stały ośrodek), Wrocławiu[46], Lublinie, Łodzi[47], Toruniu[48] i Katowicach[49], a od czasu do czasu również m.in. w Białymstoku, Rzeszowie i Radomiu[50].

W Bożej Woli koło Siennicy (woj. mazowieckie) działa Centrum Konferencyjno-Formacyjne "Dworek"[51], używane na potrzeby Opus Dei.

Od 19 kwietnia 2013 wikariuszem regionalnym prałata Opus Dei w Polsce jest ks. Stefan Moszoro-Dąbrowski[52].

Opus Dei a Kościoły lokalne [edytuj]

W statucie Opus Dei, wydanym przez Stolicę św., są zawarte wszystkie przepisy dotyczące relacji Opus Dei z biskupami lokalnymi[53]. Są to relacje harmonijnej współpracy, które faktycznie są bardzo dobre z wszystkimi biskupami z Polski. Na dowód tego biskupi z Polski wysyłają co rok licznych kapłanów swoich diecezji na studia kościelne na uniwersytety prowadzone przez Opus Dei (Uniwersytet Nawarry i Papieski Uniwersytet św. Krzyża), mając pełne zaufanie do Prałatury Opus Dei. Liczba polskich księży absolwentów tych uniwersytetów od 1990 roku wynosi ok. 200[54].

Wierni Opus Dei pomagają też w parafiach, do których sami należą, jako zwykli chrześcijanie. Z niektórych ośrodków Opus Dei prowadzone są w parafiach katechezy, zgodnie z potrzebami proboszczów, m.in. w Warszawie i Poznaniu. Wierni Opus Dei angażują się też w akcje wolontariackie organizowane przez Kościół.

Niektóre dzieła apostolskie [edytuj]

Apostolstwo prowadzone przez Opus Dei to przede wszystkim osobiste apostolstwo jego członków we własnym środowisku.

Czasami Opus Dei podejmuje się też prowadzenia większych, wspólnych dzieł apostolskich, tzw. dzieł korporacyjnych. Niektóre z nich to:

Information icon.svg Osobny artykuł: Dzieło korporacyjne.

Prałatura Opus Dei opiekuje się też m.in. Sanktuarium maryjnym w Torreciudad, Kościołem św. Piotra w Wiedniu, kościołem Św. Eugeniusza w Rzymie, parafią św. Josemarii w Walencji, parafią św. Tomasza Morusa w Londynie.

Z okazji kanonizacji św. Josemarii powstał program charytatywny na rzecz pomocy w Afryce: Harambee.

Dostępność informacji [edytuj]

Villa Tevere – siedziba centralna Opus Dei w Rzymie

Kiedyś niektórzy zarzucali Opus Dei, że ujawnia tylko fragmentaryczne i ogólne informacje dotyczące działalności. Po ustanowieniu Opus Dei Prałaturą w 1982 r. jej status prawny został unormowany oraz udostępniony wszystkim chętnym. Opus Dei zwiększyła dostęp do informacji na swój temat także przy okazji beatyfikacji oraz kanonizacji Josemarii Escrivy.

Manuel Sanchez, rzecznik prasowy Opus Dei na świecie: "Wydaje mi się, że nie ma instytucji kościelnej bardziej przejrzystej niż Opus Dei. O naszej organizacji wiadomo wszystko. Regularnie publikuje się nazwiska nowych dyrektorów regionów i delegacji. Publicznie znani są też dyrektorzy ośrodków prałatury w każdym mieście. Mamy stronę internetową w 25 językach, gdzie można znaleźć bardzo wiele informacji o prałaturze i jej członkach, z numerami telefonów włącznie"[55].

Internet [edytuj]

Obecnie wszystkie ważne dokumenty o Opus Dei są udostępnione na stronie OpusDei.pl (statut, Konstytucja apostolska Ut sit[56]).

Opus Dei oraz jego członkowie, współpracownicy i przyjaciele tworzą nowe strony internetowe, informujące o nadprzyrodzonych celach Dzieła oraz ich realizacji w świecie. Są to m.in.:

Swoje strony posiadają wszystkie, męskie i żeńskie, ośrodki Opus Dei w Polsce.

Książki [edytuj]

Po polsku zostały wydane również m.in.:

  • 5 książek o Opus Dei[57] (autorzy: Vittorio Messori, Rafael Gomez Perez, Giuseppe Romano, Le Tourneau, Martin Rhonheimer);
  • różne biografie o założycielu:
    • "Śladami Boga" Francois Gondran,
    • "Święci się nie skarżą" Aardwega,
    • "Josemaria Escriva" Pedro Casciaro,
    • "Escriva. Mistrz dobrego humoru" Jose Luisa Sorii,
    • 3-tomowa Vazqueza de Prady,
    • "Wspomnienie o świętym Josemarii Escrivie założycielu Opus Dei" bpa Javiera Echevarii,
    • "Człowiek z Villa Tevere. Rzymskie lata św. Josemarii Escrivy" autorstwa Pilar Urbano
    • "Moja matka Kościół. Życie świętego Josemarii Escrivy, założyciela Opus Dei" Michaela Dolza
    • "O założycielu Opus Dei" ks. Alvaro del Portillo
    • "O chłopcu, który powiedział 'TAK'" - dla dzieci,
    • "Poprzez góry" - komiks.
  • wiele wydań samych dzieł św. Josemarii, np. seria: Droga (Escrivy), Bruzda, Kuźnia.

Książki dostępne są w katolickich księgarniach w całej Polsce, także w wielu księgarniach w internecie [1].

Biuro Informacyjne [edytuj]

W Polsce działa Biuro Informacyjne Opus Dei[58], podobnie jak w każdym kraju, gdzie Prałatura działa. Celem Biura jest:

  • informowanie o działalnościach Opus Dei w Polsce,
  • o miejscach, gdzie odbywają się środki formacyjne Opus Dei dla mężczyzn i kobiet na terenie Polski
  • ułatwianie pracy dziennikarzom zajmującym się tematem Opus Dei.

Kontrowersje wokół Opus Dei [edytuj]

Opus Dei od samego początku swojego istnienia było atakowane ze wszystkich stron[59]. Kontrowersje rozpoczęły się na początku lat 40-tych w Hiszpanii, kiedy pewni zakonnicy, nie uznając, że świeccy mogą zostać świętymi przez uświęcanie zwykłej pracy, rozpoczęli kampanię pomówień i dezinformacji. Najbardziej przyczynił się do tego ojciec Angel Carrillo de Albornoz, który należał do jezuitów (choć w latach 50-tych porzucił stan zakonny i kapłański)[60].

Krytyka ze strony niektórych byłych członków [edytuj]

Wśród zarzutów wobec organizacji, wysuwanych przez niektórych byłych członków (zrzeszonych np. w Opus Dei Awareness Network), najczęściej pojawiają się:

  1. Zobowiązanie do przekazywania przez członków zarobków na rzecz Opus Dei.
  2. "Agresywny werbunek" osób w wieku 15-18 lat, głównie w placówkach oświatowych, kierowanych przez Opus Dei.
  3. Zachęcanie członków do zerwania kontaktów z dotychczasowymi przyjaciółmi i rodziną oraz zastępowanie ich kontaktami wewnątrz organizacji.
  4. Wywieranie nacisków wobec członków, którzy chcą opuścić Opus Dei.

Komisja śledcza Parlamentu włoskiego [edytuj]

Parlament włoski w 1986 roku zakończył dochodzenie w sprawie rzekomej tajności Opus Dei. Raport końcowy przygotował ówczesny minister spraw wewnętrznych, Oscar Luigi Scalfaro. Wnioski, jakie sformułował, można streścić w następujących punktach (cytaty dosłowne):

  • "Opus Dei nie jest tajne ani w świetle prawa, ani w rzeczywistości".
  • "Obowiązek posłuszeństwa członków Opus Dei dotyczy tylko spraw duchowych".
  • "W rzeczywistości śledztwo w sprawie Opus Dei stanowiłoby niedopuszczalne pogwałcenie swobód obywatelskich"[61].

Działalność niektórych członków Opus Dei w polityce [edytuj]

Ludzie z Opus Dei pracują w polityce, jeśli dobrowolnie tego chcą, tak jak wszyscy chrześcijanie. Stosunkowo mało członków Opus Dei pracuje w polityce, a samo Opus Dei nie ma żadnego celu politycznego.

Specyfiką ich ewentualnego zaangażowania w politykę jest działanie zgodnie z ich wiarą katolicką i przekonaniami, których się nie wypierają.

W mediach pojawiają się publikacje o zaangażowaniu politycznym Opus Dei.

Istnieje opinia, iż w praktyce (wbrew deklaracjom) Opus Dei dąży do szerzenia wiary katolickiej przy pomocy władz państwowych, np. nieoficjalnej współpracy z hiszpańskimi partiami prawicowymi lub lewicowymi w Portugalii. Zdaniem części dyplomatów, strategią Opus Dei nie jest tworzenie partii politycznej, której elektorat w Europie byłby marginalny, lecz osadzanie "swoich ludzi" na kluczowych stanowiskach państwowych. (le Monde Diplomatique 1996, artykuł: Résurrection de l'Opus Dei en Espagne (Odrodzenie Opus Dei w Hiszpanii))

Odpowiadając na zarzuty, że Opus Dei ma zbyt duże wpływy w środowiskach elit, Św. Josemaria Escriva pisał: „Spośród stu dusz interesuje mnie zbawienie całej setki; zarówno wieśniaka w Andach, jak i bankiera z Wall Street".

Tak tłumaczą to osoby z Opus Dei: Dla Opus Dei byłoby prościej powiedzieć: politykom dziękujemy. Często musimy się tłumaczyć, bo ktoś się na nas powołał, ale nie ma nic z nami wspólnego. Politycy nieraz traktują Kościół instrumentalnie, szukając poparcia. To znane zjawisko. Byłoby sprzeczne z nauką Kościoła, gdybyśmy powiedzieli: politykom wstęp wzbroniony. Przecież zawód polityka także potrzebuje uświęcenia, może nawet bardziej niż inne. Można uświęcać wszystko: i politykę, i biznes, i kulturę[62].

Do znanych hiszpańskich polityków – członków Opus Dei należał Alberto Ullastres.

Przyczyny kontrowersji [edytuj]

Tak kontrowersje wokół Opus Dei tłumaczył Abp Józef Życiński:

W najłagodniejszym przypadku można w dystansie do Opus Dei odnaleźć coś z odreagowywania efektu prymusa, któremu otoczenie wybaczy wszystko z wyjątkiem talentu i sukcesów. (...) Z jednej strony widać więc pewne speszenie, onieśmielenie czy wręcz lęk, by nie przesadzić z uznaniem. Z drugiej – występuje wyraźne społeczne zapotrzebowanie na teksty, w których o Kościele pisze się w stylu kryminalnego dreszczowca[63].

Zobacz też [edytuj]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Opus Dei (Personal Prelature) [Catholic-Hierarchy]
  2. Opus Dei - CZYM JEST OPUS DEI - Historia
  3. Josemaría Escrivá, Rozmowy z prałatem Escrivá, Punkt 60
  4. Josemaría Escrivá, Rozmowy z prałatem Escrivá, Punkt 27
  5. Josemaría Escrivá, To Chrystus przechodzi, Przez Maryję do Jezusa, Punkt 149
  6. Do Diogeneta
  7. Na podstawie: Dominique le Tourneau, Czym jest Opus Dei, IW PAX, ISBN 83-211-1701-5, Warszawa 2004.
  8. Opus Dei - WIADOMOŚCI - Szósty dzień ze Św. Josemaríą
  9. Erygowanie Prałatury Personalnej Opus Dei przez Jana Pawła II bullą, wydaną 28 listopada 1982. Konstytucja Apostolska "Ut sit" (łac. Niech się stanie).
  10. O Założycielu Opus Dei... - Álvaro del Portillo - Onet.pl Czytelnia
  11. Historia Opus Dei
  12. Opus Dei - QUÉ ES EL OPUS DEI - Cronología
  13. 13,0 13,1 13,2 John Allen, "Opus Dei" (Świat Książki 2006), ss. 211-215
  14. Wikicytaty: Jan Paweł II Jan Paweł II o Opus Dei
  15. Benedykt XVI; UNIVu o „Kulturze i mediach”.
  16. Debata na temat współczesnej komunikacji
  17. Spotkanie Benedykta XVI ze studentami z Opus Dei
  18. Opus Dei - WIADOMOŚCI - GALERIA: Benedykt XVI w Ośrodku Opus Dei w Australii
  19. Opus Dei - WIADOMOŚCI - Homilia J. E. Ks. Arcybiskupa Józefa Kowalczyka, Nuncjusza Apostolskiego w Polsce
  20. Opus Dei - ŚWIADECTWA - Arcybiskup Józef Michalik mówi o św. Josemaríi Escrivie
  21. Opus Dei - OPUS DEI W POLSCE - Abp Życiński o Opus Dei
  22. Abp Gądecki modlił się z poznańskimi członkami Opus Dei - ekai.pl
  23. Opus Dei - ŚWIADECTWA - Wywiad z kard. Jaworskim
  24. Opus Dei - WIADOMOŚCI - Świętość dla świeckich – wspomnienie liturgiczne Założyciela Opus Dei
  25. Opus Dei - DOKUMENTY - Aktualność jego orędzia dla Kościoła
  26. Opus Dei - DOKUMENTY - O procesie beatyfikacyjnym
  27. Opus Dei - DOKUMENTY - Josemaria Escriva wierzył w człowieka
  28. Dokumenty i artykuły o Prałaturze Opus Dei
  29. CZYM JEST OPUS DEI – Osoby z Opus Dei
  30. Jak wstąpić do Opus Dei
  31. Książka "Założyciel Opus Dei. Tom II: Bóg i odwaga" - Anrés Vázquez de Prada
  32. Prałatura Opus Dei w składzie instytucji hierarchicznych Kościoła katolickiego w Polsce - na www.episkopat.pl
  33. Ośrodek Akademicki "Rejs" – Opus Dei w Szczecinie
  34. Centrum Kulturalne "Bursztyn" – Opus Dei w Szczecinie
  35. Ośrodek Akademicki "Przy Filtrowej" – Warszawa
  36. Klub "Potok" – Warszawa
  37. http://www.wawerplus.pl/home
  38. Klub "Iskierka" – Opus Dei w Warszawie
  39. Ośrodek Kulturalny "Fontanna" – Opus Dei w Warszawie
  40. Ośrodek Filary – Warszawa
  41. Ośrodek Akademicki "Barbakan" – Kraków
  42. Ośrodek Akademicki "Skała" – Kraków
  43. Ośrodek Kulturalny "Sołek" – Poznań
  44. Ośrodek "Antrejka" – Poznań
  45. Opus Dei w Gdańsku
  46. Opus Dei we Wrocławiu
  47. Opus Dei w Łodzi
  48. Opus Dei w Toruniu
  49. Opus Dei w Katowicach
  50. "Raport" KAI o Opus Dei
  51. Rekolekcje w Dworku koło Mińska Maz.
  52. http://www.opusdei.pl/art.php?p=53140
  53. Statuty Opus Dei
  54. Tu egzaminów się nie przekłada, 9 lutego 2004
  55. Wywiad z Niedzieli, 31 lipca 2007
  56. Konstytucja Apostolska Ut sit
  57. Książki o Opus Dei
  58. Biuro Informacyjne Opus Dei w Polsce
  59. Kto stworzył mity dotyczące Opus Dei? - www.opusdei.pl
  60. Z. Siemiątkowski, Biała Masoneria. Trybuna, 5-6/08/2006
  61. Vittorio Messori, Śledztwo w sprawie Opus Dei, s. 25. Fronda, Warszawa 1998.
  62. Wywiad z ks. Stefanem Moszoro z Opus Dei, Gość Niedzielny.
  63. Abp Józef Życiński o Opus Dei, Tygodnik Powszechny

Bibliografia [edytuj]

Publikacje św. Josemaríi Escrivá

Publikacje o św. Josemaríi Escrivá

  • Flavio Capucci, Tak, dziś również dzieją się cuda. Łaski za przyczyną bł. Josemaríi Escrivy, Księgarnia św. Wojciecha, ISBN 83-7015-604-5, Poznań 2002.
  • Jan O'Dogherty, Św. Josemaría Escrivá, W serii „Rekolekcje z...”, Wydawictwo M, ISBN 83-7221-204-X, Kraków 2006.
  • François Gondrand, Śladami Boga. Biografia Josemaríi Escrivy de Balaguer założyciela Opus Dei, Apostolicum, ISBN 83-7031-223-3, Warszawa 2000.
  • Álvaro del Portillo, O Założycielu Opus Dei. Rozmowa z biskupem Álvaro del Portillo przeprowadzona przez Cesare Cavalleri, Wydawnictwo Księży Marianów, ISBN 83-7119-433-1, Warszawa 2004.
  • Andrés Vázquez de Prada, Założyciel Opus Dei. Życie Josemaríi Escrivy. Tom I. Panie, żebym przejrzał!, Wydawnictwo M, Wydawnictwo św. Jacka, ISBN 83-7221-261-9, ISBN 83-7030-212-2, Kraków 2002. Fragment książki...
  • Andrés Vázquez de Prada, Założyciel Opus Dei. Życie Josemaríi Escrivy. Tom II. Bóg i odwaga, Wydawnictwo M, Wydawnictwo św. Jacka, ISBN 83-7221-883-8, ISBN 83-7030-230-0, Kraków 2003.
  • Andrés Vázquez de Prada, Założyciel Opus Dei. Życie Josemaríi Escrivy. Tom III. Boże drogi na ziemi, Wydawnictwo M, Wydawnictwo św. Jacka, Kraków 2006.
  • José Luis Soria, Escrivá. Mistrz dobrego humoru, Apostolicum, ISBN 83-7031-296-9, Warszawa 2003.
  • Salvador Bernal, Josemaría Escrivá de Balaguer. Szkic biografii Założyciela opus Dei, Księgarnia św. Jacka, ISBN 83-7030-063-4, Katowice 1991.
  • Miguel Cárceles i Isabel Torra, O chłopcu, który powiedział „tak”, Historia życia św. Josemaríi Escrivy (dla dzieci), Verbinum, Warszawa 2009.
  • Michele Dolz, Moja matka Kościół. Życie świętego Josemarii Escrivy, założyciela Opus Dei, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 2010.
  • J. Gillissen - E. Gabriel, Paule Fostroy, Poprzez góry (komiks). POLWEN 2006.
  • bp Javier Echevarría, Wspomnienie o świętym Josemarii Escrivie założycielu Opus Dei, Wydawnictwo Księży Marianów, Warszawa 2006
  • Pilar Urbano, Człowiek z Villa Tevere. Rzymskie lata św. Josemaríi Escrivy, Salwator, Bernardinum, Pelplin 2009.
  • Grzegorz Polak (red.), Kuglarz Pana Boga, odcinek nr 44 Księgi świętych, Edipresse, Warszawa 2002.
  • Paweł Zuchniewicz, Świadkowie XX wieku (jeden z rozdziałów o św. Josemarii), Wyd. Księży Marianów, Warszawa 2000.

Publikacje o Opus Dei

Filmy o Opus Dei

  • Święty życia codziennego – Reportaż z kanonizacji św. Josemarii Escrivy 6 X 2002 w Rzymie. [2]
  • Wielkość życia codziennego; Niektóre świadectwa nt. nauczania św. Josemarii Escrivy. [3]
  • Podarunek od Boga; Film o życiu Josemaríi Escrivy. [4]
  • To kwestia wiary – Dzisiaj również dzieją się cuda; Niektóre świadectwa o cudownych uzdrowieniach za wstawiennictwem św. Josemarii Escrivy. [5]
  • Namiętnie kochać świat. Na tym filmie Amerykanie opowiadają o tym, jak zbliżyli się do Boga dzięki św. Josemaríi Escrivie. [6]
  • "Nowa energia" prałatury personalnej. W sobotę 17 marca 2001 Jan Paweł II przyjął na audiencji 400-osobową grupę uczestników międzynarodowego spotkania poświęconego Listowi apostolskiemu «Novo millenio ineunte», zorganizowanego w Rzymie przez prałaturę Opus Dei. [7]

Pełna lista: [8]

Linki zewnętrzne [edytuj]

Oficjalne strony Opus Dei

Katolickie strony o Opus Dei

Krytyczne strony o Opus Dei