Czuwaliczka jadalna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Czuwaliczka jadalna
Catha edulis.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd dławiszowce
Rodzina dławiszowate
Rodzaj czuwaliczka
Gatunek czuwaliczka jadalna
Nazwa systematyczna
Catha edulis (Vahl) Forssk. ex Endl.
Ench. bot. 575. 1841
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Czuwaliczka jadalna (Catha edulis (Vahl) Forssk. ex Endl.; arab. قات qāt) – gatunek zimozielonej rośliny z rodziny dławiszowatych (Celastraceae). Występuje w Afryce Wschodniej i Arabii. Jest również uprawiana.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Krzew lub małe drzewo.
Liście
Skórzaste, szeroko jajowate, karbowane. Mają nerwy i brzegi zabarwione na czerwono.
Kwiaty
Drobne, 5-krotne, białe.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Roślina znana już w świecie starożytnym. Była stosowana między innymi przez Egipcjan, którzy odkryli jej właściwości stymulujące. Współcześnie stosowana zwłaszcza w Jemenie, gdzie uprawy czuwaliczki jadalnej stanowią ponad 40% wszystkich upraw roślinnych, a jej uprawy, według jednego z parlamentarzystów, są źródłem dochodu dla ok. 90% rodzin jemeńskich[2]. Właściwości stymulujące czuwaliczka zawdzięcza alkaloidowi znanemu pod nazwą katynon – substancji z grupy fenetyloamin. Powoduje zaburzenia potencji.
  • Jej świeże lub suszone liście są używane przez mieszkańców do żucia oraz do sporządzania naparu.

Legalność[edytuj | edytuj kod]

Na mocy ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii posiadanie roślin żywych, suszu, nasion, wyciągów oraz ekstraktów z czuwaliczki jadalnej jest w Polsce nielegalne.[3]

Mieszkaniec Mogadiszu z gałązkami czuwaliczki

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-12-19].
  2. Beata Błaszczyk. Przeklęta roślina źródłem rzadkiej przyjemności. „Rzeczpospolita”. Sobota-niedziela, 23-24 lutego 2008 roku. 46 (7947). s. A 11. 
  3. Dz. U. z 2009 r. Nr 63, poz. 520

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.