Długosz królewski
| Długosz królewski | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Systematyka[1] | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| Domena | eukarionty |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Królestwo | rośliny |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Podkrólestwo | naczyniowe |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Klad | monilofity |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Klasa | paprocie |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Rząd | długoszowce |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Rodzina | długoszowate |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Rodzaj | długosz |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Gatunek | długosz królewski |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Nazwa systematyczna | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| Osmunda regalis L. Sp. pl. 2:1063. 1753 |
||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kategoria zagrożenia | ||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
Długosz królewski (Osmunda regalis L.) – gatunek wieloletniej paproci o zasięgu kosmopolitycznym. W Europie występuje przede wszystkim w części zachodniej. W Polsce bardzo rzadki na niżu, w górach nie występuje. Preferuje obszary o wpływach klimatu morskiego z łagodnie przebiegającą zimą.
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
- Pokrój
- Wysokość 50-160 cm, roślina z podziemnym, rozgałęzionym kłączem, z którego co roku wyrasta wiele pionowo rozwiniętych liści.
- Liście
- Po rozwinięciu są nagie, skórzaste, cienkie i prześwitujące. Blaszka liściowa jest owalna lub podłużnie jajowata. Poza liśćmi asymilacyjnymi wykształcają się też liście podzielone na część asymilującą i część służącą rozmnażaniu. Dolna, asymilacyjna część podwójniepierzastych liści ma podłużne, zielone listki z zaokrąglonym szczytem, brzegiem falisto karbowane. Odcinki górnej części niektórych liści są przekształcone w sporofilostany. W dojrzałym stadium taka górna część liścia przybiera barwę rdzawobrunatną.
- Zarodniki
- Zielone, nie znoszą długotrwałego wysychania czy niekorzystnych warunków otoczenia. Dojrzewają od czerwca do lipca i szybko kiełkują.
Biologia i ekologia [edytuj]
Rośnie w olsach, zaroślach wierzbowych, na torfowiskach, w podmokłych, cienistych lasach. Wymaga podłoża kwaśnego, gleby wilgotnej (jest wskaźnikiem wilgotnego podłoża), torfiasto-próchnicznej lub piaszczysto-gliniastej. Rośnie w miejscach półcienistych.
Zagrożenia i ochrona [edytuj]
Roślina objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową.
Roślina umieszczona na czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006) w grupie gatunków narażonych na wyginięcie (kategoria zagrożenia V)[2].
W Polsce stanowiska długosza królewskiego chronione są m.in. w rezerwatach przyrody: Baszków, Długosz Królewski w Łęczynie, Długosz Królewski w Węglewicach, Długosz Królewski w Wierzchucinie, Zabłocie (Kotlina Sandomierska), Brzeziny.
Nazewnictwo [edytuj]
Pochodzenie naukowej nazwy długosza Osmunda nie jest jasne. Prawdopodobnie pochodzi ona z nazewnictwa ludowego, być może od saksońskiego imienia Thor (=Osmund, Osmunder). Nazwa ta oznaczałaby więc roślinę poświęconą Thorowi[3].
Zastosowanie [edytuj]
Gatunek bywa uprawiany jako roślina ozdobna.
Przypisy
- ↑ Smith, A. R., K. M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider & P. G. Wolf: A classification for extant ferns (ang.). Taxon 55(3): 705–731, 2006. [dostęp 2009-11-13].
- ↑ Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
- ↑ Marian Rejewski: Pochodzenie łacińskich nazw roślin polskich. Warszawa: KiW, 1996. ISBN 83-05-12868-7.