Deng Yingchao

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
To jest biografia osoby noszącej chińskie nazwisko Deng.
Deng Yingchao
Chińskie nazwisko i imię
Hanyu pinyin Dèng Yǐngchāo
Wade-Giles Teng Ying-ch’ao
Zn. tradycyjne 鄧穎超
Zn. uproszczone 邓颖超

Deng Yingchao (ur. 4 lutego 1904, zm. 11 lipca 1992) – chińska polityk komunistyczna i działaczka na rzecz praw kobiet, żona pierwszego premiera ChRL Zhou Enlaia.

Urodziła się w Nanning w prowincji Guangxi. Jej matka, owdowiała nauczycielka, wysłała córkę do szkoły w Tianjinie. Tam Deng, mają zaledwie 15 lat, zaangażowała się czynnie w bojkot japońskich towarów i manifestacje patriotyczne podczas Ruchu 4 Maja 1919 roku. Podczas jednej z manifestacji poznała swojego przyszłego męża. Po ukończeniu szkoły w 1920 roku działała w licznych organizacjach społeczno-politycznych. Prowadziła walkę o prawa kobiet, domagając się zakazu krępowania stóp, prostytucji i konkubinatów. W 1924 roku została członkiem Ligi Młodzieży Socjalistycznej, a rok później wstąpiła do Komunistycznej Partii Chin. Pod koniec 1925 roku wyjechała do Kantonu, gdzie poślubiła Zhou Enlaia. Równolegle działała także w Kuomintangu, zaś po rozłamie między nacjonalistami i komunistami w 1927 roku prowadziła podziemną działalność w Szanghaju.

Od 1932 roku przebywała w Chińskiej Republice Rad, następnie wzięła udział w Długim Marszu. W 1937 roku wyjechała na leczenie do Pekinu. Gdy miasto zostało zajęte przez Japończyków, Deng została zeń wywieziona we wrześniu 1937 roku przez amerykańskiego dziennikarza Edgara Snowa, który korzystając z immunitetu przysługującego cudzoziemcom przewiózł ją przez japońskie punkty kontrolne[1]. W trakcie wojny chińsko-japońskiej i tuż po jej zakończeniu brała udział w negocjacjach z władzami Kuomintangu w Chongqingu.

Po utworzeniu w 1949 roku Chińskiej Republiki Ludowej została wybrana wiceprzewodniczącą Ogólnochińskiej Federacji Kobiet, którą to funkcję sprawowała do 1978 roku. W latach 1954-1968 była członkiem Stałego Komitetu Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych, zaś od 1956 do 1982 roku zasiadała w Komitecie Centralnym KPCh. Nie towarzyszyła nigdy mężowi w podróżach zagranicznych, samodzielnie jako reprezentantka OZPL odwiedzając inne kraje (m.in. Birmę, Sri Lankę, Iran, Kambodżę, Koreę Północną, Tajlandię i Francję) oraz przyjmując przedstawicieli państw obcych. W 1950 roku była delegatką na Kongres Pokoju w Warszawie.

W latach 1976-1983 była jedną z wiceprzewodniczących Stałego Komitetu OZPL, zaś w latach 1978-1982 była członkiem Biura Politycznego Komitetu Centralnego KPCh. W latach 1983-1988 pełniła funkcję przewodniczącej Komitetu Krajowego Ludowej Politycznej Konferencji Konsultatywnej Chin. W 1988 roku przeszła na emeryturę. W ostatnich latach życia czynnie działała na rzecz pokojowego zjednoczenia z Tajwanem. W 1989 roku poparła użycie siły w celu stłumienia protestów na placu Tian’anmen[2].

Przypisy

  1. John Maxwell Hamilton, Edgar Snow: A Biography, Louisiana State University Press, Baton Rouge 2003, s. 100-101.
  2. Lawrence R. Sullivan, Historical Dictionary Of the Chinese Communist Party, Scarecrow Press, Plymouth 2012, s. 86.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Biographical Dictionary of Chinese Women, vol. 2, edited by Lily Xiao Hong Lee and A.D. Stefanowska, M.E. Sharpe, New York 2003
  • Political Leaders of Modern China: A Biographical Dictionary, edited by Edwin Pak-Wah Leung, Greenwood Publishing Group, Westport 2002