Donatello

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Donatello

Donatello, właściwie Donato di Niccolò di Betto Bardi (ur. ok. 1386 we Florencji, zm. 13 grudnia 1466 tamże) – rzeźbiarz włoskiego renesansu.

Działał we Florencji, Padwie i Sienie. Kształcił się i początkowo pracował u Lorenzo Ghibertiego, obok którego jest twórcą renesansowego stylu w rzeźbie. W okresie 1404-1407 pracował w warsztacie Ghibertiego we Florencji. W latach 1430-1433 w Rzymie studiował rzeźbę antyczną, 1443-1453 w Padwie. Wykonał rzeźby dla katedry florenckiej: posągi Dawida (1408/1409) i św. Jana Ewangelisty (1408-15), figury na fasadę kościoła Orsanmichele (słynny św. Jerzy, ok. 1416). W Padwie stworzył pomnik kondotiera weneckiego, Erasmo da Narni, zw. Gattamelata (1447) – pierwszy pomnik konny od czasów antyku. Donatello miał przełomowe znaczenie dla rozwoju rzeźby renesansowej i uwolnienia się jej od wpływów gotyku.

Jego dojrzałe prace cechuje swobodny układ postaci, portretowe traktowanie głów, opanowanie perspektywy, wyczucie ruchu i umiejętna kompozycja. Późne prace Donatella cechuje dynamizm, wnikliwość w oddaniu psychiki i naturalizm w przedstawianiu ekspresji. Wychodzi od detalu po ogólne opracowanie.

Rzeźby[edytuj | edytuj kod]

Wczesne prace[edytuj | edytuj kod]

nr tytuł, zleceniodawca
i miejsce przeznaczenia
czas powstania technika i wymiary miejsce przechowywania ilustracja
1. statuetki proroków
dla florenckiej katedry
1406-09 marmur Museo dell’Opera del Duomo we Florencji Opera del duomo (FI), nanni di banco e donatello(attribuzione) profetini 1406-1409.JPG
2. Dawid 1409 brąz Museo Nazionale del Bargello we Florencji Donatello - David - Florença.jpg
3. pomniki dla kościoła Orsanmichele we Florencji
Św. Marek 1411 marmur Orsanmichele we Florencji Stmark.jpg
Św. Jerzy ok. 1416 marmur Museo Nazionale del Bargello we Florencji Cast of statue of St. George.JPG
Św. Ludwik ok. 1413 pozłacany brąz Museo dell’Opera di Santa Croce we Florencji
4. rzeźby dla florenckiej katedry
Św. Jan Ewangelista 1410-11 marmur Museo dell’Opera del Duomo we Florencji Sangiovannievangelista.jpg
Prorok Jeremiasz 1423-26
Prorok Habakuk 1427-36 Zuccone Donatello OPA Florence.jpg
5. Madonna rodziny Pazzi lata 20. lub 30. XV w. marmur Staatliche Museen w Berlinie Donatello Madonna Pazzi.jpg
6. Dawid 1430 brąz Museo Nazionale del Bargello we Florencji Donatello david plaster replica front left 1000px wide.jpg

Dojrzałe prace[edytuj | edytuj kod]

nr tytuł, zleceniodawca
i miejsce przeznaczenia
czas powstania technika i wymiary miejsce przechowywania ilustracja
1. cyborium 1432-33 marmur Bazylika św. Piotra w Rzymie
2. cantorium
dla katedry florenckiej
1439 marmur Museo dell’Opera del Duomo we Florencji Cantoria Donatello OPA Florence.jpg
3. rzeźby dla bazyliki św. Antoniego w Padwie
krucyfiks 1449 brąz
Ołtarz św. Antoniego 1447-50 brąz Bazylika św. Antoniego w Padwie[1]
Madonna z Dzieciątkiem w asyście św. Franciszka i św. Antoniego 1448 brąz
4. pomnik konny Gattamelaty 1447-50 brąz Piazza del Santo w Padwie Gattamelata.jpg

Późne prace[edytuj | edytuj kod]

nr tytuł, zleceniodawca
i miejsce przeznaczenia
czas powstania technika i wymiary miejsce przechowywania ilustracja
1. Judyta i Holofernes 1455-60 brąz Pałac Vecchio we Florencji
2. Św. Jan Chrzciciel 1457 brąz katedra w Sienie St Jean Baptiste-Donatello-Sienne.jpg
3. Św. Maria Magdalena ok. 1457 drewno Museo dell’Opera del Duomo we Florencji Maria.Magdalena.jpg

Przypisy

  1. Cristina Bucci: Wielka historia sztuki. Wczesny renesans. Warszawa: Arkady, 2010, s. 282. ISBN 978-83-213-4662-5.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Donatello – o artyście na stronie Web Gallery of Art (ang.).