Donna Leon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Donna Leon
Donna Leon by Kubik.JPG
Donna Leon w Warszawie, 2005
Data i miejsce urodzenia 28 września 1942
Stany ZjednoczoneMontclair
Narodowość Amerykanka
Dziedzina sztuki literatura

Donna Leon (ur. 28 września 1942), amerykańska pisarka, autorka cyklu kryminałów z Guido Brunettim.

Jej ojciec był Hiszpanem, a matka Irlandką. Studiowała literaturę, specjalizowała się w dziewiętnastowiecznej prozie (zwłaszcza twórczości Jane Austen). Po studiach pracowała jako copywriter. Do Włoch po raz pierwszy przyjechała w 1966, następnie pracowała jako wykładowca i nauczyciel w różnych krajach - Iranie, Arabii Saudyjskiej i Chinach. W Wenecji osiadła w 1981 i wykładała literaturę na pobliskiej filii Uniwersytetu Maryland. W 1998 porzuciła pracę na uczelni i od tego czasu zajmuje się wyłącznie pisaniem książek. Jest mecenasem i menedżerem barokowej orkiestry Il Complesso Barocco, wykonującej głównie opery Haendla. Zespół ten nagrał m.in. płytę La Maga Abbandonata: Donna Leon's Favourite Handel z ariami i duetami z oper Amadigi, Alcina i Rinaldo.

Pierwszą powieść napisała w 1991. Wydana rok później Śmierć w La Fenice zapoczątkowała serię kryminałów o weneckim (akcja książek rozgrywa się w samym mieście lub w jego pobliżu) komisarzu policji Guido Brunettim. Liczący kilkanaście pozycji cykl został napisany w języku angielskim, a większość z nich wydano także w Polsce (nakładem Oficyny Literackiej Noir sur Blanc). Książki Donny Leon cieszą się dużą popularnością w Niemczech i Hiszpanii. Autorka nie zezwala natomiast na wydanie ich po włosku. Jej głównym wydawcą jest szwajcarska firma Diogenes.

Kryminały Donny Leon zawierają dużo akcentów społecznych i politycznych. Autorka krytykuje m.in. włoską biurokrację i skorumpowaną klasę polityczną, środowisko wojskowych, Kościół, a także politykę zagraniczną USA.

Powieści[edytuj | edytuj kod]

Tytuł oryginału Rok Tytuł przekładu Rok ISBN polskiego wydania Główne motywy
Death at La Fenice 1992 Śmierć w La Fenice 1998 ISBN 83-86743-56-5 środowisko muzyków, pedofilia
Death in a Strange Country 1993 Śmierć na obczyźnie 1999 ISBN 83-86743-38-7 wojsko, nielegalne składowanie
toksycznych odpadów
Dressed for Death
(The Anonymous Venetian)
1994 Strój na śmierć 1999 ISBN 83-86743-47-6 transwestyci, nielegalny wynajem mieszkań
Death and Judgment
(A Venetian Reckoning)
1995 Śmierć i sąd 1999 ISBN 83-86743-14-X mafia, prostytucja, pornografia
Acqua Alta
(Death in High Water)
1996 Acqua Alta 1999 ISBN 83-86743-19-0 homoseksualizm, handel antykami
The Death of Faith
(Quietly in their sleep)
1997 Cicho, we śnie 2001 ISBN 83-88459-36-8 organizacje kościelne, pedofilia
A Noble Radiance 1997 Szlachetny blask 2002 ISBN 83-88459-37-6 arystokracja, handel materiałami radioaktywnymi
Fatal Remedies 1999 Zgubne środki 2003 ISBN 83-7392-002-1 prostytucja, pornografia,
seksturystyka, pedofilia, handel przeterminowanymi lekami
Friends in High Places 2000 Znajomi na stanowiskach 2004 ISBN 83-7392-063-3 rynek nieruchomości, narkotyki, lichwiarstwo
A Sea of Troubles 2001 Morze nieszczęść 2005 ISBN 83-7392-108-7 społeczność rybacka, oszustwa podatkowe
Wilful Behaviour 2002 Perfidna gra 2006 ISBN 83-7392-004-8 faszyzm, handel dziełami sztuki
Uniform Justice 2003 Słowo oficera 2007 ISBN 83-7392-237-2 wojsko, polityka
Doctored Evidence 2004 Fałszywy dowód 2008 ISBN 978-83-7392-276-1 imigranci, szantaż
Blood from a Stone 2005 Krew z kamienia 2009 ISBN 978-83-7392-293-8 nielegalni imigranci
Through a Glass Darkly 2006 Mętne szkło 2010 ISBN 978-83-7392-316-4 ekologia
Suffer the Little Children 2007 Okropna sprawiedliwość 2010 ISBN 978-83-7392-324-9 handel dziećmi
The Girl of His Dreams 2008 Dziewczyna z jego snów 2011 ISBN 978-83-7392-348-5 cygańscy imigranci
About Face 2009 Ukryte piękno 2012
A Question of Belief 2010 Kwestia wiary 2013
Drawing conclusions 2011 Po nitce do kłębka 2014

W Polsce początkowo powieści te ukazywały się w formacie 14,5 x 23,5 cm, a na okładkach wykorzystywano fragmenty rysunków Yves'a Brayera do poematu Alfreda de Musset Venice la Rouge. Począwszy od "Perfidnej gry" format został zmieniony na mniejszy (12 x 17 cm), a ilustracje okładkowe stanowią fotografie zakątków Wenecji. W tym formacie są też wydawane reedycje polskich tłumaczeń ("Morze nieszczęść", "Śmierć w La Fenice", "Zgubne środki").

Główne postaci[edytuj | edytuj kod]

Rodzina Brunettich[edytuj | edytuj kod]

  • Guido Brunetti - komisarz, z wykształcenia prawnik, miłośnik literatury starożytnej
  • Paola Brunetti - jego żona, wykładowca literatury na uniwersytecie, miłośniczka Henry'ego Jamesa
  • Chiara Brunetti - córka (w momencie rozpoczęcia cyklu ma 12-13 lat)
  • Raffaele Brunetti - syn (w momencie rozpoczęcia cyklu ma 15 lat)
  • hrabia Orazio Falier - ojciec Paoli, zajmuje się finansami

Pracownicy komendy policji[edytuj | edytuj kod]

  • Elettra Zorzi - sekretarka Patty, siostra Barbary, była pracownica banku, specjalistka od zdobywania informacji w nie zawsze legalny sposób, po raz pierwszy pojawia się w "Stroju na śmierć"
  • Lorenzo Vianello - sierżant, a następnie inspektor, asystent Brunettiego
  • Ettore Rizzardi - lekarz sądowy
  • Bonsuan - pilot policyjnej motorówki
  • Giuseppe Patta - zastępca komendanta, bezpośredni zwierzchnik Brunettiego
  • Scarpa - początkowo funkcjonariusz, potem porucznik, asystent Patty, po raz pierwszy pojawia się w "Stroju na śmierć"
  • Sara Marino - nowa komisarz, po raz pierwszy pojawia się w "Perfidnej grze"
  • Pucetti - młody, inteligentny funkcjonariusz, współpracujący z Brunettim
  • Alvise, Riverre - mało rozgarnięci funkcjonariusze

Pozostałe osoby[edytuj | edytuj kod]

  • Gabriele Cossato (Lele) - antykwariusz, przyjaciel Brunettiego
  • Brett Lynch - historyk, partnerka Flavii Petrelli
  • Flavia Petrelli - śpiewaczka operowa
  • Barbara Zorzi - lekarz, siostra Elettry

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Filmy[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie powieści Donny Leon w 2000 r. niemiecka telewizja publiczna ARD zaczęła kręcić serial telewizyjny "Donna Leon", emitowany na kanale Das Erste. Do połowy roku 2011 powstało łącznie siedemnaście 90-minutowych odcinków. Od 5 odcinka komisarza Brunettiego gra Uwe Kockisch.

Źródła[edytuj | edytuj kod]

  • "Kryminałami zarabiam na orkiestrę" - wywiad Jarosława Mikołajewskiego z Donną Leon ("Wysokie Obcasy" nr 27, dodatek do "Gazety Wyborczej" nr 160, wydanie 10/07/2004 , str. 28)
  • Wywiad udzielony stacji RMF Classic

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]