Dukat

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Złote 4 dukaty austriackie
40 dukatów Zygmunta III Wazy z 1621

Dukatzłota lub srebrna moneta używana w Europie od późnego średniowiecza do początków XX w.

Nazwa monety pochodzi ze średniowiecznej łaciny gdzie słowo ducatus oznacza "odnoszący się do księcia, bądź księstwa" i oryginalnie oznaczała "monetę księcia" lub "monetę księstwa"[1].

Pierwszym władcą, który od 1140 r. wybijał dukaty ze srebra, był Roger II – Król Sycylii oraz Książę Apulii i Kalabrii.

Na tychże srebrnych monetach widniał napis: "Sit tibi Christe datus quem tu regis iste ducatus" (dosł. Tobie Chryste niech oddane będzie, to którym rządzisz księstwo) - stąd czasem można spotkać z teorią, że nazwa monety pochodzi od ostatniego słowa w tym zdaniu.

W 1284 r. Republika Wenecka jako pierwsza wprowadziła do obiegu dukaty z czystego złota (dukat wenecki).

Od XIV do XIX wieku dukaty bite były w wielu innych krajach europejskich.

W Polsce po raz pierwszy wybity za Władysława Łokietka, a następne od XVI do XIX w., zwany czerwonym złotym. 1 dukat odpowiadał 3,43 g czystego złota o próbie 986, czyli moneta jednodukatowa ważyła 3,48 g. Największą monetą dukatową wybitą w Polsce było 100 dukatów z 1621 r o wadze 350 g, znany w liczbie najwyżej 3 sztuk. Podczas powstania listopadowego w Polsce (1830–1831) wprowadzony został tzw. dukat powstańczy o masie 3,46 g.

Data wytłoczona na dukatach nie zawsze odpowiada dacie emisji. Np. dukaty i czterodukatówki z rokiem 1915 są wybijane przez mennicę wiedeńską do dziś. Jest to tzw. "nowe bicie", czyli późniejsze wybijanie oficjalne monet z datą wcześniejszą niż rok wybicia.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]