Dzwonek rozpierzchły

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dzwonek rozpierzchły
Campanula patula P 32.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd astrowce
Rodzina dzwonkowate
Rodzaj dzwonek
Gatunek dzwonek rozpierzchły
Nazwa systematyczna
Campanula patula L.
Sp.Pl.163 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Morfologia

Dzwonek rozpierzchły (Campanula patula L.) – gatunek rośliny z rodziny dzwonkowatych (Campanulaceae). Występuje w środkowej Europie oraz na części obszaru Azji (Syberia, Iran, Turcja)[2]. W Polsce jest pospolity na całym obszarze.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Wzniesiona lub podnosząca się, u dołu krótko owłosiona, czterograniasta. W obrębie kwiatostanu rozgałęziona, obła i w dolnej części owłosiona. Dorasta do 30–60 cm,
Liście
Dolne podłużnie łopatkowate i karbowane, zwężające się w ogonek, łodygowe lancetowate, siedzące. W części kwiatostanowej liści przechodzą w lancetowate lub równowąskie podsadki.
Kwiaty
Promieniste, niebieskoliliowe, rzadko białe, o rozpostartych ząbkach, o długości 1,2–2,5 cm. Podczas słonecznej pogody są wzniesione, w nocy i podczas deszczu pochylone. Kielich 5- działkowy, nagi lub owłosiony. Lejkowata korona długości około 2 cm, z ciemniejszymi nerwami, 5 pręcików o jajowato rozszerzonych w dolnej części nitkach, 1 słupek z trójłatkowym znamieniem.
Owoce
Torebka otwierająca się 3 otworkami w górnej części. Otworki te przykryte są klapkami, które zamykają się w czasie deszczu. Nasiona małe i błyszczące.
Korzeń
Biały, wrzecionowaty.

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Siedlisko: łąki, polany, widne lasy i parki na glebach gliniasto-piaszczystych. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla All. Arrhenatherion[3].

Biologia[edytuj | edytuj kod]

Roślina jednoroczna lub dwuletnia, rzadko bylina. Kwitnie od maja do lipca. Kwiaty są przedprątne i posiadają specjalny mechanizm zapobiegający samozapyleniu. W młodych kwiatach stulonych w pąk, dojrzewające już pylniki wysypują pyłek na płatki korony pokryte drobnymi włoskami, po czym nitki pręcików kurczą się opadając wraz z pylnikami na dno kwiatowe. Następnie dojrzewa słupek i rozchylają się płatki korony. Wtedy może nastąpić zapylenie krzyżowe pyłkiem przyniesionym przez owady z innego kwiatu dzwonka. Gdyby jednak z jakichś powodów nie nastąpiło zapylenie krzyżowe, roślina zapewnia sobie możliwość samozapylenia – w ostatniej fazie rozwoju kwiatów znamiona słupka ślimakowato wydłużają się dotykając włosków na płatkach, gdzie jeszcze może znajdować się pyłek.

Liczba chromosomów 2n=20.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-14].
  2. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-07-20].
  3. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  2. František Činčura, Viera Feráková, Jozef Májovský, Ladislav Šomšák, Ján Záborský: Pospolite rośliny środkowej Europy. Jindřich Krejča, Magdaléna Záborská (ilustracje). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1990. ISBN 83-09-01473-2.