Festivali i Këngës

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Festivali i Këngës
Logo 50. Festivali i Këngës
Logo 50. Festivali i Këngës
Pełna nazwa Festivali i Këngës
Lokalizacja Tirana, Albania
Aktywność w latach od 1962
Organizator Radio Televizioni Shqiptar (RTSh)
Strona internetowa festiwalu

Festivali i Këngës – największy i najważniejszy albański festiwal muzyczny organizowany corocznie w grudniu w Tiranie. Festiwal odbywa się od 1962 roku, a od 2003 zwycięzcy kolejnych edycji reprezentują Albanię w Konkursie Piosenki Eurowizji.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy Festivali i Këngës został zorganizowany 21 grudnia 1962 roku w Tiranie, stolicy Albanii. Pierwszą zwyciężczynią festiwalu została albańska wokalistka Vaçe Zela z piosenką „Fëmija i parë”. Artystka odniosła także największą liczbę zwycięstw na festiwalu, zdobywając pierwsze miejsce w dziesięciu konkursach.

Od 1962 do 1968 roku festiwal odbywał się w hali ILA Venue, a od 1969 do 1988 – w Teatrze Opery i Baletu. Od 1989 roku konkursy odbywają się w Pałacu Kongresu.

Cenzura[edytuj | edytuj kod]

Przed 1972 roku utwory były często neutralne, a w ich treści można było poruszać dowolne tematy. Po 11. edycji festiwalu zainterweniował dyktator Enver Hodża, umieszczając głównych organizatorów konkursu w więzieniu, oskarżając ich o spiskowanie przeciwko państwu i demoralizacji młodzieży[1][2]. Festiwal był kontynuowany, ale z bardzo silną presją i cenzurą. Trwało to do śmierci Hodży w 1985 roku, a w następnym roku cenzura nie była tak surowa, jak podczas poprzednich festiwalu.

Zwycięzcy Festivali i Këngës[edytuj | edytuj kod]

Pałac Pallati i Kongreseve w centrum Tirany, w którym odbywa się festiwal
Rok Artysta Piosenka Kompozytor Tekst
1962 Vaçe Zela „Fëmija i parë” Abdulla Grimci Dionis Bubani
1963 Nikoleta Shoshi „Flakë e borë” Tish Daija Llazar Siliqi
1964 Vaçe Zela „Sot jam 20 vjeç” Llazar Morcka Dionis Bubani
1965 Tonin Tërshana „Të dua o det” Tonin Harapi Mark Gurakuqi
1966 Vaçe Zela „Shqiponja e lirisë” Pjetër Gaci Ismail Kadare
1967 „Këngë për shkurte vatën” Ferdinand Deda Ruzhdi Pulaha
1968 Vaçe Zela
Ramiz Kovaçi
„Mësuesit hero” Limos Dizdari Dritëro Agolli
1969 David Tukiçi „Dhuratë për ditëlindje” Nikolla Zoraqi Fatos Arapi
1970 Vaçe Zela „Mesnatë” Shpëtim Kushta
1971 Sherif Merdani „Kënga e nënës” Agim Prodani Agim Shehu
1972 Tonin Tërshana „Erdhi pranvera” Pjetër Gaçi Fatos Arapi
1973 Vaçe Zela „Gjurmët e arta” Kujtim Laro Lirim Deda
1974 Alida Hisku „Vajzat e fshatit tim” Enver Shëngjergji Zhuliana Jorganxhi
1975 „Buka e duarve tona” Kujtim Laro Xhevahir Spahiu
1976 Vaçe Zela „Nënë moj do pres gërshetin” Avni Mula Hysni Milloshi
1977 „Gonxhe në pemën e lirisë” Limoz Dizdari Robert Shvarc
Zhuliana Jorganxhi
1978 Gaqo Çako „Këputa një gjethe dafine” Xhevahir Spahiu
1979 Zeliha Sina
Liljana Kondakçi
Aferdita Zonja
„Festë ka sot Shqipëria” Agim Prodani Zhuliana Jorganxhi
1980 Vaçe Zela „Shoqet tona ilegale”
1981 Ema Qazimi „Krenari e brezave” Feim Ibrahimi Gjoke Beci
1982 Marina Grabovari „Një djep në barrikadë” Avni Mula Hysni Milloshi
1983 Tonin Tërshana „Vajzë moj, lule moj” Luan Zhegu Adelina Balashi
1984 Gëzim Çela
Nertila Koka
„Çel si gonxhe dashuria” Vladimir Kotani Arben Duka
1985 Parashqevi Simaku „Në moshën e rinisë”
1986 Nertila Koka „Dy gëzime në një ditë” David Tukiçi Gjoke Beci
1987 Irma Libohova
Eranda Libohova
„Nuk e harroj” Agim Krajka Arben Duka
1988 Parashqevi Simaku „E duam lumturinë” Pirro Çako Agim Doçi
1989 Frederik Ndoci
Manjola Nallbani
Julia Ndoci
„Toka e diellit” Aleksander Peçi Xhevahir Spahiu
1990 Anita Bitri „Askush s’do t'a besojë” Flamur Shehu Jorgo Papingji
1991 Ardit Gjebrea „Jon” Ardit Gjebrea Xhankarlo Milone
Zhuliana Jorganxhi
1992 Aleksandër Gjoka
Manjola Nallbani
Viktor Tahiraj
„Pesha e fatit” Osman Mula Alqi Boshnjaku
1993 Manjola Nallbani „Kur e humba një dashuri” Vladimir Kotani Jorgo Papingji
1994 Mira Konçi „Të sotmen jeto” Shpëtim Saraçi Alqi Boshnjaku
1995 Ardit Gjebrea „Eja” Ardit Gjebrea Xhevahir Spahiu
1996 Elsa Lila „Pyes lotin” Valentin Veizi Enrjeta Sina
1997 „Larg urrejtjes” Alqi Boshnjaku
1998 Albërie Hadërgjonaj „Mirësia dhe e vërteta” Luan Zhegu Arben Duka
1999 Aurela Gaçe „S’jam tribu” Adrian Hila Jorgo Papingji
2000 Rovena Dilo „Ante i tokës sime” Ardit Gjebrea
Alfred Kaçinari
Rovena Dilo
2001 Aurela Gaçe „Jetoj” Adrian Hila Jorgo Papingji
2002 Mira Konçi „Brënda vetes më merr” Shpëtim Saraçi Pandi Laço
2003 Anjeza Shahini Imazhi yt Edmond Zhulali Agim Doçi
2004 Ledina Çelo Nesër shkoj Adrian Hila Pandi Laço
2005 Luiz Ejlli „Zjarr e ftohtë” Klodian Qafoku Florian Kondi
2006 Frederik i Aida Ndoci Balada e gurit Adrian Hila Pandi Laço
2007 Olta Boka Zemrën e lamë peng
2008 Kejsi Tola Më merr në ëndërr Edmond Zhulali Agim Doçi
2009 Juliana Pasha Nuk mundem pa ty Ardit Gjebrea Pirro Çako
2010 Aurela Gaçe Kënga ime Shpëtim Saraçi Sokol Marsi
2011 Rona Nishliu Suus Florent Boshnjaku Rona Nishliu
2012 Adrian Lulgjuraj i Bledar Sejko Identitet Bledar Sejko Eda Sejko
2013 Herciana Matmuja „Zemërimi i një nate” Genti Lako Jorgo Papingji

Wyniki w Konkursie Piosenki Eurowizji[edytuj | edytuj kod]

Rok Artysta Piosenka Język Półfinał Finał
2004 Anjeza Shahini The Image of You angielski 4 7
2005 Ledina Çelo Tomorrow I Go 16
2006 Luiz Ejlli „Zjarr e ftohtë” albański 14
2007 Frederik Ndoci Hear My Plea albański
angielski
17
2008 Olta Boka Zemrën e lamë peng albański 9 16
2009 Kejsi Tola Carry Me in Your Dreams angielski 7 17
2010 Juliana Pasha It's All About You 6 16
2011 Aurela Gaçe Feel the Passion angielski
albański
14
2012 Rona Nishliu Suus albański 2 5
2013 Adrian Lulgjuraj i Bledar Sejko Identitet 15
2014 Herciana Matmuja „One Night's Anger” angielski 15

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]