Gazownia przy ul. Grobla w Poznaniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gazownia miejska
Obiekt zabytkowy nr rej. 241 z 8 grudnia 1982
Widok z mostu św. Rocha
Widok z mostu św. Rocha
Państwo  Polska
Miejscowość Poznań
Adres ul. Grobla 15
Rozpoczęcie budowy 1853
Ukończenie budowy 1908
Położenie na mapie Poznania
Mapa lokalizacyjna Poznania
Gazownia miejska
Gazownia miejska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gazownia miejska
Gazownia miejska
Ziemia 52°24′14″N 16°56′34″E/52,403889 16,942778
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Widok z ul. Grobla

Gazownia miejska w Poznaniu na warcianej wyspie Grobla. Pierwsze prace budowlane rozpoczęto w 1853 roku[1]. Jej projektantem, na zlecenie nadburmistrza Eugena Naumanna był brytyjski architekt John Moore. Rozruch aparatury do produkcji gazu z węgla kamiennego nastąpił 14 listopada 1856, a pierwsze dostawy gazu zaopatrywały 414 miejskich latarni podłączonych do instalacji. Już po roku działalności gazownia zaopatrywała około 1500 odbiorców.

Węgiel początkowo dostarczany był z Anglii statkami do Szczecina, gdzie przeładowywano go na barki, które dostarczały go do gazowni, jednak po wybudowaniu linii kolejowej do Wrocławia węgiel zaczęto sprowadzać ze Śląska koleją. Zbudowano nawet specjalną bocznicę z Garbar przez Chwaliszewo, Czartorię na Groblę.

Początkowo prężnie rozwijający się zakład na przełomie XIX i XX wieku przeżywał trudności związane z konkurencją energii elektrycznej, jednak po odzyskaniu przez Polskę niepodległości zakład ponownie zmodernizowano, prowadząc jednocześnie szeroko zakrojoną akcję reklamową. W wyniku tych działań 96% mieszkańców w 1939 roku korzystała z gazu wytwarzanego w miejskiej gazowni, a łączna długość sieci wynosiła 250 km.

W latach powojennych w budynkach gazowni działała pracownia architektoniczna Jana Cieślińskiego, w której zatrudnieni byli m.in. Jerzy Liśniewicz, Jan Węcławski, Adam Hahn i Zdzisław Podoski. Powstały tu projekty budynków mieszkalnych na Komandorii, Dębcu oraz w centrum miasta (ulice Wodna i Klasztorna). Z pracowni powstała późniejsza Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych[2].

W 1966 uruchomiono drugą gazownię na Głównej, która została jednak wkrótce zdemontowana i sprzedana do Chin. Miało to związek z doprowadzeniem w 1970 roku do Poznania gazociągu dostarczającego gaz ziemny. Przejście na nowe paliwo, sprawiło, że po 117 latach działalności, w 1973 roku, wygaszono gazownię, a znajdujące się na jej terenie obiekty zaczęły pełnić funkcję dystrybucyjną.

Obecnie terenem zarządza Wielkopolska Spółka Gazownictwa Sp. z o.o., który stopniowo odnawia budynki starej gazowni.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. KOBIDZ - rejestr zabytków nieruchomych z 14 stycznia 2010
  2. Henryk Marcinkowski, Witold Milewski, Edmund Pawłowicz, Regina Pawuła-Piwowarczyk, Zygmunt Skupniewicz, Lidia Wejchert, Projekt - Miasto. Wspomnienia poznańskich architektów 1945-2005, Wydawnictwo Miejskie Posnania, Poznań, 2013, s.41, ISBN 978-83-7768-069-8

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]