Karczmiska (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Gmina Karczmiska)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Karczmiska
gmina wiejska
Herb Flaga
Herb gminy Flaga gminy
Województwo lubelskie
Powiat opolski (województwo lubelskie)
Wójt Janusz Goliszek (2010)
Powierzchnia 95,21 km²
Ludność (2004)
 • liczba ludności
 • gęstość

6272
65,9 osób/km²
Strefa numeracyjna 81
Tablice rejestracyjne LOP
Położenie gminy na mapie województwa
Lub Opolski Karczmiska.png
TERYT 0612032
Urząd gminy
24-310 Karczmiska Pierwsze
ul. Centralna 17 
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa gminy
Biuletyn Informacji Publicznej gminy

Karczmiskagmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie opolskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie lubelskim.

Siedziba gminy to Karczmiska Pierwsze (od 30 grudnia 1999 do ?? pod nazwą Karczmiska).

Według danych z 30 czerwca 2004[1] gminę zamieszkiwały 6272 osoby.

Karczmiska zwane pierwotnie "Krampą" zostały łącznie z Wietrzną Górą (później Kazimierzem Dolnym), nadane w 1181 roku przez Kazimierza Sprawiedliwego Norbertynkom Zwierzynieckim spod Krakowa i odtąd ciąg własnościowy układał się podobnie jak w Kazimierzu.

Wieś Karczmiska należała do starostwa Kazimierskiego i łącznie z nim w XV wieku była własnością rodziny Ostrowskich. W XVI i do połowy XVII wieku przeszła w posiadanie rodziny Firlejów, po czym kolejno: Lubomirskich, Radziwiłłów, Sanguszków i Sapiehów.

Żaden z tych utytułowanych rodów nie posiadał tu nigdy swojej siedziby rezydencjonalnej. Istniał tu natomiast folwark starościński zamieszkiwany przez kolejnych dzierżawców rekrutujących się spośród średniej szlachty. W skład folwarku wchodził budynek rezydencjonalny oraz drewniane zabudowania folwarczne. Po rozbiorach upadła instytucja starostw, które jako królewszczyzny przeszły na rzecz skarbu państwa.

W 1819 roku Królestwo dokonało transakcji z ks. Anną z Sapiehów Sanguszkową II voto Sewerynową Potocką, która za swoje dobra (Szydłowiec i Orańsko) otrzymała za dopłatą dawne starostwa kazimierskie i wąwolnickie, w tym także Karczmiska.

W 1829 roku dobra te odkupił od niej ks. Adam Czartoryski z pobliskich Puław, któremu jednak rząd carski skonfiskował je w 1832 roku za czynny udział w Powstaniu listopadowym. Później starostwo nabyli Wesselowie. W 1908 roku spadkobiercy sprzedali Karczmiska Romualdowi, Zbigniewowi Strażycowi. W trzy lata później właściciel rozprzedał znaczną część gruntów, z których utworzono 60 kolonii.

W drugiej połowie XIX wieku na terenie gminy miały miejsce wystąpienia chłopów walczących o ziemię i serwituty. W 1861 mieszkańcy Karczmisk odmówili odrabiania pańszczyzny, a w 1903 wniesienia składki szkolnej.

Od 1917 roku majątek prowadzi wdowa po Zbigniewie, a następnie przejmują go dzieci Stanisław Stażyc i jego siostra Janina za Wincentym Radyszkiewiczem. Nowy właściciel mieszkający w pałacyku dokonał rozbudowy dworu Wesslów.

Po wyzwoleniu majątek rozparcelowano na mocy Reformy Rolnej.

Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Według danych z roku 2002[2] gmina Karczmiska ma obszar 95,21 km², w tym:

  • użytki rolne: 72%
  • użytki leśne: 22%

Gmina stanowi 11,84% powierzchni powiatu.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 30 czerwca 2004[1]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 6272 100 3128 49,9 3144 50,1
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
65,9 32,9 33


Sołectwa[edytuj | edytuj kod]

Bielsko, Chodlik, Głusko Małe, Górki, Jaworce-Mieczysławka, Karczmiska Pierwsze, Karczmiska Drugie, Głusko Duże-Kolonia, Wolica-Kolonia, Uściąż-Kolonia, Noworąblów, Słotwiny, Uściąż, Wolica, Wymysłów, Zaborze, Zagajdzie.

Miejscowość bez statusu sołectwa: Głusko Duże, Zaborze-Kolonia.

Sąsiednie gminy[edytuj | edytuj kod]

Kazimierz Dolny, Łaziska, Opole Lubelskie, Poniatowa, Wąwolnica, Wilków

Przypisy