Goździk ogrodowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Goździk ogrodowy
Gartennelke 1.jpg
Systematyka[1].
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd goździkowce
Rodzina goździkowate
Rodzaj goździk
Gatunek goździk ogrodowy
Nazwa systematyczna
Dianthus caryophyllus L.
Sp. pl. 1:410. 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Odmiana ogrodowa
Odmiana o pełnych kwiatach

Goździk ogrodowy (Dianthus caryophyllus L.) – gatunek rośliny jednorocznej lub dwuletniej, należący do rodziny goździkowatych. Pochodzi z południowej Europy (Dalmacja[2]). W Polsce nie występuje w stanie dzikim, jest natomiast często uprawiany jako roślina ozdobna[3]. Uprawiany był już od czasów starożytnych[4]. Oprócz typowej formy gatunku uprawiane są liczne mieszańce z innymi gatunkami[3].

Torebki z nasionami

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Roślina darniowa tworząca luźne kępki o wysokości 40-80 cm. Cały pęd pokryty jest woskiem i ma sinozielony kolor.
Łodyga
Wzniesiona, rozgałęziająca się, sztywna, naga. Tworzy kolanka, w których wyrastają liście. W kolankach tych łatwo dochodzi do złamania łodygi.
Liście
Ulistnienie naprzeciwległe. Liście lancetowate, całobrzegie, ostro zakończone, bez przylistków, o szerokości do 2-10 mm. Są zrośnięte nasadami i podobnie jak łodyga pokryte woskiem.
Kwiaty
Na łodydze wyrasta jeden lub kilka tylko silnie i przyjemnie pachnących dużych kwiatów w kolorze białym, różowym ,czerwonym i ich odcieniach[4]. Zielony lub fioletowo nabiegły, cylindryczny kielich składa się z 5 zrośniętych działek i jest 2-4 razy dłuższy od łusek podkielichowych. Korona u typowego gatunku składa się z 5 czerwonych, ząbkowanych płatków, wewnątrz niej 1 słupek i 10 pręcików[2]. Kwiaty kwitną od czerwca do września.
Owoc
Torebka otwierająca się 4-ząbkami. Nasiona drobne, liczne.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Uprawiany jako roślina ozdobna, zwykle na kwiat cięty, lub na rabatach[5].. W szklarniach uprawiany jest przez cały rok. W uprawie znajdują się liczne kultywary o różnych barwach. Uprawne odmiany zazwyczaj posiadają pełne kwiaty w różnych kolorach, również wielobarwne. Dzieli się je na 2 grupy[5]:

    • goździki powtarzające kwitnienie, np. odmiana `Tige de Fer` (zimotrwała), `Chabaud`,
    • goździki nie powtarzające kwitnienia, m.in. odmiany : `Grenadin`, `Malmaison`.

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Wymaga słonecznych stanowisk i gliniasto-piaszczystych gleb o stałej wilgotności[5]. Uprawiany jest przeważnie z nasion, czasami przez podział bryły korzeniowej. W gruncie może być uprawiany jako roślina jednoroczna, lub dwuletnia[5]. Przy uprawie jednorocznej nasiona wysiewa się do półciepłego inspektu w marcu i wysadza na stałe miejsce na początku maja w rozstawie 20-25 x 25-30 cm[5]. Przy uprawie dwuletniej nasiona wysiewa się do gruntu od maja do czerwca, siewki wymagają pikowania gdy mają 3-4 liście[5]. Do gruntu wysadza się pod koniec lipca lub z początkiem sierpnia. Zakwitają następnego roku[5]

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Caryophyllales (ang.). Angiosperm Phylogeny Website, 2001–. [dostęp 2009-10-07].
  2. 2,0 2,1 Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
  3. 3,0 3,1 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  4. 4,0 4,1 zbiorowe: Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 978-3-8331-1916-3.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 Bolesław Chlebowski, Kazimierz Mynett: Kwiaciarstwo. Warszawa: PWRiL, 1983. ISBN 83-09-00544-X.