Groszek szerokolistny
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Groszek szerokolistny | |||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Systematyka[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Domena | eukarionty |
||||||||||||||||||||||||||||||
| Królestwo | rośliny |
||||||||||||||||||||||||||||||
| Klad | rośliny naczyniowe |
||||||||||||||||||||||||||||||
| Klad | Euphyllophyta |
||||||||||||||||||||||||||||||
| Klad | rośliny nasienne |
||||||||||||||||||||||||||||||
| Klasa | okrytonasienne |
||||||||||||||||||||||||||||||
| Klad | dwuliścienne właściwe |
||||||||||||||||||||||||||||||
| Rząd | bobowce |
||||||||||||||||||||||||||||||
| Rodzina | bobowate |
||||||||||||||||||||||||||||||
| Rodzaj | groszek |
||||||||||||||||||||||||||||||
| Gatunek | groszek szerokolistny |
||||||||||||||||||||||||||||||
| Nazwa systematyczna | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Lathyrus latifolius L. Sp. pl. 2:733. 1753 |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Synonimy | |||||||||||||||||||||||||||||||
|
Lathyrus purpureus Gilib.[2] |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Kategoria zagrożenia | |||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
 Systematyka w Wikispecies |
|||||||||||||||||||||||||||||||
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|||||||||||||||||||||||||||||||
Groszek szerokolistny (Lathyrus latifolius L.) – gatunek rośliny zielnej z rodziny bobowatych (motylkowatych). Pochodzi ze środkowej, wschodniej i południowej Europy oraz Afryki Północnej, jest uprawiany w wielu innych rejonach świata[2]. W Polsce występuje bardzo rzadko, opisano tylko kilka jego stanowisk w Niecce Nidziańskiej. Spotykany jest czasami poza tym obszarem, ale tylko jako zdziczały, na stanowiskach synantropijnych.
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
- Łodyga
- Pnąca się lub płożąca, o długości do 2 m, szeroko oskrzydlona szorstkimi na bokach skrzydełkami o szerokości 2-6 mm.
- Liście
- Wszystkie z jedną parą listków i przylistkami o szerokości łodygi, lub co najwyżej dwukrotnie węższymi. Listki są eliptyczne lub szerokoeliptyczne, mają zaokrąglone wierzchołki z małym koniuszkiem i 5 wyraźnych podłużnych nerwów. Ogonki liściowe są oskrzydlone równie szeroko jak łodyga. Liście zakończone są mocnymi, rozgałęzionymi wąsami czepnymi.
- Kwiaty
- Zebrane w (3)6-20(25)-kwiatowe wzniesione grono na sztywnej szypule, dużo dłuższej od liści, z kąta których wyrasta. Kwiaty motylkowe, duże, bezwonne, o długości 2-2,5 cm, wyrastające na szypułkach o długości 5-9 mm. Są różowe, mają brunatnoczerwony na grzbiecie i szeroko otwarty żagielek i zielonawą łódeczkę. Kielich o ząbkach szerokolancetowatych, w górnej połowie zwężających się i zaostrzonych.
Biologia ekologia [edytuj]
- Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od czerwca do sierpnia, jest owadopylna. Nadziemne pędy na ogół przemarzają podczas zimy, ale roślina na wiosnę odtwarza nowe pędy z dużego i głębokiego korzenia[3]
- Siedlisko: murawy kserotermiczne, słoneczne zarośla, pola uprawne (szczególnie uprawy lucerny i zboża) oraz siedliska ruderalne. Roślina światłolubna, rośnie na miejscach suchych i ciepłych. Hemikryptofit. Jej populacja w okolicach Pińczowa liczyła w 2000 dwa skupienia po kilkanaście osobników w każdym.
- Liczba chromosomów 2n=14[4].
Zagrożenia i ochrona [edytuj]
Roślina objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową. Głównym dla niej zagrożeniem jest zarastanie drzewami i krzewami, lub zaorywanie muraw, w których występuje. Gatunek umieszczony w Polskiej Czerwonej Księdze Roślin jako narażony na wymarcie (kategoria zagrożenia EN)[5].
Zastosowanie i uprawa [edytuj]
- Zastosowanie. Ze względu na swoje ładne kwiaty jest uprawiany jako roślina ozdobna. Uprawiany jest na rabatach i na kwiat cięty, na altanach, balkonach, pergolach. Idealnie nadaje się na osłonę dobrze oświetlonych ścian i ogrodzeń.
- Uprawa. Wymaga słonecznego stanowiska i żyznej gleby. Uprawia się go z nasion, które wysiewa się późną jesienią lub wczesną wiosną wprost do gruntu. Odmiany wysokie pnące, wymagają podpór. W okresie tworzenia się pąków kwiatowych i kwitnienia wskazane jest podlewanie i nawożenie.
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website/Fabaceae (ang.). 2001–. [dostęp 2009-09-23].
- ↑ 2,0 2,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-12].
- ↑ Ogrodniczka.pl - Twój cudowny ogród - rośliny ogrodowe, na działce i domowe. [dostęp 2010-02-22].
- ↑ Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- ↑ K. Zarzycki, R. Kaźmierczakowa: Polska Czerwona Księga Roślin. Kraków: IB PAN, 2001. ISBN 83-85444-85-8.
Bibliografia [edytuj]
- Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
- Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wyd., 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.
