Grzeszny żywot Franciszka Buły
| Grzeszny żywot Franciszka Buły | |
| Gatunek | obyczajowy |
| Data premiery | 5 września 1980 |
| Kraj produkcji | Polska |
| Czas trwania | 98 min |
| Reżyseria | Janusz Kidawa |
| Scenariusz | Janusz Kidawa |
| Główne role | Andrzej Grabarczyk Mirosław Krawczyk Adam Baumann Urszula Benkartek |
| Muzyka | Zygmunt Zgraja |
| Zdjęcia | Zdzisław Kaczmarek |
| Scenografia | Jerzy Muller |
| Kostiumy | Elżbieta Krywsza, Krystyna Wiśniewska |
| Montaż | Agnieszka Bojanowska, Eugeniusz Dmitroca |
| Produkcja | Zespół Filmowy Silesia |
| Nagrody | FPFF Nagroda Główna Jury (1980) |
Grzeszny żywot Franciszka Buły – film polski w reżyserii Janusza Kidawy, zrealizowany w 1980, próbuje utrwalić w fabularnej fikcji obyczajowość polskiego Śląska[1].
Film opowiada o losach mieszkańców Górnego Śląska w okresie dwudziestolecia międzywojennego. Przedstawia realia tamtych lat - podział Górnego Śląska granicą polsko-niemiecką, problemy górnośląskich górników, strajki i kryzys gospodarczy. Tytułowy bohater, Franciszek Buła, z powodu panującej w rodzinie biedy po śmierci ojca w wieku 15 lat podejmuje pracę w kopalni. Tam styka się z komunistycznym agitatorem, zostaje przez niego zaproszony na spotkanie z delegatem z Warszawy. Zostaje aresztowany za związki z komunistami i posądzenie o kradzież. Trafia do więzienia, w międzyczasie umiera jego matka. Po wyjściu na wolność trudni się przemytem, nielegalnym wydobyciem węgla z biedaszybów, w końcu postanawia zostać elwrem - członkiem trupy wędrownych artystów, połączenia cyrku, kabaretu i kapeli miejskiej, utrzymujących się z datków za występy na górnośląskich podwórkach. W obliczu zbliżającej się wojny, trupa Franciszka Buły postanawia przeznaczyć zarobione pieniądze na zakup karabinu maszynowego dla polskiej armii. W ostatnim geście protestu Franciszek i jego kamraci oddają mocz na witające Niemców graniczne hasło.
W filmie wystąpiło wielu naturszczyków, a dialogi w całości prowadzone są po śląsku.
Obsada aktorska[edytuj]
- Andrzej Grabarczyk - Franciszek Buła
- Jarosław Antonik - Franciszek Buła w dzieciństwie
- Jerzy Cnota - Wilek Lizoń, konferansjer Elwrów
- Mirosław Krawczyk - Stanik
- Adam Baumann - "Zagłebiak"
- Henryk Stanek - Gajda
- Henryk Skolik - brat Gajdy
- Tadeusz Chrostek - żongler
- Ginter Benkartek - fakir
- Urszula Benkartek - Hejdla, córka fakira
- Irena Moczygęba - Pina
- Dorota Wdowik - Marika
- Halina Wyrodek - matka Buły
- Marian Dziędziel - ojciec Buły
- Jerzy Kuczera - Edik Grossbaum
- Grażyna Szapołowska - dwie role: matka Kariny, dorosła Karina
- Andrzej Mrożewski - pan de Berg
- Janina Pustówka - Starka
- Magdalena Scholl - Karina w dzieciństwie
- Andrzej Skupiński - górnik Brzuska
- Bolesław Abart - oficer niemiecki
- Michał Leśniak - szynkarz Ondrejko
- Marian Łącz - Ficek
- Tadeusz Madeja - nauczyciel
- Wiesław Wójcik - mężczyzna na pogrzebie ojca Buły
- Jan Bógdoł - celnik
- Czesław Magnowski - widz
- Jacek Bryniarski
- Lucjan Czerny
- Bożena Gazewska
- Władysław Gluch
- Antoni Gryzik
- Jan Klemens
- Ambroży Klimczak
- Elżbieta Laskiewicz
- Marta Ławińska
- Beata Maj
- Jan Mayzel
- Henryk Maruszczyk
- Jerzy Siwy
- Bogdan Zieliński
Przypisy
- ↑ Grzeszny żywot Franciszka Buły, filmweb.pl, [dostęp 11.06.2009]
