Grażyna Szapołowska

Grażyna Szapołowska
Grażyna Szapołowska, 2008
Data i miejsce urodzenia	19 września 1953 Bydgoszcz, Polska
Zawód	Aktorka
Lata aktywności	od 1977
Nagrody Orzeł najlepsza rola kobieca za Pan Tadeusz (2000) Nagroda na FPFF w Gdyni za pierwszoplanową rolę kobiecą w Krótkim filmie o miłości na 13. FPFF
Odznaczenia
Galeria ilustracji w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Strona internetowa
Profil w bazie IMDb
Profil w bazie filmpolski.pl
Profil w bazie e-teatr.pl
Profil w bazie Filmweb.pl
Profil w bazie Stopklatka.pl

Grażyna Szapołowska (2005)

Grażyna Szapołowska (ur. 19 września 1953 w Bydgoszczy) – polska aktorka filmowa, teatralna i telewizyjna, w latach 1977–1984 i 2004–2011 aktorka Teatru Narodowego w Warszawie.

Szapołowska weszła w otwarty konflikt ze środowiskiem aktorów skupionych wokół Teatru Narodowego w Warszawie. Powodem konfliktu z dyrektorem teatru Janem Englertem był wybór programu telewizyjnego i udział w telewizyjnym show. W kwietniu ubiegłego roku aktorka nie przyszła na spektakl. Podobno zgłaszała w teatrze, iż w tym czasie musi wziąć udział w programie telewizyjnym, ale nikt nie przychylił się do jej próśb. Teraz trwa proces Grażyny Szapołowskiej kontra Teatr Narodowy.

Biografia

Po maturze przez dwa lata grała we Wrocławskim Teatrze Pantomimy, w 1977 roku ukończyła warszawską PWST, w latach 1977-1984 występowała w stołecznym Teatrze Narodowym (m.in. rola księżniczki w Śnie srebrnym Salomei Juliusza Słowackiego).

Jeszcze w czasie studiów grywała epizodyczne role w serialach telewizyjnych (m.in. w Czterdziestolatku i w Lalce). Jej debiutem na wielkim ekranie była rola Jagody w polsko-jugosłowiańskim dramacie psychologicznym Zapach ziemi (1977). Wybitną i odważną rolę lesbijki Livii (u boku nagrodzonej w Cannes Jadwigi Jankowskiej-Cieślak) zagrała w 1982 r. w węgierskim filmie Egymásra nézve (Inne spojrzenie). W tym samym roku zagrała obok Jana Nowickiego w Wielkim Szu. Przełom w jej karierze nastąpił jednak w 1983, wraz z występem w popularnej komedii muzycznej Lata dwudzieste... lata trzydzieste... Janusza Rzeszewskiego.

W latach 80. ograniczyła występy w teatrze i skupiła się na pracy w filmie. Współpracowała wówczas z Krzysztofem Kieślowskim, co zaowocowało rolami w Bez końca (1984) oraz Krótkim filmie o miłości (1988). Za kreację w tym ostatnim filmie otrzymała nagrodę Srebrnego Hugo na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Chicago, została też laureatką nagrody za najlepszą rolę kobiecą na 13. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni.

W latach 90. Grażyna Szapołowska stworzyła ważne kreacje m.in. jako matka w Kronikach domowych Leszka Wosiewicza (1997) oraz Telimena w ekranizacji Pana Tadeusza Adama Mickiewicza, w reżyserii Andrzeja Wajdy (1999). Rola Telimeny została nagrodzona Polską Nagrodą Filmową – Orłem za najlepszą rolę kobiecą w 2000 roku.

W 1997 podczas Festiwalu Gwiazd w Międzyzdrojach odcisnęła dłoń na Promenadzie Gwiazd. W 2003 r. została uhonorowana umieszczeniem tablicy z odlewem podpisu w Alei Gwiazd na Rynku Staromiejskim w Toruniu, przed Dworem Artusa.

Aktorka występowała także za granicą, głównie w filmach węgierskich, włoskich i niemieckich. Grażyna Szapołowska występowała również na scenie jako interpretatorka piosenki aktorskiej. W 2005 roku wydała zbiór opowiadań pt. Pocałunki. W 2008 wzięła udział w III edycji programu telewizyjnego Jak oni śpiewają. W 2011 aktorka zasiadła w jury programu TVP2 Bitwa na głosy. W kwietniu 2011 Grażyna Szapołowska została zwolniona dyscyplinarnie z Teatru Narodowego w Warszawie przez Jana Englerta, po tym jak nie stawiła się na spektakl z powodu udziału w nagraniu telewizyjnym.

Wybrana filmografia

• 1974: Telefon (film z cyklu Najważniejszy dzień życia) jako studentka Wrońska
• 1975-1976: Czterdziestolatek (serial tv) w odcinku 12 jako inżynier Nowowiejska i w odcinku 15
• 1977: Lalka (serial telewizyjny) w odcinku "Damy i kobiety" jako kobieta na koncercie Molinariego (gościnnie)
• 1977-1978: Parada oszustów (cykl filmowy) jako Gizena Vickenholle, jako narzeczona i wspólniczka Trzpila, jako Doris Whitestone
• 1977: Zapach ziemi ("Miris zemlje", prod. Polska-Jugosławia) jako Jagoda
• 1978: Osiemdziesięciu huzarów ("80 huszar", prod. Węgry) jako Pola
• 1978: Wielki podryw (w noweli tytułowej) jako Mariola, znajoma Mundiego
• 1979-1981: Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy (serial tv) jako Katarzyna Rymkiewicz potem Frankowska, żona Józefa
• 1979: Hotel klasy lux jako znajoma Wojtana
• 1980: Grzeszny żywot Franciszka Buły dwie role: jako matka Kariny i dorosła Karina
• 1980: Przed odlotem jako inżynier Ewa Wojtowicz
• 1981: 07 zgłoś się jako prostytutka Lidia Dorecka w odc. 14 ("Hieny")
• 1981: Wielka majówka jako panienka w "Victorii"
• 1982: Inne spojrzenie ("Egymasra nezve", prod. Węgry) jako Lívia Horváth
• 1982: Wielki Szu jako żona Wielkiego Szu
• 1982: Bluszcz jako Ewa, przyjaciółka Kingi
• 1983: Fort 13 jako żona
• 1983: Lata dwudzieste... lata trzydzieste... jako Liza
• 1984: Płatki, kwiaty, wieńce ("Szirmok, virágok, koszoruk", prod. Węgry) jako żona Ferenca
• 1984: Bez końca jako Urszula Zyro
• 1984: Przyspieszenie jako aktorka Grażyna/Script girl
• 1984: W starym dworku, czyli niepodległość trójkątów jako Aneta Wasiewicz-Nevermore
• 1985: Z wizytą u Van Gogha ("Besuch bei Van Gogh", prod. NRD) jako Marie Grafenstein
• 1985: Medium jako nauczycielka Luiza Skubiejska
• 1985: Nadzór jako Wychowawczyni Kinga Peltz
• 1986: Magnat jako Marisca
• 1986: Komediantka jako Nicoletta
• 1986: Biała wizytówka jako Marisca
• 1986: Cudowne dziecko jako matka Michała
• 1987: Komediantka jako aktorka "Nicoleta" Śmiłowska
• 1987: Zagon (prod. ZSRR, Syria) jako Clare Ridgeway
• 1987: Pierwsze spotkanie – ostatnie spotkanie ("Pierwaja wstriecza, posliednaja wstriecza", prod. ZSRR) jako piosenkarka kabaretowa
• 1987: Tabu jako matka
• 1988: Krótki film o miłości jako Magda
• 1988: Pomiędzy wilki jako Denis, partnerka Leguta
• 1988: Hanussen jako Valery de la Meer
• 1989: Opowieść o "Dziadach" Adama Mickiewicza. Lawa jako Anioł
• 1990: Seszele jako pani Grażyna
• 1991: Żegnaj, cudzoziemko (Lebewohl, Fremde) jako Karin
• 1992: Piękna nieznajoma (Prekrasnaya neznakomka) jako nieznajoma
• 1993: Plac Hiszpański (Piazza di Spagna) jako Armida de Tolle
• 1997: Kroniki domowe jako matka
• 1997: Brat naszego Boga jako Helena Modrzejewska
• 1999: Pan Tadeusz jako Telimena
• 1999-2005: Lokatorzy jako Marta Wójcicka (2003)
• 1999: Siedlisko jako aktorka
• 2000: Ostatnie kwadry jako matka
• 2005: Ewa paliła Camele jako Ewa Braun
• 2005: Karol. Człowiek, który został papieżem jako Brigitte Frank
• 2006: Kochaj mnie, kochaj! jako Danuta
• 2006: Tylko mnie kochaj jako matka Julii
• 2007: Ryś jako sprzątaczka
• 2008: Nie kłam, kochanie jako matka Marcina
• 2009: Zamiana jako Mama Luśki
• 2010: Różyczka jako Roma
• 2010: Trick jako Markiewiczowa
• 2011: Polnische Ostern jako Irena Blaszczykowski
• 2011: 1920 Bitwa Warszawska jako Korwin-Piotrowska
• 2011: Pokaż kotku, co masz w środku jako Zofia
• 2011: Układ Warszawski jako Róża Jackowska, narzeczona Antoniego Rylskiego "Łapy"
• 2011: Rezydencja jako Urszula Podhorecka

Spektakle Teatru Telewizji (wybrane)

• 2008: Pozory mylą (reż. Janusz Majewski) jako Arabella Lazenby
• 2004: Hamlet (reż. Łukasz Barczyk) jako Gertruda
• 2002: Noc czerwcowa (reż. Andrzej Wajda) jako Ewelina
• 2000: Ostatnie kwadry (reż. Jan Englert) jako matka
• 1999: Spór (reż. Marcin Ziębiński) jako Erminia
• 1998: Edith i Marlene (reż. Márta Mészáros) jako Marlene Dietrich
• 1998: Disneyland (reż. Filip Zylber) jako Helena

Odznaczenia

• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2003)
• Złoty Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis (2005)

Nagrody filmowe

• 2011: Nagroda "Złota Kaczka" za rolę w filmie "Magnat w kategorii: najlepsza amantka w historii kina polskiego.
• 2000: Nagroda "Złota Kaczka" w kategorii: najlepsza polska aktorka; za rok 1999.
• 2000: Polskie Nagrody Filmowe "Orły" w kategorii: najlepsza główna rola kobieca; za rok 1999.
• 2000: tytuł "Najsławniejszego Polaka 1999" przyznany w plebiscycie słuchaczy Polskiego Radia.
• 1999: Polskie Nagrody Filmowe "Orły" (nominacja) w kategorii: najlepsza rola kobieca; za rok 1998
• 1997: Odcisk dłoń na Promenadzie Gwiazd w Międzyzdrojach.
• 1992: Nagroda im. Ennio de Flaiano.
• 1989: Nagroda "Srebrny Hugo"przyznana w Chicago.
• 1989: Nagroda "Złota Kaczka" w kategorii: najlepsza polska aktorka; za rok 1988.
• 1988: Najlepsza główna rola kobieca na FPFF Gdynia.
• 1987: Nagroda "Złoty Ekran"za rolę w filmie "Przez dotyk".
• 1986: Nagroda "Gwiazdy Filmowego Sezonu" przyznany na XVI LLF w Łagowie.
• 1986: Nagroda dla najlepszej aktorki festiwalu KSF "Młodzi i Film" w Koszalinie.
• 1986: Nagroda "Złota Kaczka" w kategorii: najlepsza polska aktorka; za rok 1985.
• 1985: Nagroda "Gwiazdy Filmowego Sezonu" przyznany na XV LLF w Łagowie.
• 1985: Nagroda "Złota Kaczka" w kategorii: najlepsza polska aktorka; za rok 1984.

Rodzina

Jest mamą aktorki i reżyserki Katarzyny Jungowskiej.