Halper Lejwik

Halper Lejwik, jid. לײװיק, האַלפּער, właśc. Halperyn Lewi (ur. 25 grudnia 1888 w Igumeniu na dzisiejszej Białorusi, zm. 23 grudnia 1962 w Nowym Jorku) – żydowski poeta i dramaturg piszący w języku jidysz, jeden z najwybitniejszych twórców jidysz działających w Stanach Zjednoczonych.

Wychowywał się w biedzie. Był uczniem jesziwy. Pracował jako malarz pokojowy. Należał do żydowskiej partii socjalistyczno-robotniczej Bund. Był organizatorem wieców i demonstracji między innymi w Mińsku. Aresztowany w 1906 za działalność rewolucyjną został zesłany na Syberię. W tym okresie napisał jedno ze swoich największych dzieł Di kejnt fun mosziech (Kajdany Mesjasza). Z zesłania zbiegł w 1913 i przedostał się do Stanów Zjednoczonych gdzie na stałe osiadł. W 1921 napisał głośny dramat Der Golem oparty na żydowskiej legendzie o golemie utrzymany w klimacie mesjańskiej apokalipsy, który wystawiany był w teatrach żydowskich na całym świecie. Należał do grupy introspekcjonistów. Po wojnie publikował między innymi w znanym izraelskim kwartalniku „Di Goldene Kejt”. W swojej twórczości podejmował tematykę katorgi syberyjskiej oraz holocaustu.

Wybrana bibliografia autorska

• ąbelar un Heluiz, In Treblinka bin ich niszt gewen (W Treblince nie byłem)
• Der Maharam fun Rutenberg (Rabbi Meir z Rotenberg)
• In kajnems land (Na ziemi niczyjej)
• Oreme meluche (Biedne państwo)
• Szmattes (Klątwy)

Bibliografia

• Hasło Halper Lejwik w internetowej encyklopedii PWN
• Hasło Halper Lejwik w internetowej encyklopedii interia
• Hasło Halper Lejwik w internetowym portaluwiedzy.onet.pl
• Hasło Halper Lejwik na Wiki.artlink.pl
• Encyclopedia of Modern Jewish Culture, Volume 1
• Artykuł „Noc czyta gwizady” na stronie swoje-scrolls.com
• Daniel Kac: Wilno Jerozolimą było. Rzecz o Abrahamie Sutkeverze; z przedmową Czesława Miłosza; Wydawnictwo Pogranicza, 2003, ISBN 83-86872-51-9

Linki zewnętrzne

• Zdjęcie Hallera Lejwika w internetowym portalu informacyjnym rp.pl