III wojna austriacko-turecka
| Wojna austriacko-turecka 1593-1606 Wojny austriacko-tureckie |
|||||||||||||||||
 Wypowiedzenie wojny przez Turków
|
|||||||||||||||||
| Czas | 1593-1606 | ||||||||||||||||
| Terytorium | Wołoszczyzna, Węgry, Bałkany | ||||||||||||||||
| Wynik | Zawarcie pokoju | ||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
 Wojny austriacko-tureckie  |
|---|
|
Wojna austriacko-turecka (1525-1541) - Mohacz (1526) - Tokaj (1527) - Wiedeń (1529) - Güns (1532) - Wojna austriacko-turecka (1566-1568) - Szigetvár (1566) - Wojna austriacko-turecka (1593-1606) - Sziszak (1593) - Mezökeresztes (1596) - Selimbar (1599) - Wojna austriacko-turecka (1663-1664) - Czernowitz (1663) - Szentgotthárd (1664) - Wojna austriacko-turecka (1683-1699) - Wiedeń (1683) - Buda (1684-1686) - Nagyharsány (1687) - Slankamen (1691) - Zenta (1697) - Wojna austriacko-turecka (1716-1718) - Petrovaradin (1716) - Belgrad (1717) - Wojna austriacko-turecka (1735-1739) - Grocka (1739) - Wojna austriacko-turecka (1787-1792) |
III wojna austriacko-turecka (1593-1606) – wojna pomiędzy cesarzem Rudolfem II jako królem Węgier a imperium osmańskim; jeden z serii konfliktów o panowanie na Węgrzech pomiędzy Habsburgami a Turkami.
W 1591 konflikt graniczny pomiędzy bejlerbejem Serbii Hassanem Paszą a banem Chorwacji Tomaszem Erdödym doprowadził do najazdu tego pierwszego na ziemie chorwackie, podlegające królowi węgierskiemu. Cesarz Rudolf II zaprzestał płacenia Turkom trybutu z Węgier. W 1593 armia cesarska pod dowództwem gen. Ruprechta Eggenberga pokonała siły Hassana Paszy pod Šišakiem, a bej zginął w walce.
W 1595 ruszyła wyprawa turecka pod wodzą wielkiego wezyra Sinana Paszy, który miał przywrócić porządek w naddunajskich lennach sułtana. Turcy zostali jednak pokonani w bitwie pod Giurgiu i musieli się wycofać.
W 1595 zmarł sułtan Mehmed III i na tron wstąpił jego syn, Murad III. Nowy, dynamiczny władca poprowadzić nową kampanię na Węgrzech. W 1596 zdobył Eger i pokonał armię arcyksięcia Maksymiliana Habsburga (brata Rudolfa II) w bitwie pod Mezökeresztes. W latach 1597-1600 walki toczyły się ze zmiennym szczęściem, obie strony zajmowały i traciły węgierskie twierdze.
W 1599 hospodar wołoski Michał Waleczny podbił Mołdawię i Siedmiogród tworząc państwo niezależne względem Cesarstwa, Rzeczypospolitej Obojga Narodów i imperium osmańskiego. W 1600 uległ jednak wojskom cesarza w bitwie pod Mirăslău. Mołdawię i Wołoszczyznę zajęli Polacy, a gdy ci się wycofali, wkroczyli tam Turcy. Siedmiogród opanowało wojsko cesarskie. Michał Waleczny, przegnany przez Turków, uciekł do Austrii i uzyskał schronienie u cesarza.
W 1601 w Siedmiogrodzie wybuchło powstanie Zygmunta Batorego przeciw panowaniu Habsburgów i ich polityce kontrreformacji. Zostało stłumione, ale w 1604 wybuchło na nowo pod wodzą Stefana Bocskaya. Powstańcy zwyciężyli w bitwie pod Almosd. Bocskay zawarł z wielkim wezyrem tureckim Lala Mehmedem Paszą układ, na mocy którego sułtan miał przyznać księciu siedmiogrodzkiemu tytuł króla Węgier.
W latach 1603 i 1605 tureckie najazdy dotarły aż na ziemie austriackie i styryjskie. Kolejne sukcesy Turków spowodowały zwrot w polityce Bocskaya. W 1606 podpisał z nowym królem Węgier, Maciejem Habsburgiem (bratem Rudolfa II), pokój w Wiedniu. Na jego mocy Bocskay zrzekł się roszczeń do tytułu królewskiego, zachował Siedmiogród i uzyskał od Habsburgów nowe nabytki na Węgrzech, w tym Tokaj i Szatmar. Habsburgowie zobowiązali się przestrzegać węgierskich praw i wolności religijnych.
W listopadzie 1606 Habsburgowie zawarli z imperium osmańskim pokój w Zsitvatörök. Cesarz miał zapłacić jednorazową kontrybucję, ale został zwolniony z corocznego trybutu. Sułtan przejął zdobyte twierdze Kanizsę i Eger, a Habsburgowie Nograd i Nacz.
Pokój w Zsitvatörök nie uregulował problemów Węgier i nie mógł uchronić ich przed następnymi wojnami. Konflikt istniał tak długo, jak Węgry pozostawały podzielone między króla z rodu Habsburgów, sułtana tureckiego i księcia siedmiogrodzkiego. Sami Węgrzy byli wrogo nastawieni zarówno do cesarzy niemieckich, jak i Turków.
