III wojna austriacko-turecka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wojna austriacko-turecka 1593-1606
Wojny austriacko-tureckie
H. Aachen Allegória.jpg
Wypowiedzenie wojny przez Turków
Czas 1593-1606
Terytorium Wołoszczyzna, Węgry, Bałkany
Wynik Zawarcie pokoju
Strony konfliktu
Ottoman Army1453-1798.png Turcja

Flag of the Crimean Tatar people.svg Chanat Krymski

Dubbele Adelaar door Strohl.jpg Austria

Wappen Königreich Böhmen.png Czechy

Armoiries Saint-Empire monocéphale.png Święte Cesarstwo Rzymskie

Hungary Arms.svg Węgry

Dowódcy
Murad III, Mehmed III Rudolf II Habsburg
Siły
180 000 100 000
Straty
nieznane nieznane
Dubbele Adelaar door Strohl.jpg Wojny austriacko-tureckie TurkishEmblem.svg

Wojna austriacko-turecka (1525-1541) - Mohacz (1526) - Tokaj (1527) - Wiedeń (1529) - Güns (1532) - Wojna austriacko-turecka (1566-1568) - Szigetvár (1566) - Wojna austriacko-turecka (1593-1606) - Sziszak (1593) - Mezökeresztes (1596) - Selimbar (1599) - Wojna austriacko-turecka (1663-1664) - Czernowitz (1663) - Szentgotthárd (1664) - Wojna austriacko-turecka (1683-1699) - Wiedeń (1683) - Buda (1684-1686) - Nagyharsány (1687) - Slankamen (1691) - Zenta (1697) - Wojna austriacko-turecka (1716-1718) - Petrovaradin (1716) - Belgrad (1717) - Wojna austriacko-turecka (1735-1739) - Grocka (1739) - Wojna austriacko-turecka (1787-1792)

III wojna austriacko-turecka (1593-1606) – wojna pomiędzy cesarzem Rudolfem II jako królem Węgier a imperium osmańskim; jeden z serii konfliktów o panowanie na Węgrzech pomiędzy Habsburgami a Turkami.

W 1591 konflikt graniczny pomiędzy bejlerbejem Serbii Hassanem Paszą a banem Chorwacji Tomaszem Erdödym doprowadził do najazdu tego pierwszego na ziemie chorwackie, podlegające królowi węgierskiemu. Cesarz Rudolf II zaprzestał płacenia Turkom trybutu z Węgier. W 1593 armia cesarska pod dowództwem gen. Ruprechta Eggenberga pokonała siły Hassana Paszy pod Šišakiem, a bej zginął w walce.

W 1595 ruszyła wyprawa turecka pod wodzą wielkiego wezyra Sinana Paszy, który miał przywrócić porządek w naddunajskich lennach sułtana. Turcy zostali jednak pokonani w bitwie pod Giurgiu i musieli się wycofać.

W 1595 zmarł sułtan Murad III i na tron wstąpił jego syn, Mehmed III. Nowy, dynamiczny władca poprowadzić nową kampanię na Węgrzech. W 1596 zdobył Eger i pokonał armię arcyksięcia Maksymiliana Habsburga (brata Rudolfa II) w bitwie pod Mezökeresztes. W latach 1597-1600 walki toczyły się ze zmiennym szczęściem, obie strony zajmowały i traciły węgierskie twierdze.

W 1599 hospodar wołoski Michał Waleczny podbił Mołdawię i Siedmiogród tworząc państwo niezależne względem Cesarstwa, Rzeczypospolitej Obojga Narodów i imperium osmańskiego. W 1600 uległ jednak wojskom cesarza w bitwie pod Mirăslău. Mołdawię i Wołoszczyznę zajęli Polacy, a gdy ci się wycofali, wkroczyli tam Turcy. Siedmiogród opanowało wojsko cesarskie. Michał Waleczny, przegnany przez Turków, uciekł do Austrii i uzyskał schronienie u cesarza.

W 1601 w Siedmiogrodzie wybuchło powstanie Zygmunta Batorego przeciw panowaniu Habsburgów i ich polityce kontrreformacji. Zostało stłumione, ale w 1604 wybuchło na nowo pod wodzą Stefana Bocskaya. Powstańcy zwyciężyli w bitwie pod Almosd. Bocskay zawarł z wielkim wezyrem tureckim Lala Mehmedem Paszą układ, na mocy którego sułtan miał przyznać księciu siedmiogrodzkiemu tytuł króla Węgier.

W latach 1603 i 1605 tureckie najazdy dotarły aż na ziemie austriackie i styryjskie. Kolejne sukcesy Turków spowodowały zwrot w polityce Bocskaya. W 1606 podpisał z nowym królem Węgier, Maciejem Habsburgiem (bratem Rudolfa II), pokój w Wiedniu. Na jego mocy Bocskay zrzekł się roszczeń do tytułu królewskiego, zachował Siedmiogród i uzyskał od Habsburgów nowe nabytki na Węgrzech, w tym Tokaj i Szatmar. Habsburgowie zobowiązali się przestrzegać węgierskich praw i wolności religijnych.

W listopadzie 1606 Habsburgowie zawarli z imperium osmańskim pokój w Zsitvatörök. Cesarz miał zapłacić jednorazową kontrybucję, ale został zwolniony z corocznego trybutu. Sułtan przejął zdobyte twierdze Kanizsę i Eger, a Habsburgowie Nograd i Nacz.

Pokój w Zsitvatörök nie uregulował problemów Węgier i nie mógł uchronić ich przed następnymi wojnami. Konflikt istniał tak długo, jak Węgry pozostawały podzielone między króla z rodu Habsburgów, sułtana tureckiego i księcia siedmiogrodzkiego. Sami Węgrzy byli wrogo nastawieni zarówno do władców niemieckich, jak i Turków.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]