Maciej Habsburg

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Maciej I Habsburg
z Bożej łaski uświęcony i wybrany cesarz rzymski, król Niemiec, Węgier, Czech, Dalmacji, Chorwacji, Slawonii, etc. etc. arcyksiążę Austrii, książę Burgundii, Brabancji, Styrii, Karyntii, Karnioli, margrabia Moraw, książę Luksemburga, Górnego i Dolnego Śląska, etc.
Matthias - Holy Roman Emperor (Hans von Aachen, 1625).jpg
Święty Cesarz Rzymski
Okres panowania od 13 czerwca 1612
do 20 marca 1619
Poprzednik Rudolf II Habsburg
Następca Ferdynand II Habsburg
król Węgier
Okres panowania od 1608
do 20 marca 1619
Poprzednik Rudolf II Habsburg
Następca Ferdynand II Habsburg
król Czech
Okres panowania od 1611
do 20 marca 1619
Poprzednik Rudolf II Habsburg
Następca Ferdynand II Habsburg
arcyksiążę Austrii
Okres panowania od 1608
do 20 marca 1619
Poprzednik Rudolf II Habsburg
Następca Ferdynand II Habsburg
Dane biograficzne
Dynastia Habsburgowie
Urodziny 24 lutego 1557
Śmierć 20 marca 1619
Ojciec Maksymilian II Habsburg
Matka Maria Habsburg
Żona Anna Habsburg
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Maciej Habsburg (ur. 24 lutego 1557 w Wiedniu, zm. 20 marca 1619 w Wiedniu) — król Węgier (jako Maciej II) oraz arcyksiążę Austrii w latach 1608–1619, Czech w latach 1611–1619, cesarz w latach 1612–1619 z dynastii Habsburgów.

Syn cesarza Maksymiliana II Habsburga. Brat cesarza Rudolfa II i namiestników hiszpańskich Niderlandów Ernesta i Albrechta VII oraz wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego Maksymiliana III.

W 1593 roku jego starszy brat, cesarz Rudolf II Habsburg mianował go gubernatorem Austrii. Maciej Habsburg przy tej okazji poznał biskupa Wiednia, późniejszego kardynała Melchiora Klesla, i który w później został jego głównym doradcą. W obliczu postępującej choroby psychicznej Rudolfa II, 25 kwietnia 1606 roku zjazd rodziny Habsburgów zadecydował o przekazaniu Maciejowi władzy na Węgrzech. W czerwcu 1606 zawarł ugodę z opozycją węgierską, na mocy której zgodził się przestrzegać na Węgrzech wolności religijnej i przywilejów szlacheckich, a księciem Siedmiogrodu mianował Stefana Bocksayego. Tym sposobem uspokoił sytuację w kraju i zakończył trwającą od 1604 roku uciążliwą rebelię magnacką. Królem Węgier został oficjalnie 2 lata później. 11 listopada 1606 roku podpisał z Turkami Osmańskimi kompromisowy pokój w Zsitvatörök, który nie dawał Habsburgom nowych nabytków terytorialnych, ale zwalniał ich z trybutu na rzecz sułtana. Tym samym zakończył wieloletnią wojnę z Turkami na Węgrzech. Ponieważ Rudolf II nie chciał zgodzić się na takie warunki traktatu, Maciej porozumiał się ze stanami austriackimi i odsunął brata od władzy. W czerwcu 1608 roku bracia zawarli ugodę w Lieben, na mocy której Maciej otrzymał władzę w Austrii i na Morawach, a ponadto koronował się oficjalnie na króla Węgier.

Cesarzem został po śmierci brata w 1612 roku. W swoich rządach opierał się na poradach Klesla, którego w 1611 roku postawił na czele swojej Tajnej Rady, czyli kolegium doradców. Początkowo starał się łagodzić spory religijne tak w Niemczech, jak i w krajach dziedzicznych jednak dążenie do wzmocnienia władzy monarszej w krajach dziedzicznych wywołało zdecydowany opór szlachty, a zniechęcony Maciej w końcu przestał wysłuchiwać skarg protestantów. W ten sposób jego rządy pogłębiły antagonizmy wyznaniowe w krajach habsburskich i doprowadziły do wojny trzydziestoletniej, której bezpośrednią przyczyną była defenestracja praska, do której doszło w praskim zamku na Hradczanach. W marcu 1617 roku zawarł porozumienie z pozostałymi członkami rodziny Habsburgów (w tym królem hiszpańskim Filipem III), w wyniku którego następcą Macieja został jego kuzyn, fanatyczny katolik, książę Styrii Ferdynand. W 1617 roku oddał realną władzę na rzecz Ferdynanda w Czechach, a rok później na Węgrzech. Do śmierci pozostał cesarzem i władcą Austrii.

Maciej razem ze swoją żoną ufundowali w Wiedniu Kościół Kapucynów wraz z Kryptą Cesarską, gdzie chcieli być pochowani, a która została później rozbudowana i stała się rodową nekropolią Habsburgów.

Pełna tytulatura[edytuj | edytuj kod]

Maciej, z Bożej łaski uświęcony i wybrany cesarz rzymski, po wieki August, król Niemiec, Węgier, Czech, Dalmacji, Chorwacji, Slawonii, etc. etc. arcyksiążę Austrii, książę Burgundii, Brabancji, Styrii, Karyntii, Karnioli, margrabia Moraw, książę Luksemburga, Górnego i Dolnego Śląska, Wirtembergii, Teck etc. książę Szwabii, hrabia Habsburga, Tyrolu, Ferreti, Kyburga, Gorycji etc. landgraf Alzacji, margrabia Świętego Cesarstwa Rzymskiego, Burgau, Górnych i Dolnych Łużyc etc. pan Marchii Wendyjskiej, Salin, Port Naon etc. etc. etc.

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

Prapradziadkowie

król Polski
Kazimierz IV Jagiellończyk
(1427-1492)
∞1436
Elżbieta Habsburg
(1436-1505)

Gaston II de Foix-Candale
(-1500)
∞1469
Katarzyna de Foix
(-1494)

cesarz rzymski
Maksymilian I Habsburg
(1459-1519)
∞1477
Maria Burgundzka
(1457-1482)

król Hiszpanii i Aragonii
Ferdynand II Katolicki
(1452-1516)
∞1469
Izabela I Katolicka
(1451-1504)

Ferdynand Aviz
(1433-1470)
∞1447
Beatrycze Aviz
(1430-1506)

Pradziadkowie

król Czech i Węgier
Władysław II Jagiellończyk
(1456-1516)
∞1502
Anna de Foix-Candale
(1484-1506)

król Kastylii i Leónu
Filip I Habsburg
(1478-1506)
∞1496
Joanna Szalona
(1479-1555)

Maria Aragońska
(1482-1517)
∞1500
król Portugalii
Manuel I Aviz
(1469-1521)

Dziadkowie

Anna Jagiellonka
(1503-1547)
∞1521
cesarz rzymski
Ferdynand I Habsburg
(1503-1564)

cesarz rzymski
Karol V Habsburg
(1500-1558)
∞1526
Izabela Aviz
(1503-1539)

Rodzice

cesarz rzymski
Maksymilian II Habsburg
(1527-1576)
∞1548
Maria Habsburg
(1528-1603)

Maciej Habsburg (1557-1619), cesarz rzymski

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • W. Felczak, Historia Węgier, Ossolineum, Wrocław-Warszawa-Kraków 1983.
  • J. Krasuski, Historia Niemiec, Ossolineum, Wrocław-Warszawa-Kraków 2002. ISBN 83-04-04422-6
  • M. Serwański, J. Dobosz (red.), Słownik władców Europy nowożytnej i najnowszej, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2002. ISBN 83-7177-118-5
  • H. Wereszycki, Historia Austrii, Ossolineum, Wrocław-Warszawa-Kraków 1986.
  • Z. Wójcik, Historia powszechna XVI-XVII wieku, PWN, Warszawa 2001. ISBN 83-01-12920-4


Poprzednik
Rudolf II Habsburg
Coat of arms of Hungary.svg król Węgier i książę wschodnioniemiecki
16111618
jako Maciej II Habsburg
Coat of arms of Hungary.svg Następca
Ferdynand II Habsburg
Poprzednik
Rudolf II Habsburg
Small coat of arms of the Czech Republic.svg król Czech
16111617
Small coat of arms of the Czech Republic.svg Następca
Ferdynand II Habsburg
Poprzednik
Rudolf II Habsburg
Holy Roman Empire Arms-single head.svg król Niemiec
1612-1619
Holy Roman Empire Arms-single head.svg Następca
Ferdynand II Habsburg
Poprzednik
Rudolf II Habsburg
Holy Roman Empire Arms-double head.svg Święty Cesarz Rzymski
1612-1619
Holy Roman Empire Arms-double head.svg Następca
Ferdynand II Habsburg
Poprzednik
Rudolf II Habsburg
Austria coat of arms official.svg arcyksiążę Austrii
1608-1619
Austria coat of arms official.svg Następca
Ferdynand II Habsburg