Izabella Poniatowska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Izabella Elżbieta Branicka
z domu Poniatowska
Izabella Elżbieta Branickaz domu Poniatowska
Izabella Poniatowska
Ciołek
Ciołek
Data urodzenia ok. 1 lipca 1730
Miejsce urodzenia Wołczyn
Data śmierci 14 lutego 1808
Miejsce śmierci Białystok
Rodzina Poniatowscy
Rodzice Stanisław Poniatowski
Konstancja Czartoryska
Małżeństwo Jan Klemens Branicki,
Andrzej Mokronowski

Izabella Elżbieta z Poniatowskich Branicka (ur. ok. 1 lipca 1730, zm. 14 lutego 1808) – polska szlachcianka, siostra króla Stanisława Augusta. W 1748 roku w wieku lat 18 zawarła związek małżeński z Janem Klemensem Branickim i zamieszkała w Białymstoku. Była trzecią żoną, wówczas 59-letniego, hetmana.

Mimo młodego wieku, jej rola w rozwoju Białegostoku była niemal równie wielka co małżonka. Była niezwykle energiczną i światłą osobą. Jej właśnie miasto zawdzięcza powstanie pierwszych szkół. Otaczała opieką finansową pensję dla córek urzędników dworskich, szkołę parafialną, szkołę paziów, Szkołę Podwydziałową Zgromadzenia Akademickiego założoną w 1777 roku przez Komisję Edukacji Narodowej.

Zatrudniła na dworze lekarza Michała Clementa, z pochodzenia Węgra oraz twórcę podręczników z dziedziny położnictwa Jakuba Feliksa Michelisa, który założył w Białymstoku Instytut Akuszerii.

Była też mecensem kultury i sztuki. Sprowadzała do Białegostoku artystów o światowej sławie z Monachium, Mediolanu czy Londynu.

O erudycji Izabelli świadczy również jej pokaźny, jak na tamte czasy, księgozbiór biblioteczny, obejmujący ponad 200 dzieł literatury polskiej i zagranicznej. Włączywszy w to mapy, ryciny, plany architektoniczne, teleskopy, globusy i albumy liczba pozycji sięgała 600 egzemplarzy. A do tego jeszcze zbiór wszystkich edycji KEN Ksiąg Elementarnych wraz z podręcznikami szkolnymi i czasopismami.

Po śmierci Jana Klemensa odziedziczyła w całości majątek hetmana. Ponownie wyszła za mąż za generała Andrzeja Mokronowskiego, starostę ciechanowskiego, byłego podkomendnego zmarłego męża.

Zmarła w 1808 r. i została pochowana w podziemiach Starego Kościoła Farnego w Białymstoku.

Literatura dodatkowa[edytuj | edytuj kod]

Pieczęć Białegostoku używana po śmierci Jana Klemensa Branickiego z inicjałami I.B. (Izabela Branicka)