Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
14 lutego jest 45. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 320 (w latach przestępnych 321) dni.
- imieniny obchodzą: Abraham, Adolf, Adolfa, Antonin, Auksencja, Auksencjusz, Auksenty, Cyryl, Dionizja, Dionizy, Dobiesława, Eleukadia, Eleukadiusz, Flawian, Florentyn, Jan Chrzciciel, Jerzy, Jordan, Józef, Konrad, Konrada, Krystyna, Lilla, Maro, Maron, Metody, Mikołaj, Modest, Niedamir, Niedomira, Niemir, Nostrian, Piotr, Teodozja, Teodozjusz, Teodozy, Walenty, Walentyn, Wincenty, Witalis i Zenon.
- międzynarodowe – Walentynki
- państwa bałkańskie – Trifon Zarezan
- Polska – Dzień Chorego na Padaczkę
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2] obchodzą:
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
[edytuj] Wydarzenia na świecie
Bitwa o Arica – największa z bitew chilijsko-boliwijskiej
wojny o saletrę na obrazie Juana Lepiani
- 44 p.n.e. – Gajusz Juliusz Cezar został obwołany przez senat Republiki Rzymskiej dyktatorem wieczystym, najwyższym kapłanem, imperatorem i ojcem ojczyzny.
- 842 – Ludwik Niemiecki i Karol II Łysy sprzysięgli się w Strasburgu przeciwko swojemu bratu Lotarowi.
- 1014 – papież Benedykt VIII uznał Henryka II królem Niemiec.
- 1076 – papież Grzegorz VII nałożył klątwę na króla Niemiec Henryka IV.
- 1130 – inauguracja pontyfikatu papieża Innocentego II.
- 1349 – w Strasburgu dokonano masakry około 2 tys. Żydów. 900 z nich zostało spalonych żywcem.
- 1556 – Thomas Cranmer został ogłoszony heretykiem.
- 1743 – Henry Pelham został wybrany premierem Zjednoczonego Królestwa.
- 1779 – James Cook został zabity przez tubylców na Sandwichu Południowym.
- 1797 – Brytyjczycy pokonali flotę hiszpańską w bitwie koło Przylądka św. Wincentego.
- 1803 – prezes Sądu Najwyższego USA John Marshall ogłosił, iż jakakolwiek uchwała Kongresu USA, która byłaby sprzeczna z konstytucją, nie ma mocy prawnej.
- 1804 – w Serbii wybuchło powstanie antytureckie pod wodzą Jerzego Czarnego.
- 1814 – wojny napoleońskie: zdecydowane zwycięstwo wojsk francuskich nad Prusakami w bitwie pod Vauchamps.
- 1849 – w Nowym Jorku zrobiono po raz pierwszy w historii zdjęcie amerykańskiemu prezydentowi (Jamesowi Polkowi).
- 1854 – Teksas został połączony linią telegraficzną z resztą kraju.
- 1859 – Oregon stał się 33. stanem USA.
- 1876 – Alexander Graham Bell zgłosił w biurze patentowym swój wynalazek – telefon.
- 1879 – wojska chilijskie zajęły boliwijską Antofagastę; początek tzw. wojny saletrzananej.
- 1880 – w Filadelfii został założony Związek Narodowy Polski; jedna z najstarszych organizacji polonijnych w USA.
- 1895 – premiera w londyńskim St. James's Theatre komedii Oscara Wilde'a Bądźmy poważni na serio (ang. The Importance of Being Earnest).
- 1896 – Teodor Herzl opublikował traktat Państwo Żydowskie, będący podstawą ideologiczną syjonizmu.
- 1900 – początek kontrofensywy wojsk brytyjskich w czasie drugiej wojny burskiej.
- 1903 – utworzono Departament Handlu Stanów Zjednoczonych.
- 1912 – Arizona stała się 48. stanem USA.
- 1918 – ZSRR przyjął oficjalnie kalendarz gregoriański (1 lutego wg kalendarza juliańskiego).
- 1919 – prezydent USA Woodrow Wilson przedstawił projekt Ligi Narodów.
- 1920 – w Chicago została założona League of Women Voters.
- 1929 – masakra w Dzień św. Walentego (ang. St. Valentine's Day massacre) – banda Al Capone dokonała zbiorowego morderstwa na członkach rywalizującego z nimi gangu Bugsy Morana.
- 1939 – w Hamburgu zwodowano niemiecki pancernik Bismarck.
- 1942 – wojna na Pacyfiku: wojska japońskie zaatakowały Sumatrę,
- 1943:
- 1944 – wybuchło powstanie antyjapońskie na Jawie.
- 1945 – prezydent Franklin Roosevelt i król Arabii Saudyjskiej Abd al-Aziz ibn Saud spotkali się na pokładzie okrętu USS Quincy, podpisując m.in. porozumienie o nawiązaniu stosunków dyplomatycznych.
- 1946:
- 1949 – w Jerozolimie odbyło się pierwsze w historii posiedzenie parlamentu izraelskiego – Knesetu.
- 1950 – Moskwa: podpisano radziecko-chiński traktat sojuszniczy.
- 1952 – otwarto VI Zimowe Igrzyska Olimpijskie w Oslo.
- 1956 – rozpoczął się XX Zjazd KPZR.
- 1961 – w laboratorium w Berkeley w USA został po raz pierwszy otrzymany w sposób syntetyczny pierwiastek chemiczny (lorens).
- 1966 – zdewaluowano walutę australijską.
- 1967 – podpisano Traktat o zakazie broni jądrowej w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach.
- 1970 – założono linie lotnicze Air Nauru.
- 1972:
- ChRL i Meksyk nawiązały stosunki dyplomatyczne.
- odkryto diament Gwiazda Sierra Leone o wadze 968,9 karata.
- została wystrzelona radziecka sonda księżycowa Łuna 20.
- 1974 – Somalia została przyjęta do Ligi Państw Arabskich.
- 1975:
- 1979 – w Kabulu ekstremiści muzułmańscy porwali ambasadora USA w Afganistanie Adolpha Dubsa. Dyplomata został śmiertelnie zraniony w czasie strzelaniny pomiędzy porywaczami a siłami policji.
- 1981 – 48 osób zginęło, a 214 zostało rannych w pożarze klubu nocnego The Stardust w Dublinie.
- 1985 – reporter CNN Jeremy Levin został wypuszczony z libańskiego więzienia.
- 1988 – trzech członków OWP zginęło w zamachu bombowym na Cyprze.
- 1989:
- 1990:
- 1992 – 16-letni fiński skoczek Toni Nieminen zdobył złoty medal na igrzyskach olimpijskich w Albertville, stając się tym samym najmłodszym mistrzem olimpijskim w historii olimpiad zimowych.
- 1993 – Algirdas Brazauskas zwyciężył w pierwszych bezpośrednich wyborach prezydenckich na Litwie.
- 1994 – wykonano wyrok śmierci na ukraińskim seryjnym mordercy Andrieju Czikatiło.
- 1996 – katastrofa chińskiej rakiety Długi Marsz 3B; zginęło 5 osób, 57 zostało rannych.
- 1998 – Kamerun: 220 osób zginęło w wyniku eksplozji cystern kolejowych z benzyną.
- 2002 – ogłoszono nową konstytucję Bahrajnu; emirat przekształcono w monarchię konstytucyjną.
- 2003:
- 2004 – w Moskwie zawalił się dach ogromnego krytego parku wodnego; zginęło 25 osób, ponad 100 zostało rannych.
- 2005:
- 2007 – 11 osób zginęło w zamachu bombowym na autobus Gwardii Republikańskiej w mieście Zahedan w południowo-wschodnim Iranie.
- 2008 – na Northern Illinois University w mieście DeKalb szaleniec zastrzelił 5 i ranił 16 osób, a następnie popełnił samobójstwo.
[edytuj] Urodzili się
- 1404 – Leon Battista Alberti, włoski architekt, matematyk, filozof (zm. 1472)
- 1483 – Babur, władca Imperium Mogołów w Indiach (zm. 1530)
- 1490 – Valentin Trozendorf, śląski pedagog, teolog protestancki (zm. 1556)
- 1652 – Kamil Tallard, marszałek Francji (zm. 1728)
- 1757 – Kazimierz Nestor Sapieha, książę, polski generał artylerii litewskiej, marszałek Sejmu Czteroletniego (zm. 1798)
- 1763 – Jean Victor Marie Moreau, francuski generał (zm. 1813)
- 1766 – Thomas Malthus, brytyjski ekonomista (zm. 1834)
- 1818 – Gustaw Ehrenberg, polski pisarz (zm. 1895)
- 1827 – Walenty Berrio-Ochoa, hiszpański dominikanin, misjonarz, biskup, męczennik, święty katolicki (zm. 1861)
- 1829 – Jean Dufresne, niemiecki szachista (zm. 1893)
- 1851 – Walenty Dec, polski kompozytor, organista (zm. 1938)
- 1864 – Robert Park, amerykański socjolog (zm. 1944)
- 1869 – Charles Thomson Rees Wilson, szkocki fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1959)
- 1874 – Pierre Aubry, francuski historyk muzyki (zm. 1910)
- 1878 – Alfons Kühn, polski inżynier, polityk, minister komunikacji (zm. 1944)
- 1891 – Erich Engel, niemiecki reżyser filmowy (zm. 1966)
- 1892
- 1894 – Jack Benny, amerykański aktor (zm. 1974)
- 1895 – Max Horkheimer, niemiecki filozof, socjolog (zm. 1973)
- 1898 – Fritz Zwicky, szwajcarski astronom (zm. 1974)
- 1902 – Ruben Awanesow, rosyjski rusycysta, fonetyk, dialektolog (zm. 1982)
- 1905 – Thelma Ritter, amerykańska aktorka (zm. 1969)
- 1910:
- 1911 – Willem Johan Kolff, holenderski lekarz, wynalazca hemodializy (zm. 2009)
- 1912 – Kees van Iersel, holenderski reżyser filmowy (zm. 1998)
- 1913 – Jimmy Hoffa, amerykański działacz związkowy (zaginął w 1975)
- 1914 – Norman Von Nida, australijski golfista (zm. 2007)
- 1915 – Władysław Stopiński, polski wojskowy, kapitan Wojska Polskiego, obrońca Westerplatte (zm. 2010)
- 1916 – Masaki Kobayashi, japoński reżyser filmowy (zm. 1996)
- 1917 – Herbert Hauptman, amerykański matematyk, chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 2011)
- 1918 – Andrzej Benesz, polski polityk, przewodniczący Stronnictwa Demokratycznego, wicemarszałek Sejmu PRL (zm. 1976)
- 1920:
- 1925 – James Murdoch MacGregor, szkocki pisarz
- 1927 – Lois Maxwell, kanadyjska aktorka (zm. 2007)
- 1929:
- 1931 – De Sordi, brazylijski piłkarz, reprezentant Brazylii, mistrz świata
- 1932:
- 1933 – Míla Myslíková, czeska aktorka (zm. 2005)
- 1934 – Florence Henderson, amerykańska aktorka i piosenkarka
- 1935 – Krystyna Sienkiewicz, polska aktorka
- 1936 – Anna German, polska piosenkarka, kompozytorka (zm. 1982)
- 1939 – Andrzej Skoczylas, polski malarz, grafik, scenograf
- 1940 – Andrzej Werner, polski eseista, krytyk literacki
- 1941 – Aleksander Bentkowski, polski prawnik, polityk, minister sprawiedliwości
- 1942:
- 1944:
- 1945 – Jan Adam II, książę Liechtensteinu
- 1946:
- 1947:
- 1951 – Kevin Keegan, angielski piłkarz, trener piłkarski
- 1957 – Wojciech Nowak, polski reżyser filmowy
- 1958 – Smbat Lputian, ormiański szachista
- 1960:
- 1967 – Manuela Malejewa, bułgarska tenisistka
- 1970:
- 1971 – Anastasia Nabokina, rosyjska tancerka
- 1972:
- 1973:
- 1974:
- 1975:
- 1976:
- 1977 – Cadel Evans, australijski kolarz szosowy
- 1978 – Silvija Talaja, chorwacka tenisistka
- 1979:
- 1985:
- 1986 – Tiffany Thornton, amerykańska aktorka
- 1989 – Jurij Tepeš, słoweński skoczek narciarski
- 1990 – Gabrielle Scollay, australijska aktorka
- 1993:
- 869 – Cyryl, święty, grecki misjonarz (ur. ok. 826)
- 1009 – Bruno z Kwerfurtu, święty, niemiecki benedyktyn, arcybiskup misyjny, męczennik (ur. ok. 974)
- 1140 – Sobiesław I, książę Czech (ur. po 1065)
- 1317 – Małgorzata Francuska, królowa Anglii, żona króla Edwarda I (ur. 1275)
- 1393 – Elżbieta Pomorska, cesarzowa Niemiec, żona Karola IV Luksemburskiego (ur. 1347)
- 1400 – Ryszard II, król Anglii (ur. 1367)
- 1571 – Benvenuto Cellini, florencki rzeźbiarz, złotnik, medalier, pisarz (ur. 1500)
- 1780 – Sir William Blackstone, angielski prawnik, sędzia (ur. 1723)
- 1779 – James Cook, angielski kapitan, żeglarz, odkrywca (ur. 1728)
- 1791 – Franciszek Salezy Jezierski, polski pisarz, publicysta polityczny (ur. 1740)
- 1808 – Izabella Elżbieta Branicka, siostra króla Stanisława Augusta, żona hetmana Jana Klemensa Branickiego (ur. ok. 1730)
- 1817 – Onufry Kopczyński, polski ksiądz, pedagog, prekursor badań nad polską gramatyką (ur. 1735)
- 1919 – Wiktor Gomulicki, polski pisarz, publicysta (ur. 1848)
- 1942 – Mirosław Ferić, polski pilot, as myśliwski Dywizjonu 303 (ur. 1915)
- 1943 – David Hilbert, niemiecki matematyk (ur. 1862)
- 1943 – Alice Henry, australijska dziennikarka, aktywistka, sufrażystka i rzecznik praw kobiet (ur. 1857)
- 1943 – Aleksander Meysztowicz, polski polityk, minister (ur. 1864)
- 1945 – Otto Kittel, niemiecki pilot (ur. 1917)
- 1962 – Stefan Miler, legionista, pedagog, założyciel ogrodu zoologicznego w Zamościu (ur. 1888)
- 1967 – Sig Ruman, niemiecki aktor (ur. 1884)
- 1970 – Arthur Edeson, amerykański operator filmowy (ur. 1891)
- 1970 – Henry Stradling, amerykański operator filmowy (ur. 1901)
- 1971 – Seth Holt, brytyjski reżyser filmowy (ur. 1923)
- 1975 – Roman Gesing, polski leśnik, polityk, minister leśnictwa i przemysłu drzewnego (ur. 1903)
- 1975 – Sir P.G. Wodehouse, brytyjski pisarz (ur. 1881)
- 1978 – Claude Binyon, amerykański reżyser filmowy (ur. 1905)
- 1982 – Franciszek Gesing, polski ekonomista, polityk, działacz ludowy, członek Rady Państwa PRL (ur. 1904)
- 1983 – Władysław Krasnowiecki, polski aktor (ur. 1900)
- 1985 – Aniela Bem-Mączewska, polska księgowa, działaczka turystyki górskiej Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego PTTK (ur. 1915)
- 1986 – Hanna Małkowska, polska aktorka (ur. 1903)
- 1988 – Frederick Loewe, amerykański kompozytor pochodzenia austriackiego (ur. 1901)
- 1989 – Vincent Crane, brytyjski pianista zespołu Atomic Rooster (ur. 1943)
- 1989 – Wincent Żuk-Hryszkiewicz, białoruski polityk, prezydent Białoruskiej Republiki Ludowej (1970-82) (ur. 1903)
- 1991 – Jerzy Dąbrowski, polski duchowny katolicki, biskup gnieźnieński (ur. 1931)
- 1991 – Gabriel Nehrebecki, polski aktor (ur. 1937)
- 1993 – Lester Wilson, amerykański tancerz, choreograf (ur. 1942)
- 1995 – Michael Gazzo, amerykański aktor (ur. 1923)
- 1996 – Mark Venturini, amerykański aktor (ur. 1961)
- 1996 – Bob Paisley, angielski trener piłkarski (ur.1919)
- 1999 – John Ehrlichman, amerykański polityk, pisarz, doradca prezydenta Richarda Nixona (ur. 1925)
- 2002 – Nándor Hidegkuti, węgierski piłkarz, reprezentant Węgier (ur. 1922)
- 2004 – Bolesław Dubicki, polski zapaśnik, trener zapasów, uczestnik Igrzysk Olimpijskich (ur. 1934)
- 2004 – Marco Pantani, włoski kolarz szosowy (ur. 1970)
- 2004 – Marcin Rumiński, polski filmowiec, dziennikarz, pisarz, podróżnik (ur. 1972)
- 2005 – Rafiq Hariri, libański polityk, premier Libanu (ur. 1944)
- 2006 – Shoshana Damari, izraelska piosenkarka (ur. 1923)
- 2007 – Emmett Williams, amerykański poeta (ur. 1925)
- 2008 – Helmut Foreiter, polski piłkarz i trener piłkarski (ur. 1958)
- 2008 – Antoni Heda, polski dowódca wojskowy, generał brygady, dowódca oddziałów partyzanckich ZWZ i AK (ur. 1916)
- 2008 – Perry Lopez, amerykański aktor (ur. 1931)
- 2008 – Zygmunt Nieciecki, polski artysta grafik, modelarz znaków wodnych, wieloletni pracownik PWPW (ur. 1918)
- 2009 – Andrzej Ancuta, polski reżyser, operator filmowy (ur. 1919)
- 2009 – Louie Bellson, amerykański perkusista jazzowy (ur. 1924)
- 2010 – Dick Francis, brytyjski pisarz (ur. 1920)
- 2010 – Olgierd Jędrzejczyk, polski dziennikarz (ur. 1930)
- 2010 – Jerzy Turek, polski aktor (ur. 1934)
- 2011 – George Shearing, amerykański pianista jazzowy, kompozytor (ur. 1919)
Przypisy
