Józef Bielak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Herb Bielak

Józef Bielak (ur. 1741 w Łowczycach pod Nowogródkiem, zm. 11 czerwca 1794) – generał major wojsk polskich, Tatar litewski, muzułmanin. Herbu Bielak

Tatar litewski ze starej rodziny tatarskiej w Rzeczypospolitej Obojga Narodów – był synem Osmana i Reginy z Rudnickich. w 1761 został rotmistrzem w pułku gen. Czymbaja Murzy Rudnickiego, który to pułk był przydzielony do dworu saskiego do 1764 roku. Walczył w armii saskiej na Śląsku, w Saksonii i w Czechach w czasie wojnie siedmioletniej. W 1763 został awansowany na pułkownika. Rok później został dowódcą 4 Pułku Litewskiego Przedniej Straży[1]. W czasie konfederacji barskiej walczył po stronie konfederatów, pod komendą Kazimierza Pułaskiego przeciwko Rosjanom. W 1771 przeszedł jednak na stronę króla. Jednak już wkrótce powrócił do konfederatów i wziął udział w bitwie pod Stołowiczami. W 1772 został generałem majorem wojsk litewskich. Po upadku konfederacji powrócił do Koszoł, które w 1763 nadał mu król August III za zasługi wojenne[1]. W latach 1788-1789 tłumił bunty chłopskie na Ukrainie. Odznaczył się w wojnie polsko-rosyjskiej 1792, dowodząc litewskim korpusem straży przedniej. Brał udział m.in. w bitwach pod Mirem, Zelwą i pod Brześciem. Był jednym z najzdolniejszych dowódców polskich tej kampanii. Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Virtuti Militari[2].

W czasie insurekcji kościuszkowskiej 1794 stanął na czele korpusu litewskiego sformowanego w Grodnie. Zmarł z przyczyn naturalnych podczas trwania powstania. Został pochowany na mizarze w Studziance. Z dwóch małżeństw miał trzynaścioro dzieci. Z Urszulą z Łosiów miał syna Abrahama, zaś z Kunegundą z Tuhan-Baranowskich: Samuela – podpułkownika, Mustafę – rotmistrza, Machmeta – porucznika, Albrychta – porucznika, Osmana – chorążego, Solimana – porucznika, Bohdana (zginął w powstaniu listopadowym), Bekiera, Eliasza, Elżbietę, Ewę i Felicjannę[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Przegląd Tatarski 4/2010 s. 15 i 16
  2. Krzysztof Filipow, Order Virtuti Militari 1792-1945, Warszawa 1990, s. 18.

Literatura dodatkowa[edytuj | edytuj kod]