Józef Gołąb

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Józef Gołąb
Data i miejsce urodzenia 18 czerwca 1904
Żurawica
Data i miejsce śmierci 30 września 1968
Warszawa
Miejsce spoczynku Cmentarz Powązkowski w Warszawie (kw. 209–V–30)
Zawód geolog i hydrogeolog
Narodowość Polska Polska
Tytuł profesor nadzwyczajny
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Grób Józefa Gołąba na warszawskich Powązkach

Józef Gołąb (ur. 18 czerwca 1904 w Żurawicy koło Przemyśla, zm. 30 września 1968 w Warszawie) – polski geolog i hydrogeolog.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z rodziny chłopskiej. Do szkoły podstawowej uczęszczał w Rzeszowie, do gimnazjum natomiast w Wiedniu i w Rzeszowie. Maturę otrzymał w 1922.

W tym też roku wstąpił na Wydział Matematyczno-Przyrodniczy Uniwersytetu Poznańskiego. Specjalizował się w geologii i paleontologii u profesorów Wilhelma Friedberga i K. Wójcika. W 1924 objął stanowisko asystenta w Katedrze Geologii Uniwersytetu Poznańskiego. Studia ukończył w 1926 egzaminem dyplomowym na nauczyciela szkół średnich.

W latach 1929–1934 brał udział w badaniach geologicznych w dorzeczu Styru i Horynia, z ramienia Biura Projektu Melioracji Polesia.

W 1930 uzyskał na Uniwersytecie Poznańskim stopień doktora filozofii w zakresie geologii i paleontologii na podstawie pracy Przyczynki do znajomości wapienia tortońskiego w Niechorzu. W 1934 został starszym asystentem na tym uniwersytecie. Na stanowisku tym był do 1937.

Kraków i badanie Tatr[edytuj | edytuj kod]

W 1937 przeniósł się na Uniwersytet Jagielloński, gdzie został starszym asystentem w Katedrze Geologii u profesora Jana Nowaka. Od 1936 prowadził badania naukowe głównie na Podhalu, ale również w Tatrach. Jest autorem szczegółowego zdjęcia geologicznego i hydrogeologicznego Podhala, a także twórcą nowej koncepcji jego budowy geologicznej. Dzięki wynikom jego badań cieplicy w Jaszczurówce, postawiono hipotezę o istnieniu głębokich wód termalnych u podnóża Tatr pod fliszem podhalańskim. Wraz ze Stanisławem Sokołowskim był pomysłodawcą wykonania na Antałówce w Zakopanem głębokiego odwiertu (1961-63), co dało nie tylko ciepłą wodę, ale również pozwoliło wyjaśnić geologiczną budowę podnóża Tatr.

Czasy wojny[edytuj | edytuj kod]

Po wybuchu wojny został 6 listopada 1939 aresztowany wraz z grupą profesorów krakowskich i zesłany do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen, a następnie w Dachau. Po 14 miesiącach, powrócił schorowany na początku 1941 do Krakowa. Tam najpierw leczył się, potem pracował jako inkasent na targowisku miejskim w Krakowie, a następnie został zatrudniony jako geolog w niemieckim Amt für Bodenforschung, utworzonym na miejscu Państwowego Instytutu Geologicznego.

Po wojnie[edytuj | edytuj kod]

Po wyzwoleniu pracował do 1947 na stanowisku radcy-geologa w Państwowym Instytucie Geologicznym w Krakowie, prowadząc równocześnie wykłady i ćwiczenia na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1947 przeniósł się wraz z Instytutem do Warszawy, gdzie pełnił obowiązki inspektora, a następnie kierownika zorganizowanej przez siebie Pracowni Hydrogeologicznej, wreszcie zastępcy naczelnika Wydziału.

Zatrudniony był jednocześnie także w innych instytucjach. W latach 1949–1951 był wykładowcą i kierownikiem Katedry Geologii Politechniki Warszawskiej; w latach 1949–1966 był zastępcą profesora, a następnie profesorem geologii na Uniwersytecie Łódzkim; w latach 1950–1953 był kierownikiem Zespołu Hydrogeologicznego Przedsiębiorstwa Metroprojekt, a w latach 1951–1953 – kierownikiem badań hydrogeologicznych na terenie budowy Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie.

W 1953 przeniósł się na Wydział Geologii Uniwersytetu Warszawskiego. Został tam samodzielnym pracownikiem naukowym, obejmując kierownictwo dwóch zakładów: Kartografii Geologicznej i Hydrogeologii. W 1955 został mianowany profesorem nadzwyczajnym. W 1957 zorganizował Katedrę Hydrogeologii i został jej kierownikiem. Na tym stanowisku pozostał do końca życia.

Działalność promotorska i pozauczelniana[edytuj | edytuj kod]

Był promotorem 8 przewodów doktorskich i wyszkolił ponad 120 magistrów hydrogeologii. Opublikował 45 prac; opracował też 25 prac niepublikowanych oraz ponad setkę ekspertyz dla potrzeb gospodarki narodowej.

Był członkiem rad naukowych, m.in. Państwowego Instytutu Hydrologiczno-Meteorologicznego, Instytutu Melioracji i Użytków Zielonych, członkiem Komitetu Geofizyki oraz Komitetu Bilansów Wodnych Polskiej Akademii Nauk, a także członkiem towarzystw naukowych, w tym Polskiego Towarzystwa Geologicznego.

Józef Gołąb jest pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kw. 209–V–30)[1]. Na jego grobie umieszczono granitowy głaz z okolic Tatr[2].

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • 1931, Zarys budowy geologicznej okolic Ostrzeszowa. "Rocznik Polskiego Towarzystwa Geologicznego", 7, Kraków.
  • 1934, Toczeńce z gliny morenowej w Szelągu pod Poznaniem. "Rocznik Polskiego Towarzystwa Geologicznego", 10, Kraków.
  • 1947, Przyczynki do geologii okolicy Mogielnicy na arkuszu Rabka. "Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego", 29, Warszawa.
  • 1947, Hydrogeologia zachodniego pasma Gubałowskiego. "Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego", 29, Warszawa.
  • 1948, Nowo odkryte wody mineralne w Szczawnicy. "Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego", 42, Warszawa.
  • 1951, Geologia Wzgórz Ostrzeszowskich. "Prace Państwowego Instytutu Geologicznego", 7, Warszawa.
  • 1956, Kliny zmarzlinowe jako drogi prowadzące wód gruntowych. "Biuletyn Peryglacjalny", 3.
  • 1959, Zarys stosunków geologicznych fliszu zachodniego Podhala. "Biuletyn Instytutu Geologicznego", 149, Warszawa.
  • 1960, Zarys geologii okolic Horodna na międzyrzeczu Styru i Horynia. "Biuletyn Instytutu Geologicznego", 150, Warszawa.

Przypisy

  1. Cmentarz Powązkowski w Warszawie. (red.). Krajowa Agencja Wydawnicza, 1984. ISBN 83-03-00758-0.
  2. Marian Matusiak: Tatrzański Szlak na Powązkach. [dostęp 2013-03-09].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]