30 września
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
30 września jest 273. (w latach przestępnych 274.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 92 dni.
- imieniny obchodzą: Felicja, Franciszek, Grzegorz, Hieronim, Hieronima, Honoriusz, Imisław, Nadzieja, Ursus, Wiktor, Znamir i Zofia.
- Botswana – Święto Niepodległości (1966)
- międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Tłumacza (od 1953 w dniu wspomnienia św. Hieronima ze Strydonu, tłumacza Biblii; z inicjatywy Międzynarodowej Federacji Tłumaczy)
- Polska – Dzień Chłopaka, Dzień Chłopca
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2], obchodzą:
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 1399 – Henryk IV został, po obaleniu Ryszarda II, królem Anglii.
- 1452 – Wydrukowano pierwszą książkę – Biblię Johanna Gutenberga.
- 1681 – Król Francji Ludwik XIV wydał dekret o przekazaniu katolikom katedry w Strasburgu.
- 1745 – Wojny śląskie: stoczono bitwę pod Soor.
- 1790 – Leopold II Habsburg został wybrany na cesarza rzymsko-niemieckiego.
- 1791 – We Freihaustheater w Wiedniu odbyła się premiera opery Czarodziejski flet Wolfganga Amadeusza Mozarta.
- 1846 – Amerykański dentysta William Morton po raz pierwszy użył narkozy do zabiegu usunięcia zęba.
- 1862 – Wojna secesyjna: zwycięstwo Konfederatów w I bitwie pod Newtonia.
- 1867 – USA anektowały atol Midway.
- 1880 – Henry Draper wykonał pierwsze zdjęcie obiektu pozasłonecznego – Wielkiej Mgławicy w Orionie.
- 1882 – Na rzece Fox w Appleton w stanie Wisconsin uruchomiono pierwszą hydroelektrownię.
- 1888 – Kuba Rozpruwacz jednego dnia zamordował dwie prostytutki: Catharine Eddowes i Elizabeth Stride.
- 1895 – Madagaskar stał się protektoratem Francji.
- 1901 – Hubert Booth opatentował odkurzacz.
- 1906 – James Gordon Bennett po raz pierwszy zorganizował Międzynarodowe Zawody Balonów Wolnych – Puchar Gordona Bennetta.
- 1911 – 78 osób zginęło po przerwaniu zapory wodnej w Austin w stanie Pensylwania.
- 1914 – W USA powstała organizacja do walki z alkoholizmem (ang. Flying Squadron).
- 1927 – Otwarto pierwszy odcinek tokijskiego metra.
- 1935 – Na rzece Kolorado, na granicy stanów Nevada i Arizona, została oddana do użytku Zapora Hoovera.
- 1943 – Papież Pius XII wydał encyklikę Divino afflante Spiritu.
- 1944 – Wojna na Pacyfiku: zwycięstwo Amerykanów w bitwie o Angaur.
- 1946 – Rozpoczęło się ogłaszanie wyroków Międzynarodowego Trybunału Wojskowego w Norymberdze.
- 1947 – Jemen i Pakistan zostały członkami ONZ.
- 1949 – Po odbyciu ponad 278 tysięcy lotów oficjalnie został zlikwidowany most powietrzny do Berlina Zachodniego.
- 1954 – Wszedł do służby pierwszy atomowy okręt podwodny USS Nautilus.
- 1957 – W Genewie podpisano międzynarodową konwencję dotyczącą drogowego przewozu towarów i ładunków niebezpiecznych.
- 1960 – Premiera 1. odcinka serialu animowanego Flintstonowie.
- 1961:
- 1965 – Wybuchła wojna domowa w Indonezji.
- 1966:
- 1972 – W Szwecji otwarto Most Olandzki.
- 1973 – W katastrofie samolotu Tu-104B pod Swierdłowskiem zginęło 108 osób.
- 1974 – Chilijski generał Carlos Prats i jego żona zginęli w zamachu bombowym w Buenos Aires, przeprowadzonym przez francuskich najemników na zlecenie szefa chilijskich służb bezpieczeństwa Manuela Contrerasa.
- 1975:
- 1977 – Wyłączono księżycową stację badawczą ALSEP, będącej częścią Programu Apollo.
- 1980 – Zawarto porozumienie o zakupie przez Wielką Brytanię amerykańskich pocisków balistycznych Trident.
- 1981 – Kanadyjskie Calgary zostało wybrane na organizatora XV Zimowych Igrzysk Olimpijskich w 1988 roku.
- 1986:
- 1987 – Mohammad Nadżibullah został prezydentem Afganistanu.
- 1990 – ZSRR i Korea Południowa nawiązały stosunki dyplomatyczne.
- 1993 – Trzęsienie ziemi zniszczyło miasto Latur w zachodnich Indiach; zginęło 7928 osób, około 30 tys. zostało rannych.
- 1994 – Rozpoczęła się misja STS-68 wahadłowca Endeavour.
- 1999 – Doszło do wypadku jądrowego w Tokaimura (Japonia), w którym 2 osoby zginęły wskutek przypadkowo wywołanej reakcji łańcuchowej, w zakładzie przerobu odpadów atomowych.
- 2004 – Niedaleko japońskich wysp Ogasawara zaobserwowano pierwszy żywy okaz kałamarnicy olbrzymiej.
- 2005:
- 2006 – Chińscy żołnierze otworzyli na przełęczy w Himalajach ogień do grupy tybetańskich uchodźców zabijając jedną osobę i raniąc kolejną. Incydent został przypadkowo sfilmowany przez rumuńskiego reportera.
- 2007 – Na Ukrainie odbyły się przedterminowe wybory parlamentarne.
- 2008 – 249 pielgrzymów zostało zadeptanych, a ponad 400 rannych, w hinduistycznej świątyni w Jodhpur w północno-wschodnich Indiach.
- 2009:
- 2010 – W Ekwadorze wybuchł bunt policji i części wojska przeciwko polityce oszczędnościowej prezydenta Rafaela Correi.
[edytuj] Urodzili się
- 1207 – Dżalal ad-Dina Rumi, perski poeta, mistyk (zm. 1273)
- 1227 – Mikołaj IV, papież (zm. 1292)
- 1700 – Stanisław Konarski, polski pisarz, pedagog (zm. 1773)
- 1715 – Étienne de Condillac, francuski filozof (zm. 1780)
- 1732 – Jacques Necker, francuski polityk pochodzenia szwajcarskiego, generalny kontroler finansów Francji (zm. 1804)
- 1751 – Johann Georg Bach, niemiecki organista, kompozytor (zm. 1797)
- 1765 – José María Morelos, meksykański duchowny katolicki, działacz niepodległościowy (zm. 1815)
- 1800 – Hieronim Hermosilla, hiszpański dominikanin, misjonarz, biskup, męczennik, święty katolicki (zm. 1861)
- 1839 – Sarah Winchester, amerykańska milionerka, właścicielka domu, który miał odstraszać złe duchy (zm. 1922)
- 1849 – Michał Bobrzyński, polski historyk, polityk, namiestnik Galicji (zm. 1935)
- 1870 – Jean Baptiste Perrin, francuski fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1942)
- 1877 – Adam Skałkowski, polski historyk (zm. 1951)
- 1879 – Hieronim Wyczółkowski, polski działacz społeczny, urzędnik samorządowy, polityk, minister (zm. 1971)
- 1882:
- 1883 – Bernhard Rust, niemiecki polityk, działacz nazistowski, minister do spraw nauki i szkolnictwa (zm. 1945)
- 1887 – Lil Dagover, niemiecka aktorka (zm. 1980)
- 1891 – Antoni Bolt, polski polityk, prezydent Torunia (zm. 1941)
- 1892 – Władysław Miegoń, błogosławiony, polski duchowny katolicki, kapelan Marynarki Wojennej (zm. 1942)
- 1895:
- 1898:
- 1905:
- 1906 – Mireille Hartuch, francuska piosenkarka, aktorka (zm. 1996)
- 1908 – Dawid Ojstrach, ukraiński skrzypek (zm. 1974)
- 1909 – John Goodell, amerykański reżyser filmów dokumentalnych (zm. 2004)
- 1911:
- 1913:
- 1915:
- 1917:
- 1919 – Tadeusz Grzesło, polski pedagog, harcmistrz ZHP, żołnierz AK, porucznik (zm. 2007)
- 1921:
- 1922:
- 1924:
- Krystyna Bobrowska, polska teatrolog, społecznik, Honorowy Prezes Towarzystwa Przyjaciół Łodzi
- Truman Capote, amerykański pisarz (zm. 1984)
- Lucjan Dembiński, polski reżyser filmów animowanych, aktor-lalkarz (zm. 1998)
- Jerzy Pelc, polski filozof, semiotyk, logik, profesor Uniwersytetu Warszawskiego
- 1928 – Elie Wiesel, amerykański pisarz, dziennikarz pochodzenia rumuńskiego, laureat Nagrody Nobla
- 1929 – Helga Gitmark, norweska polityk, minister ochrony środowiska naturalnego (zm. 2008)
- 1931:
- 1933 – Mars Rafikow, radziecki kosmonauta (zm. 2000)
- 1934:
- 1935 – Johnny Mathis, amerykański piosenkarz
- 1937:
- 1939:
- 1942:
- 1943:
- 1944 – Jean-Louis Debré, francuski prawnik, polityk, minister spraw wewnętrznych
- 1945 – Ehud Olmert, izraelski polityk, premier Izraela
- 1946 – Dan O'Bannon, amerykański reżyser filmowy (zm. 2009)
- 1947:
- 1948:
- 1949 – Andrzej Szajna, polski gimnastyk sportowy
- 1950:
- 1951:
- 1952 – John Finn, amerykański aktor
- 1953:
- 1954:
- 1956:
- 1957 – Fran Drescher, amerykańska aktorka
- 1961:
- 1962:
- 1964:
- 1968:
- 1969:
- 1970 – Gilad Erdan, izraelski polityk
- 1971:
- 1972 – Ari Behn, norweski pisarz
- 1973 – Dzidosław Żuberek, polski piłkarz
- 1974:
- 1975:
- 1976:
- 1977:
- 1978 – Małgorzata Glinka-Mogentale, polska siatkarka
- 1979:
- 1980:
- 1981:
- 1982:
- 1984 – Ionuț Dimofte, rumuński rugbysta
- 1986 – Władimir Ostrouszko, rosyjski rugbysta
- 420 – Hieronim ze Strydonu, święty, ojciec Kościoła, autor Wulgaty (ur. ok. 347)
- 653 – Honoriusz, arcybiskup Canterbury (ur. ?)
- 1089 – Mieszko Bolesławowic (przypuszczalnie) książę krakowski (ur. 1069)
- 1246 – Jarosław II, wielki książę kijowski i włodzimierski (ur. 1191)
- 1288 – Leszek Czarny, książę sieradzki, sandomierski i krakowski, książę Polski (ur. ok. 1241)
- 1414 – Piotr Wysz, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. ok. 1354)
- 1581 – Hubert Languet, francuski dyplomata (ur. 1518)
- 1854 – Józef Chłopicki, polski dowódca wojskowy, generał, wódz naczelny powstania listopadowego (ur. 1771)
- 1897 – Teresa z Lisieux, święta, francuska zakonnica (ur. 1873)
- 1908 – Karol Estreicher, polski publicysta, bibliograf, historyk literatury i teatru (ur. 1827)
- 1911 – Franciszek Kostrzewski, polski malarz, ilustrator, rysownik, karykaturzysta (ur. 1826)
- 1922 – Paul Barth, niemiecki filozof i pedagog (ur. 1858)
- 1936 – Bolesław Markowski, polski prawnik, ekonomista, członek Rady Stanu, minister skarbu (ur. 1862)
- 1938 – Wojciech Stanisław Owczarek, polski duchowny katolicki, biskup włocławski (ur. 1875)
- 1940 – Walter Kollo, niemiecki kompozytor (ur. 1878)
- 1950 – Friedrich Feher, niemiecki reżyser filmowy (ur. 1889)
- 1955 – Michael Chekhov, amerykański aktor pochodzenia rosyjskiego, pedagog (ur. 1891)
- 1955 – James Dean, amerykański aktor (ur. 1931)
- 1969 – Frigyes Bán, węgierski reżyser filmowy (ur. 1902)
- 1970 – Zdzisław Karczewski, polski aktor (ur. 1903)
- 1972 – Edgar G. Ulmer, amerykański reżyser filmowy (ur. 1904)
- 1977:
- 1978 – Edgar Bergen, amerykański aktor (ur. 1903)
- 1979 – Hilary Krzysztofiak, polski malarz, grafik, scenograf (ur. 1926)
- 1982 – Kazimierz Iwor, polski aktor (ur. 1920)
- 1984 – Anna Świrszczyńska, polska pisarka (ur. 1909)
- 1985 – Simone Signoret, francuska aktorka (ur. 1921)
- 1986 – Franz Burda, niemiecki wydawca (ur. 1903)
- 1987 – Alfred Bester, amerykański pisarz fantastyki naukowej (ur. 1913)
- 1989 – Oskar Davičo, serbski pisarz (ur. 1909)
- 1990:
- 1990 – Patrick White, australijski pisarz, laureat Nagrody Nobla (ur. 1912)
- 1992 – Maria Malicka, polska aktorka (ur. 1900)
- 1994 – André Michel Lwoff, francuski mikrobiolog, laureat Nagrody Nobla (ur. 1902)
- 1996 – Gabriela Pauszer-Klonowska, polska pisarka, tłumaczka (ur. 1908)
- 1997 – Benedykt Halicz, polski uczony, biolog, profesor Uniwersytetu Łódzkiego (ur. 1903)
- 2004:
- 2007 – Oswald Mathias Ungers, niemiecki architekt (ur. 1926)
- 2009 – Robert S. Baker, brytyjski reżyser, scenarzysta i producent filmowy (ur. 1916)
- 2010 – Romuald Czystaw, polski piosenkarz rockowy, wokalista zespołu Budka Suflera (ur. 1950)
- 2011
Przypisy
