Język kumbryjski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Język kumbryjski
Obszar południowa Szkocja / północna Anglia
Liczba mówiących język wymarły
Klasyfikacja genetyczna Języki indoeuropejskie
*Języki celtyckie
**Języki brytańskie
***Język kumbryjski
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata

Język kumbryjski - wymarły język należący do grupy języków brytońskich. Był on używany w średniowieczu na terenie dzisiejszej Północnej Anglii i południowej części Niziny Środkowoszkockiej. Został wyparty głównie przez język staroangielski. Jest językiem blisko spokrewnionym z językiem starowalijskim.

Nazwa pochodzi od słowa Cumbri będącym określeniem Celtów i oznaczające rodaka.

Nie zachowały się żadne pisemne źródła w języku kumbryjskim, oprócz trzech słów zawartych w jedenastowiecznym, łacińskim tekście Leges inter Brettos et Scotos, które są określeniami kar pieniężnych. Są to: galnes, mercheta, kelchyn – suma płacona władcy za prawo do wydania córki za mąż.

Głównym źródłem wyrazów o pochodzeniu kumbryjskim są nazwy geograficzne.

  • Glasgow – od słów odpowiadających walijskiemu glas gau – zielona dolina
  • Lanark – od walijskiego llanerch – polana
  • Partick – zagajnik
  • Cathcart – las nad rzeką Cart
  • Mindrum – grzbiet górski
  • Penicuik – przylądek kukułki

Cechy charakterystyczne języka kumbryjskiego[edytuj | edytuj kod]

  • kumbryjski element gos – sługa był używany z imionami ważnych lokalnie świętych do utworzenia określeń takich jak: Gospatrick – święty Patryk, Gosmungo – święty Mungo, Gososwald – święty Oswald
  • język kumbryjski składa się z 14 samogłosek i dyftongów: a, e, ê, ı, o, ǫ, u, ü, ǝ, ow, ai, ei, ui i 22 spółgłosek: b, β, c, χ, χw, d, ð, f, g, gw, h, l, m, μ, n, ŋ, p, r, s, t, θ, w.
  • w języku kumbryjskim występuje rodzajnik określony er, który jest odpowiednikiem angielskiego the, np.: er egloosthe church
  • rzeczowniki w języku kumbryjskim mają rodzaj męski lub żeński i liczbę pojedynczą, podwójną lub mnogą
  • liczba mnoga jest tworzona przez dodanie jednego z przyrostków:
  • ow – stosowany do większości rzeczowników i do zapożyczeń,
  • yon – stosowany do osób,
  • edh – używany do miejsc,
  • et – używany do zwierząt,
  • ot- używany w zdrobnieniach

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]