Język tagalski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tagalog
Obszar Filipiny
Liczba mówiących ok. 24 mln
Klasyfikacja genetyczna Języki austronezyjskie
Pismo łacińskie
Kody języka
ISO 639-1 tl
ISO 639-2 tgl
ISO 639-3 tgl
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
logo Wikipedii
Wikipedia w języku tagalskim
WiktionaryPl.svg
W Wikisłowniku: Słownik języka tagalskiego
Słownik {{{z języka}}}-polski, polsko- online
Zasięg geograficzny języka tagalog

Język tagalski, tagalog – jeden z najważniejszych na Filipinach (forma urzędowa tego języka nazywa się oficjalnie filipino). Należy do zachodniej gałęzi rodziny języków malajsko-polinezyjskich. Jest jednym z około 90 głównych spokrewnionych między sobą języków i dialektów, którymi posługują się mieszkańcy archipelagu filipińskiego. Jest to język macierzysty znaczącej części mieszkańców centralnych rejonów Filipin, używa go około 24 miliony osób[2].

Pierwotnie do zapisu języka starotagalskiego używano siedemnastu znaków graficznych (tzw. pismo baybayin). Trzy z nich przedstawiały pięć występujących w tym języku samogłosek. Oryginalne zabytki tego pisma w zasadzie do naszych czasów nie przetrwały. Postępujący od momentu przybycia na wyspy Hiszpanów proces latynizacji pisma spowodował, że stare alfabety były stopniowo wypierane. Obecnie tagalski zapisywany jest w zmodyfikowanym alfabecie łacińskim.

Pierwszą książką drukowaną w tym języku była wydana w 1593 Doctrina Christiana en lengua española y tagala. Gramatykę języka tagalskiego jako pierwszy opracował dominikanin Francisco de San José w wydanej w 1610 w Manili pracy „Arte y reglas de la lengua tagala”. W trzy lata później ukazał się słownik autorstwa Pedra de San Bonaventury Vocabulario de la lengua tagala. Fundamentalne znaczenie dla języka tagalskiego ma wydana w 1940 Gramatyka języka narodowego autorstwa pracowników Instytutu Języka Narodowego w Manili. Ukazuje ona wzorzec tego języka.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Rzeczownik[edytuj | edytuj kod]

Rzeczowniki są nieodmienne. Liczbę mnogą tworzy się, dodając przed rzeczownikiem partykułę mga (wymowa: "manga"): mga bata (dzieci).

Składnia[edytuj | edytuj kod]

W języku tagalog na pierwszym miejscu zdania stoi zazwyczaj remat (nowa informacja), np.: "Malaki ang bahay niya" (Duży dom jego = "Jego dom jest duży"); "John ang pangalan ko" (John imię moje = "Mam na imię John"; "Si Gng. Garcia ang guro ko" (Pani Garcia nauczycielka moja = "Moją nauczycielką jest pani Garcia").

Przeczenie tworzy się za pomocą partykuły hindi: "Hindi malaki ang bahay" (Nie duży ten dom = "Ten dom nie jest duży.")

Pytanie tworzy się za pomocą partykuły ba: "Malaki ba ang bahay?" (Duży-czy ten dom = "Czy ten dom jest duży?")

Przypisy

  1. * Majewicz, Alfred F., Języki świata i ich klasyfikacja
  2. 2,0 2,1 Ethnologue report for language code: tgl

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Norbert Wójtowicz, Kilka słów o języku tagalskim, [w:] Combat Kalaki. Alternatywna sztuka walki wywodząca się z tradycji dawnych wojowników filipińskich, red. J. Nycek, Oleśnica 2002, s. 59–61.
  2. Wolff, John U, Pilipino Phrasebook. Lonely Planet Publications 1988
  3. Majewicz, Alfred F., Języki świata i ich klasyfikacja, PWN, Warszawa, 1989, ISBN 83-01-08163-5

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]