Jaskinia Krasnogórska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Jaskinia Krásnohorská)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jaskinia Krasnogórska
Krásnohorská jaskyňa
Most linowy w Jaskini Krásnohorskiej
Most linowy w Jaskini Krásnohorskiej
Państwo  Słowacja
Położenie Kras Słowacko-Węgierski
pn. podnóża Płaskowyżu Silickiego
wieś Krásnohorská Dlhá Lúka, powiat Rožňava
Długość 1356 m
Deniwelacja m
Wysokość otworów
nad dnem doliny
305 m
Data odkrycia 1964
Położenie na mapie Słowacji
Mapa lokalizacyjna Słowacji
Jaskinia KrasnogórskaKrásnohorská jaskyňa
Jaskinia Krasnogórska
Krásnohorská jaskyňa
Ziemia 48°37′05″N 20°35′15″E/48,618056 20,587500Na mapach: 48°37′05″N 20°35′15″E/48,618056 20,587500

Jaskinia Krasnogórska, Jaskinia Krásnohorská (słow. Krásnohorská jaskyňa) – jaskinia krasowa w Krasie Słowacko-Węgierskim na Słowacji.

Położenie jaskini[edytuj | edytuj kod]

Jaskinia znajduje się w północnych zboczach Płaskowyżu Silickiego, na terenie wsi Krásnohorská Dlhá Lúka, ok. 6 km na południowy wschód od Rożniawy. Naturalny wylot jaskini znajduje się na wysokości 305 m n.p.m. Długość znanych korytarzy wynosi 1356 m.

Geneza i morfologia[edytuj | edytuj kod]

Jaskinia ma charakter fluwiokrasowy. Posiada rozległą sieć korytarzy pochodzenia rzecznego, aktywny w dalszym ciągu podziemny tok wodny długości ok. 1 km i przestronne sale z bogatą szatą naciekową oraz dwoma podziemnymi jeziorkami. Tzw. Wielki Kanion (słow. Veľký kaňon), wymyty w dolomitach guttensteinskich, osiąga średnią wysokość 12 m i długość 180 m. Tzw. Sala Abonyiego (słow. Abonyiho dóm), z unikatowymi naciekami koralitowymi o kształcie kalafiorów, ma wymiary 30 × 40 m i wysokość 40 m. W największej komorze jaskini, zwanej Salą Olbrzymów (słow. Sieň obrov), znajduje się wysoki na 32,7 m Kvapeľ rožňavských jaskiniarov – ogromny stalagmit o podstawie średnicy 14 m, największy w Europie Środkowej i największy znany z umiarkowanej strefy klimatycznej (został on swego czasu wpisany do Księgi rekordów Guinessa jako największy stalagmit świata, co nie jest prawdą). Jego masa szacowana jest na ok. 2000 ton, a roczny przyrost masy na ok. 130-150 kg.

Historia odkrycia[edytuj | edytuj kod]

Rozległy system jaskiniowy został odkryty w 1964 r., kiedy grupa speleologów przedostała się do podziemi przez wylot wielkiego Krásnohorskiego Wywierzyska (słow. Krásnohorská vyvieračka, węg. Buzgó) o wydajności 414 litrów wody na sekundę, obniżając w nim sztucznie poziom wody o 2 m. Później przebite zostało nowe (obecne) wejście.

Zwiedzanie jaskini[edytuj | edytuj kod]

Jaskinia jest obecnie udostępniona do ograniczonego zwiedzania turystycznego. Zwiedzający muszą posiadać obuwie górskie, przebierają się też w specjalne kombinezony i otrzymują kaski z oświetleniem. Zwiedzanie odbywa się w grupach 4-10 osobowych pod opieką przewodników. Trasa zwiedzania liczy 450 m długości i prowadzi do wspomnianego wielkiego stalagmitu. Uczestnicy pokonują ją m.in. po drewnianych kładkach ponad płynącym w jaskini potokiem oraz po moście linowym rozpiętym nad podziemnym jeziorkiem.

Ochrona jaskini[edytuj | edytuj kod]

Od 1972 r. jaskinia została objęta ochroną jako pomnik przyrody (słow. chránený prírodný výtvor). Obecnie ma status narodowego pomnika przyrody (słow. národna prírodna pamiatka). Dodatkową ochronę stanowi pasmo ochronne o powierzchni ok. 200 ha, obejmujące zasadniczy obszar naturalnej alimentacji sieci wodnej jaskini, w tym wspomnianego stalagmitu.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Barański Mirosław J.: Jaskinia, płanina i dziewczyna, w: „Gazeta Górska” R. XVII, nr 11 (76), jesień 2011. Wyd. Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK w Krakowie, s. 44-47.
  • Ďurček Jozef a kolektív: Slovenský kras. Turistický sprievodca ČSSR, č. 41, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1989, ISBN 80-7096-020-5.
  • Stankovič Jaroslav: Krásnohorská jaskyňa, w: „Krásy Slovenska” R. 82, nr 5-6/2005, s. 26-27.
  • Stankovič Jaroslav, Cílek Václav i in.: Krásnohorská jaskyňa Buzgó, wyd. Regionálna rozvojová agentúra Rožňava, 2005, ISBN 80-89086-02-0.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]