Joachim Stegmann

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Joachim Stegmann, zwany "starszym" (ur. w 1595, zm. w 1633 w Kluż-Napoka) – matematyk, ariański działacz reformacyjny, duchowny i teolog, rektor Akademii Rakowskiej.

Był narodowości niemieckiej, pochodził z okolic Poczdamu. Był pastorem luterańskim w Marchii Brandenburskiej, lecz potajemnie wyznawał antytrynitaryzm i podzielał poglądy Socyna. Od 1626 zaczął otwarcie wyznawać swoją wiarę i przeniósł się do Polski, gdzie zaczął działać w ośrodkach braci polskich. Stał się jednym z najbardziej aktywnych polemistów i obrońców polskiego antytrynitaryzmu, w swoich pismach zwalczał nie tylko katolicyzm, lecz również tradycyjny protestantyzm (m.in. w Brevis disquisitio an et quo mado vulgo dicti Evangelici Pontificios, ac nominatim Val. Magni de Acatholicorum credendi regula judicium solide atque evidenter refutare queant., Eleutheropoli (Amsterdam) 1633 i Eleutheropoli (Londyn) 1650-1651; przekład angielski, Londyn 1653).

Był nauczycielem i rektorem Akademii Rakowskiej i przyczynił się do rozkwitu tej uczelni. Napisał nowatorski podręcznik do nauki matematyki i geometrii. Pisał traktaty precyzujące teologię braci polskich, zwłaszcza o filozofii religii. Był poprzednikiem Wiszowatego- uznawał, że niektóre kwestie wiary powinny być rozpatrywane zgodnie z logiką i zdrowym rozsądkiem. Wysłany do Siedmiogrodu w 1633, aby objąć tam stanowisko duchownego, zmarł w Koloszwarze (obecnie: Kluż-Napoka).

Cytaty[edytuj | edytuj kod]

Chociaż ani sama filozofia nie uczy nas religii chrześcijańskiej, ani nasz rozum nie potrafi jej nigdy w sposób doskonały wyprowadzić z samych filozoficznych zasad i musimy się o niej zazwyczaj dowiadywać z boskiego objawienia, objawienie owo jednak, które jak niżej wykażemy- zawarte jest w Piśmie św., jest tak sformułowane, że rzeczywiście wymaga uprzedniej, choćby miernej znajomości filozofii, podobnie i sama filozofia wymaga znajomości Pisma.

Chociaż rozum ludzki nie wynalazł tajemnic wiary chrześcijańskiej, jednak skoro zostały one objawione przez Boga za pośrednictwem Chrystusa, zdrowy rozum uznaje je za prawdę i z nimi się zgadza. (O sędzim w sporach o wiarę, ks. I, rozdz. 3)

Innymi znanymi działaczami ariańskimi z rodziny Stegmannów byli:

  • Joachim Stegmann (młodszy) (1618-1678), pisarz
  • Krzysztof Stegmann (ok. 1624-ok.1661), działacz ariański
  • Wawrzyniec Stegmann (ok.1610/11-ok.1655), ostatni rektor Akademii Rakowskiej