Joanna Chmielewska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Joanna Chmielewska
Imiona i nazwisko Irena Barbara Becker-Kuhn
Pseudonim Joanna Chmielewska
Data i miejsce urodzenia 2 kwietnia 1932
Warszawa
Data i miejsce śmierci 7 października 2013
Warszawa[1]
Narodowość polska
Język polski
Gatunki powieści sensacyjne i kryminalne
Ważne dzieła Klin, Wszyscy jesteśmy podejrzani, Lesio
Wikicytaty Joanna Chmielewska w Wikicytatach
Strona internetowa

Joanna Chmielewska, właśc. Irena Barbara Kuhn z domu Becker (ur. 2 kwietnia 1932 w Warszawie, zm. 7 października 2013[2][3] tamże[1]) – polska pisarka, autorka powieści sensacyjnych, kryminalnych, komedii obyczajowych, a także książek dla dzieci i młodzieży.

Jej książki zostały przetłumaczone na co najmniej osiem języków[4].

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Najwcześniejsze dzieciństwo pisarka spędziła w Grójcu i Warszawie. Jako dziecko wiele czytała i już w bardzo młodym wieku marzyła o napisaniu powieści. Najpierw uczyła się w szkole powszechnej. W 1943 roku została oddana do internatu u Sióstr Zmartwychwstanek na warszawskim Żoliborzu[5]. Następnie uczęszczała do gimnazjum, a później wraz rodzicami wyprowadziła się na jakiś czas do Bytomia, skąd potem powróciła do Grójca. Okazało się, że jest w jednej klasie ze swoją dawną koleżanką, Janką (późniejszą absolwentką historii na Uniwersytecie Warszawskim), z którą teraz mogła się zaprzyjaźnić, a która stała się pierwowzorem postaci kilku powieści Chmielewskiej, podobnie jak członkowie rodziny pisarki. Również jedna z nauczycielek została później opisana w jednym z utworów – Zwyczajnym życiu[6].

Rodzina Chmielewskiej pragnęła, żeby przyszła pisarka została lekarzem, jednak jeszcze w liceum młodą Chmielewską zaczęła interesować architektura i ją właśnie wybrała później jako kierunek studiów[7]. W czasach szkoły średniej poznała swojego przyszłego męża, Stanisława. Wcześnie zaszła w ciążę i wzięła ślub. Studia zaczęła już jako mężatka, a wkrótce (w 1951 roku) urodziła pierwszego syna.

Ukończyła studia na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, uzyskując tytuł inżyniera architekta. Pracowała m.in. w Samodzielnej Pracowni Architektoniczno-Budowlanej "Blok", w Energoprojekcie, w Biurze Projektów "Stolica". Brała udział w budowie Domu Chłopa. Tematyka związana z pracą z tego okresu pojawiała się później w jej powieściach.

Debiutowała w 1958 na łamach czasopisma "Kultura i Życie" jako prozaik. Przez pewien czas pisała w "Kulturze i Sztuce" na tematy związane z architekturą wnętrz[8]. W 1964 miał miejsce debiut książkowy – wydała sensacyjną powieść Klin. Od 1970 zajmowała się wyłącznie twórczością literacką. Łączny nakład jej powieści w Polsce przekroczył 6 mln egzemplarzy[9], a w Rosji – gdzie uważana jest za najpoczytniejszą pisarkę zagraniczną – 8 mln[10]. Jej książki tłumaczono na języki obce 107 razy[11].

3 maja 2004 została odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[12].

Miała dwóch synów: Jerzego (ur. 1951) i Stanisława Roberta (ur. 1956, używa głównie imienia Robert)[13]. Zmarła 7 października 2013 w Warszawie[14]. Została pochowana 14 października 2013 na warszawskich Powązkach[15] (kw. H rząd 5 grób 20).

Genealogia[16][edytuj | edytuj kod]

Prapradziadkowie

Józef Becker
(1808-?)
∞ 08.09.1844

Marianna Maur (1817-?)

Ignacy Borkowski
(01.10.1820-?)
∞ 06.08.1843
Julianna Michalak (1821-?)

Wojciech Koch
(?-?)
∞ ?
Rozalia Wasilewska
(?-?)

Józef Walenty Szwartz (03.02.1826-?)
∞ 22.01.1854
Joanna Luzińska
(10.05.1829-?)

Wawrzyniec Konopocki
(06.08.1832-8.10.1904)
∞ 26.02.1854
Józefa Dziędziela
(17.03.1836-13.04.1869)

Antoni Dąbrowski (12.05.1833-?)
∞ 02.02.1852
Małgorzata Kuza (31.05.1829-01.05.1880

Wojtyra
∞ ?
NN

Szpitalewski
∞ ?
NN

Pradziadkowie

Karol Bogumił Becker (1850-?)
∞ 07.10.1876
Julianna Borkowska (1851-10.04.1927)

Antoni Koch(?-?)
∞ 1882
Paulina Magdalena Szwartz (21.06.1862-?)

Ludwik Konopocki (23.08.1862-?)
∞ 24.09.1885
Józefa Dąbrowska (20.10.1862-?)

Wojtyra
∞ ?
Szpitalewska

Dziadkowie

Paweł Becker (14.01.1883-19.06.1927)
∞ przed 1906
Helena Koch (16.05.1883-15.11.1959)

Franciszek Konopocki (13.11.1889-21.06.1946)
∞ ?
Wojtyra

Rodzice

Jan Becker (1906-11.03.1983)
∞ przed 1932
Janina Konopacka (?-1993)

Joanna Chmielewska (02.04.1932-07.10.2013)

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Literatura piękna (dla dorosłych)[edytuj | edytuj kod]

Literatura piękna (cykle dla młodzieży)[edytuj | edytuj kod]

  • 1974: Zwyczajne życie
  • 1976: Większy kawałek świata
  • 1979: Nawiedzony dom
  • 1981: Wielkie zasługi
  • 1983: Duch (wydany później, po lekkiej zmianie, wraz z kilkoma innymi opowieściami jako Ślepe szczęście)
  • 1988: Skarby
  • 1991: 2/3 sukcesu
  • 1992: Ślepe szczęście
  • 1993: Wszelki wypadek

Dla dzieci[edytuj | edytuj kod]

  • 1994: Pafnucy
  • 2003: Las Pafnucego

Poradniki[edytuj | edytuj kod]

  • 1996: Jak wytrzymać z mężczyzną
  • 1996: Jak wytrzymać ze współczesną kobietą
  • 2001: Jak wytrzymać ze sobą nawzajem
  • 2005: Przeciwko babom!
  • 2007: Traktat o odchudzaniu

Autobiograficzne[edytuj | edytuj kod]

  • 1993: Autobiografia, tom 1 – Dzieciństwo
  • 1994: Autobiografia, tom 2 – Pierwsza młodość
  • 1994: Autobiografia, tom 3 – Druga młodość
  • 1994: Autobiografia, tom 4 – Trzecia młodość
  • 1994: Autobiografia, Wieczna młodość – aneks do wszystkich pozostałych (w 2000 r. ukazał się jako tom 5 – Wtórna młodość)
  • 2000: Autobiografia, tom 5 – Wtórna młodość
  • 2006: Autobiografia, tom 6 – Stare próchno
  • 2008: Autobiografia, tom 7 – Okropności
  • 2013: Życie (nie)całkiem spokojne

Słuchowiska[edytuj | edytuj kod]

  1. Lesio
  2. Całe zdanie nieboszczyka
  3. Krokodyl z kraju Karoliny
  4. Wszystko czerwone
  5. Klin
  6. Dzikie białko
  7. Wielki Diament cz. 1
  8. Wielki Diament cz. 2
  9. Wielki Diament cz. 3
  10. Romans wszech czasów
  11. Boczne drogi
  12. Kocie worki
  13. Pech
  14. Najstarsza prawnuczka cz. 1
  15. Najstarsza prawnuczka cz. 2
  16. Przeklęta bariera cz. 1
  17. Przeklęta bariera cz. 2
  18. (Nie)Boszczyk mąż cz. 1
  19. (Nie)Boszczyk mąż cz. 2
  20. Złota mucha
  21. Zapalniczka
  22. Studnie przodków
  23. Wszyscy jesteśmy podejrzani
  24. Krowa niebiańska
  25. Depozyt cz. 1
  26. Depozyt cz. 2

Ekranizacje[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Filmowe adaptacje utworów Joanny Chmielewskiej.

Powstało kilka ekranizacji filmowych, opartych na jej książkach. Były to:

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. 1,0 1,1 Obecnie „wszech czasów” pisze się rozłącznie, jednak w czasie wydawania książki poprawna była także pisownia „wszechczasów”. Wznowienie książki, wydane w 2006 roku miało poprawiony tytuł – „wszech czasów”.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Nie żyje Joanna Chmielewska. tvn24.pl.
  2. Zmarła pisarka Joanna Chmielewska. PolskieRadiopl, 7 października 2013.
  3. Zmarła Joanna Chmielewska. tvp.info, 7 października 2013.
  4. Index Translationum
  5. Joanna Chmielewska: Autobiografia. Dzieciństwo. Warszawa: Vers, 1993, s. 139. ISBN 83-7127-001-1.
  6. Joanna Chmielewska: Autobiografia. Dzieciństwo. Warszawa: Vers, 1993, s. 248. ISBN 83-7127-001-1.
  7. Joanna Chmielewska: Autobiografia. Dzieciństwo. Warszawa: Vers, 1993, s. 307. ISBN 83-7127-001-1.
  8. Agnieszka Dajbor: Hanka Bielicka współczesnej literatury. Gazeta Wyborcza, 1995/10/18.
  9. (asz): Joanna Chmielewska kończy 75 lat (pol.). W: Gazeta Wyborcza [on-line]. 2 kwietnia 2007. [dostęp 15 czerwca 2007].
  10. Sylwetki – literatura. Joanna Chmielewska (pol.). [dostęp 16 czerwca 2008].
  11. BiBik – pismo MBP w Łodzi. [dostęp 15 czerwca 2008].
  12. Przyznano odznaczenia. [dostęp 16 października 2013].
  13. Joanna Chmielewska: Autobiografia. Pierwsza młodość. Warszawa: Vers, 1994, s. 154. ISBN 83-7127-001-2-X.
  14. Joanna Chmielewska nie żyje. Jej kryminały bawiły pokolenia (pol.). wyborcza.pl. [dostęp 2013-10-07].
  15. Pogrzeb Joanny Chmielewskiej. Autorka kryminałów spoczęła na Powązkach (pol.). warszawa.naszemiasto.p. [dostęp 2013-10-14].
  16. More Maiorum, nr 10, str. 45 [dostęp:13.12.2013]
  17. Lekarstwo na miłość w bazie filmpolski.pl
  18. Skradziona kolekcja w bazie filmpolski.pl
  19. Kim jesteś kochanie w bazie filmpolski.pl
  20. Randka z diabłem w bazie filmpolski.pl
  21. Całe zdanie nieboszczyka w bazie filmpolski.pl
  22. Wszystko czerwone w bazie filmweb.pl

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]