Jodła kaukaska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jodła kaukaska
Abies-nordmanniana-habit.JPG
Sylwetka jodły kaukaskiej
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo naczyniowe
Nadgromada nasienne
Gromada nagonasienne
Podgromada nagonasienne drobnolistne
Klasa iglaste
Podklasa Pinidae
Rząd sosnowce
Podrząd Pinineae
Rodzina sosnowate
Podrodzina Abietoideae
Rodzaj jodła
Gatunek jodła kaukaska
Nazwa systematyczna
Abies nordmanniana (Steven) Spach
Hist. nat. vég. 11:418. 1841[1]
Systematyka w Wikispecies Systematyka w Wikispecies
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons

Jodła kaukaska, jodła Nordmanna[2] (Abies nordmanniana (Steven) Spach) – gatunek drzew należący do rodziny sosnowatych. Występuje w Zachodniej Azji, w górach Kaukazu – w Turcji, Gruzji i Rosji[1].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój 
Drzewo wysokości 25-30 m, początkowo z koroną wąską, stożkowatą, z wiekiem coraz bardziej kolumnową, ze spiczastym wierzchołkiem. Gałęzie w środkowej części korony rosną poziomo i są dość gęsto osadzone, górne gałęzie mniej wyraźnie skierowane ku górze, niż u jodły pospolitej.
Pień 
Kora początkowo gładka, matowoszara, dopiero u starych drzew prostokątnie popękana lub podzielona na płytki.
Liście 
Szpilki o długości 2-3 cm są z przodu lekko wycięte, równowąskie, wyraźnie bruzdkowane, z wierzchu ciemnozielone i błyszczące, pod spodem – z dwoma białymi paskami szparek. Osadzone dwurzędowo na gałązkach bardzo gęsto, skierowane nieco ku przodowi. Roztarte – wydzielają owocowy zapach[2].
Kwiaty 
Kwitnie od kwietnia do maja.
Szyszki 
Szyszki żeńskie są umieszczone tylko w strefie wierzchołka starszych drzew. W stanie dojrzałym mają długość około 15 cm, są cylindryczne, początkowo bladozielone, w końcu brunatnawe[2].

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

Wybrane odmiany uprawne:

  • 'Golden Spreader' - bardzo wolno rosnąca karłowa odmiana o zwartym pokroju z charakterystycznym zagłębieniem w środku krzewu. W wieku 10 lаt osiąga około 1 m wysokości i średnicy. Igły krótkie, długości ok. 2 cm, z wierzchu błyszczące i złocisto-żółte, a od spodu matowe, żółtobiałe[3].
  • ' Pendula'

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Coraz powszechniej uprawiana w lasach lub sadzona jako drzewo parkowe także w innych rejonach Europy[2]. Drewno żółtawobiaławe, mocne, długowłókniste.

Jodła kaukaska jest cenionym w Europie zachodniej drzewem na choinki. W samych Niemczech kupuje się rocznie do 26 milionów drzewek. Ważnym producentem jest Dania, gdzie uprawia się ok. 100 milionów jodeł kaukaskich i rocznie eksportuje 5 milionów drzewek. Producenci choinek importują nasiona z krajów wschodniej części basenu Morza Czarnego, przede wszystkim z Gruzji[4].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Abies nordmanniana (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2011-12-09].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Bruno T. Kremer: Drzewa. Warszawa: Świat Książki, 1996, s. 250. ISBN 83-7129-141-8.
  3. Abies nordmanniana (pol.). Związek Szkółkarzy Polskich. [dostęp 2013-03-19].
  4. Jürgen Matschke. Nordmannstanne – Saatgutplantagen für sichere Versorgung. „LWF aktuell”. 79, s. 42-44, 2010 (niem.). [dostęp 2014-06-16]. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]