Joseph Beuys

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Plakat z okazji wizyty w USA w 1974 - Dzięki uprzejmości Ronald Feldman Fine Arts, New York
Beuys Filtz TV


Joseph Beuys (ur. 12 maja 1921 w Kleve, zm. 23 stycznia 1986 w Düsseldorfie) – niemiecki artysta, teoretyk sztuki, pedagog, działacz i reformator społeczny i polityczny.

W swojej twórczości zajmował się głównie rzeźbą, rozszerzając formułę tego medium aż po działania w czasie i procesy społeczne. Kluczowe dla jego twórczości są doświadczenia dzieciństwa spędzonego w rejonie granicznym między Holandią a Niemcami, jak i doświadczenia wojenne:

Jako niemiecki lotnik, rozbił się nad Krymem i czołgał się ranny w śniegu, w strasznym mrozie, poodmrażany. Znaleźli go Tatarzy i wyleczyli prymitywnymi ludowymi sposobami - wysmarowali łojem, owinęli wojłokiem. To potem ciągle powracało w jego twórczości. On też miał po tym wypadku ranę, dziurę w głowie, która mu nigdy do końca nie zarosła. Dlatego zawsze nosił kapelusz, to nie był tylko snobistyczny gadżet. Mnie się wydaje, że to jest największy artysta XX wieku, najbardziej radykalny i z głębi autentyczny.

— Tadeusz Rolke w rozmowie z Anną Sańczuk, weekend.gazeta.pl[1]

Początkowe zainteresowania przyrodnicze przerodziły się w w pragnienia twórcze, rozpoczął studia plastyczne. Jego wczesne dzieła to rzeźby i rysunki; następnie wypracował koncepcję prymatu idei nad obiektem (lata 40. i 50.). W latach 60. wziął udział w międzynarodowym ruchu Fluxus. W obiektach rzeźbiarskich wykorzystywał dotąd obce temu medium materiały nietrwałe: tłuszcz, miód, filc, przedmioty codziennego użytku. Sformułował teorię rzeźby jako przechodzenia od chaosu do uporządkowania oraz teorię rzeźby społecznej. Był też propagatorem demokratyzacji sztuki. W tekście noszącym znamienny tytuł „Każdy artystą” napisał, że potrzeba twórczości cechuje wszystkich ludzi i wszystkie dziedziny życia. I tak jak każdy może tworzyć, każdy może też wpływać na sztukę. To my kształtujemy świat wokół siebie, wpływamy na wydarzenia, historię i oblicze współczesnej sztuki. Jesteśmy artystami w swoim życiu. Sztuka miała stać się rodzajem terapii i zawładnąć wszystkimi dziedzinami życia. Sztuka w ujęciu Beuysa to raczej twórcze działanie i prace efemeryczne aniżeli trwałe przedmioty estetyczne.

Od roku 1961 prowadził działalność edukacyjną w Düsseldorfie. Występował publicznie, początkowo tworząc akcje, performance, z czasem coraz bardziej skupiając się na społecznym charakterze swoich wystąpień. Był człowiekiem charyzmatycznym, zawsze w charakterystycznym kapeluszu.

Wybór dzieł[edytuj | edytuj kod]

Rzeźby i obiekty:
  • Skrzynka pokryta gumą (1957)
  • Krzesło z tłuszczem (1964)
  • Ukrzyżowanie (1963)
  • Opad śniegu - dzieło stworzone razem z przyrodnim bratem Thomasem Beuysem, wzorowane na wspomnieniach o zimie matki - Katherine Beuys (1965)
Performance:
  • W jaki sposób wyjaśnić obrazy martwemu królikowi (1965)
  • Eurasia (1966)
  • Mecz bokserski na rzecz bezpośredniej demokracji (1972)
  • I like America, America likes me (1974)

Wystawy[edytuj | edytuj kod]

  • 2007 National Gallery of Victoria, Melbourne, Australia[5]
  • 2008/2009 Hamburger Bahnhof – Museum für Gegenwart, Berlin, Germany[6]

Muzea/Galerie z dziełami Beuysa[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Literatura przedmiotu[edytuj | edytuj kod]

Publikacje w języku polskim[edytuj | edytuj kod]

  • Joseph Beuys - teksty komentarze, wywiady, oprac.: Jedliński Jaromir, Wydawnictwo: Centrum Sztuki Współczesnej Sztuka, 1990, ISBN 83-85142-01-0
  • Hiltrud Oman: "Joseph Beuys. Die Kunst auf dem Weg zum Leben", München 1998 (Heyne), ISBN 3-453-14135-0

Publikacje zagraniczne[edytuj | edytuj kod]

  • Adriani, Götz, Winfried Konnertz, and Karin Thomas: Joseph Beuys: Life and Works. Trans. Patricia Lech. Woodbury, N.Y.: Barron’s Educational Series, 1979.
  • Bastian, Heiner: Joseph Beuys: The secret block for a secret person in Ireland. Text by Dieter Koepplin. Munich: Schirmer/Mosel, 1988.
  • Borer, Alain. The Essential Joseph Beuys. London: Thames and Hudson, 1996.
  • Buchloh, Benjamin H.D.: ‘Beuys: The Twilight of the Idol,’ Artforum, vol.5, no.18 (January 1980), pp.35-43.
  • Buchloh, Benjamin H.D., Krauss, Rosalind, Michelson, Annette: ‘Joseph Beuys at the Guggenheim,’ in: October, 12 (Spring 1980), pp 3-21
  • De Duve, Thierry: Kant After Duchamp, Cambridge (Mass.): MIT Press, 1996.
  • Oman Hiltrud: "Joseph Beuys. Die Kunst auf dem Weg zum Leben." München, Heyne (1998) ISBN 3-453-14135-0
  • Potts, Alex: ‘Tactility: The Interrogation of Medium in the Art of the 1960s,’ Art History, Vol.27, No.2 April 2004. 282-304.
  • Ray, Gene (ed.): Joseph Beuys, Mapping the Legacy. New York and Sarasota: D.A.P. 2001.
  • Rosenthal, Mark: Joseph Beuys: Actions, Vitrines, Environments, London: Tate, 2005.
  • Murken, Axel Hinrich: Joseph Beuys und die Medizin. F. Coppenrath, 1979. ISBN 3-920192-81-8
  • Stachelhaus, Heiner. Joseph Beuys. New York: Abbeville Press, 1991.
  • Temkin, Ann, and Bernice Rose. Thinking is Form: The Drawings of Joseph Beuys (exh. cat., Philadelphia Museum of Art). New York: Thames and Hudson, 1993.
  • Tisdall, Caroline: Joseph Beuys, New York: Guggenheim Museum, 1979.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg