Kąkol

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy rodzaju roślin. Zobacz też: wieś Kąkol w województwie kujawsko-pomorskim.
Kąkol
Agrostemma githago 120605.jpg
Systematyka[1].
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd goździkowce
Rodzina goździkowate
Rodzaj kąkol
Nazwa systematyczna
Agrostemma L.
Sp. Pl. 435. 1 Mai 1753
Typ nomenklatoryczny
Agrostemma githago L.[2]
Synonimy

Githago Adans.[2]

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło kąkol w Wikisłowniku

Kąkol (Agrostemma L.) – rodzaj roślin należący do rodziny goździkowatych. Obejmuje 2[3] lub 3[4] gatunki występujące w Europie i zachodniej Azji, prawdopodobnie rozpowszechnione z wschodniej części obszaru śródziemnomorskiego jako chwasty w uprawach zbóż. Zawleczone także do Azji Wschodniej i Ameryki Północnej. W Europie Środkowej występuje w uprawach jako chwast kąkol polny. Ten gatunek, a także pochodzący z Turcji kąkol wysmukły uprawiane są jako rośliny ozdobne[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Rośliny jednoroczne o pędach wzniesionych, osiągających do 1 m wysokości, słabo rozgałęzionych[3][4].
Liście
Naprzeciwległe, niepodzielone, wąskolancetowate do równowąskich[3][4].
Kwiaty
Zebrane w luźną, kilkukwiatową wierzchotkę. Płatki korony koloru różowo-fioletowego, czerwone, rzadko białe. Kielich w dole z działek zrośniętych w jajowatą lub eliptycznojajowatą rurkę z 10 żebrami, wyżej z końcami wolnymi i długimi. Płatków jest 5 nieco dłuższych lub krótszych od działek kielicha, zaokrąglonych, stopniowo przechodzących w paznokieć. Pręcików jest 10. Zalążnia górna, jednokomorowa, z 5 owłosionymi szyjkami słupka[3][4].
Owoce
Owalne torebki otwierające się 5 klapkami i zawierające liczne nasiona o średnicy ok. 3 mm[3][4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Należy do rodziny goździkowatych (Caryophyllaceae), rzędu goździkowców (Caryophyllales) w obrębie dwuliściennych właściwych. W obrębie goździkowatych należy do podrodziny Caryophylloideae plemienia Sileneae[5].

Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa goździkowe (Caryophyllidae Takht.), nadrząd Caryophyllanae Takht., rząd goździkowce (Caryophyllales Perleb), podrząd Caryophyllineae Bessey in C.K. Adams, rodzina goździkowate (Caryophyllaceae Juss.), rodzaj kąkol (Agrostemma L.)[6].

Wykaz gatunków

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Caryophyllales (ang.). Angiosperm Phylogeny Website, 2001–. [dostęp 2009-10-07].
  2. 2,0 2,1 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-19].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 75. ISBN 0333748905.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Lu Dequan; Magnus Lidén, Bengt Oxelman: Agrostemma Linnaeus (ang.). W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-08-01].
  5. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-05].
  6. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Agrostemma (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-18].