Kanał Gliwicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kanał Gliwicki
Kanał Gliwicki
Barka na Kanale Gliwickim
Kontynent Europa
Państwo Polska
Województwo opolskie, śląskie
Początek Kędzierzyn-Koźle
Koniec Gliwice
Rok budowy 1935-1939
Długość 40,60 km
Głębokość
• maksymalna

3,50 m
Szerokość
• maksymalna
• minimalna
• średnia

41,00 m
38,00 m
39,50 m
Różnica poziomów 43,60 m
Udostępniony dla żeglugi Tak
Śluzy 6
Kanały wodne Polski
Commons-logo.svg Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Śluza Łabędy na Kanale Gliwickim. W tle widać Port Gliwice
Śluza na Kanale Gliwickim
Śluza Rudziniec na Kanale Gliwickim
Początek Kanału Gliwickiego na Odrze w Kędzierzynie-Koźlu
Miejsce połączenia Kanału Gliwickiego z Kanałem Kędzierzyńskim (w lewo). Początek kanału Odra - Dunaj wybudowanego w latach 1939 - 1943
Kanał Gliwicki w Pławniowicach.

Kanał Gliwicki (niem. Gleiwitzer Kanal, Oberschlesischer Kanal) - droga wodna łącząca rzekę Odrę z Gliwicami w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym. Kanał Gliwicki powstał w miejsce starego Kanału Kłodnickiego.

Informacje ogólne[edytuj | edytuj kod]

Długość kanału 40,60 km, maksymalna głębokość 3,50 m, różnica poziomów wody na początku i końcu kanału wynosi 43,60 m. Pokonanie różnic poziomu wody przez jednostki pływające reguluje 6 śluz wodnych. Kanał żeglugowy wykonany jest częściowo w wykopie, a częściowo w nasypie. Jego szerokość waha się od 38,00 m w wykopie do 41,00 m w nasypie. Dopuszczalna prędkość jednostek pływających na kanale wynosi 9,00 km/h luzem i zestawy puste 7,00 km/h zestawy załadowane.

Początek kanału znajduje się w Kędzierzynie-Koźlu na 98,00 kilometrze rzeki Odry, natomiast koniec kanału w basenie portowym Portu Gliwice. Kanał przebiega przez województwo opolskie (18,80 km) i województwo śląskie (21,80 km).

Głównym źródłem zasilania kanału jest rzeka Kłodnica oraz jeziora i zbiorniki wodne (Dzierżno Duże, Dzierżno Małe) położone w jego górnej części. Sezon żeglugowy na kanale wynosi przeciętnie 270 dni i trwa od 15 marca do 15 grudnia.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kanał Gliwicki został zbudowany w latach 1935–1939, uroczyście oddany do użytku 8 grudnia 1939[1] a uruchomiony w 1941. Powstał w miejsce starego Kanału Kłodnickiego istniejącego do 1937 roku. Nazywany był również Kanałem Górnośląskim (Oberschlesischer Kanal), a przez krótki okres Kanałem Adolfa Hitlera (Adolf-Hitler-Kanal).

Śluzy[edytuj | edytuj kod]

Śluzy na Kanale Gliwickim zaczynając od Portu Gliwice:

Śluza Łabędy[edytuj | edytuj kod]

Nazwa:

Parametry:

  • Dwukomorowa bliźniacza
  • Różnica poziomów: 4,20 m
  • Długość: 71,50 m
  • Szerokość: 12,00 m
  • Ilość zużywanej wody na śluzowanie: 3900,00 m³

Śluza Dzierżno[edytuj | edytuj kod]

Nazwa:

Parametry:

  • Dwukomorowa bliźniacza
  • Różnica poziomów: 10,30 m
  • Długość: 71,50 m
  • Szerokość: 12,00 m
  • Ilość zużywanej wody na śluzowanie: 9500,00 m³

Śluza Rudziniec[edytuj | edytuj kod]

Nazwa:

Parametry:

  • Dwukomorowa bliźniacza
  • Różnica poziomów: 6,25 m
  • Długość: 71,40 m
  • Szerokość: 12,00 m
  • Ilość zużywanej wody na śluzowanie: 5800,00 m³

Śluza Sławięcice[edytuj | edytuj kod]

Nazwa:

Parametry:

  • Dwukomorowa bliźniacza
  • Różnica poziomów: 6,25 m
  • Długość: 71,40 m
  • Szerokość: 12,00 m
  • Ilość zużywanej wody na śluzowanie: 5800,00 m³

Śluza Nowa Wieś[edytuj | edytuj kod]

Parametry:

  • Dwukomorowa bliźniacza
  • Różnica poziomów: 6,20 m
  • Długość: 71,40 m
  • Szerokość: 12,00 m
  • Ilość zużywanej wody na śluzowanie: 5800,00 m³

Śluza Kłodnica[edytuj | edytuj kod]

Nazwa:

Parametry:

  • Dwukomorowa bliźniacza
  • Różnica poziomów: 10,40 m
  • Długość: 71,80 m
  • Szerokość: 12,00 m
  • Ilość zużywanej wody na śluzowanie: 9500,00 m³

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Około dwóch kilometrów poniżej śluzy Nowa Wieś, znajduje się tak zwany "syfon Kłodnicy". Jest to "bezkolizyjne skrzyżowanie" Kanału Gliwickiego i rzeki Kłodnicy, która przepływa pod kanałem. Jest to jedno z dwóch takich "skrzyżowań" cieków wodnych w Polsce. Drugie to syfon strugi Flis pod Kanałem Bydgoskim w Bydgoszczy.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Dzieje Śląska w datach, Alicja Galas Artur Galas, wyd CADYS, Wrocław 2004

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]