Karczownik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Karczownik
Arvicola amphibius[1]
(Linnaeus, 1758)
Karczownik
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd gryzonie
Podrząd Myomorpha
Nadrodzina Muroidea
Rodzina chomikowate
Podrodzina nornikowate
Rodzaj Arvicola
Gatunek karczownik
Synonimy
  • Arvicola terrestris (Linnaeus, 1758)[2][3][4]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Karczownik[4][5], polnik ziemnowodny[4], szczur wodny[4][6], karczownik ziemnowodny[7] (Arvicola amphibius) – gatunek gryzonia z podrodziny nornikowatych w rodzinie chomikowatych. Zamieszkuje brzegi wód Europy oraz północnej i środkowej Azji. Spotykany jest nad wodami, a także na łąkach i polach uprawnych, w lasach oraz w sadach[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość tułowia z głową 13-25 cm, ogona 6-15 cm[4]. Sierść w części grzbietowej jasnobrązowa, ciemnobrązowa lub prawie czarna. Od spodu jest biaława, rzadziej z żółtym nalotem. Ogon jest słabo owłosiony. Uszy i oczy są małe[4].

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Karczownik kopie rozległe systemy nor z gniazdem i spiżarniami. Populacje mieszkające w oddaleniu od zbiorników i cieków wodnych większą część życia spędzają pod ziemią. Osobniki nadwodne konstruują gniazda z części trzcin. Układają je na wodzie lub zawieszają wśród roślin nadbrzeżnych. Karczownik wykazuje aktywność głównie nocą. Nie zapada w sen zimowy[4].

Rozmnażanie[edytuj | edytuj kod]

Okres godowy karczownika rozpoczyna się, w zależności od warunków atmosferycznych, w lutym bądź marcu i trwa przez całe lato, aż po początek zimy. Po ciąży trwającej 21 dni samice rodzą 2-4[3]lub 3-4 razy w ciągu roku, w miotach 6-8 [4] lub 4-6 młodych[3].

Arvicola terrestris.jpg

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Karczownik jest wszystkożercą. Żywi się zarówno pokarmem roślinnym, w tym podziemnymi częściami roślin, ale także małymi kręgowcami. Poluje na małe ryby[4], mięczaki i owady[3]. Magazynuje zapasy pokarmu. Jest uznawany za szkodnika upraw rolniczych. Podgryza korzenie drzew owocowych i leśnych[4]. Na karczowniki poluje między innymi norka amerykańska i piżmak[3].

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Karczownik zamieszkuje tereny w niemal całej Europie oraz w zachodniej i środkowej części Azji, aż po Mongolię i jezioro Bajkał[4][3]. W Polsce występuje powszechnie w całym kraju[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Arvicola scherman (karczownik mniejszy)

Przypisy

  1. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Arvicola amphibius. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 6 listopada 2009]
  2. 2,0 2,1 Arvicola terrestris. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 6 listopada 2009]
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 Arvicola amphibius[1]. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  4. 4,00 4,01 4,02 4,03 4,04 4,05 4,06 4,07 4,08 4,09 4,10 4,11 4,12 4,13 Kazimierz Kowalski (redaktor naukowy), Adam Krzanowski, Henryk Kubiak, G. Rzebik-Kowalska, L. Sych: Mały słownik zoologiczny: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991. ISBN 83-214-0637-8.
  5. 5,0 5,1 Zygmunt Kraczkiewicz: SSAKI. Wrocław: Polskie Towarzystwo Zoologiczne - Komisja Nazewnictwa Zwierząt Kręgowych, 1968, s. 81, seria: Polskie nazewnictwo zoologiczne.
  6. 6,0 6,1 Erazm Majewski: Słownik nazwisk zoologicznych i botanicznych polskich: zawierający ludowe oraz naukowe nazwy i synonimy polskie, u̇zywane dla zwierząt i roślin od XV-go wieku aż do chwili obecnej, żródłowo zebrane i zestawione z synonimami naukowemi łacińskiemi w podwójnym porządku alfabetycznym i pomnożone porównawczym materyałem, zaczerpniętym z innych języków słowiańskich, Tom 2. Warszawa: Wydawnictwo Artystyczne i Filmowe, 1894.
  7. 7,0 7,1 S. Gałecki, J.Kabała, J. Kochman, W.Węgorek: Encyklopedia ochrony roślin. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1963, s. 304.